Last Updated on 20 oktober 2022 by M.G. Sulman

Heermoes is een plant uit de paardenstaartenfamilie (Equisetaceae). De Latijnse benaming is Equisetum arvense. Heermoes bevat silicium, dat helpt het bot te versterken. Om die reden wordt heermoes soms aanbevolen ter behandeling van osteoporose (botontkalking). Het wordt ook gebruikt als diureticum (plasmiddel) en als ingrediënt in cosmetica. Heermoes is gezond en geneeskrachtig. Het heeft een ontstekingsremmende, verzachtende en pijnstillende werking. De jonge vruchtbare scheuten van heermoes kun je eten. Deze kunnen worden bereid zoals asperges. 

Heermoes
Heermoes / Bron: Wikimedia Commons

Veelgestelde vragen

Heermoes

Heermoes is een geneeskrachtige plant die heel vaak wordt gebruikt als een huismiddeltje om oedeem te behandelen, om gewicht te verliezen en om de botten te versterken. Vanwege de ontstekingsremmende en diuretische effecten kan heermoes ook worden gebruikt bij de behandeling van nierstenen en urineweginfecties.
Er wordt aanbevolen om per dag niet meer dan drie koppen heermoesthee te drinken,
Heermoes is giftig voor vee. In grote hoeveelheden is heermoesthee ook giftig voor de mens. Het moet daarom in beperkte mate gedronken worden.
Heermoes regenereert de gezondheid van de bodem door mineralen naar boven te brengen. De plant kan dankzij de lange wortel mineralen van diep onder de grond opnemen. Daarom kan de plant prima gedijen op een verarmde bodem.

Wat is heermoes?

Heermoes (Equisetum arvense) is een plant uit de paardenstaartenfamilie (Equisetaceae. De plant komt voor in de gematigde en koude streken van het noordelijk halfrond. Veel mensen beschouwen heermoes als een onkruid. De plant maakt veel wortelstokken die diep in de grond gaan en ook weer horizontale vertakkingen krijgen. Veel tuiniers en moestuiniers worden er knettergek van. Heermoes kan echter ook een zegen zijn! Het is namelijk een nuttige, geneeskrachtige en medicinale plant. Heermoes plant zich ongeslachtelijk voort, dat wil zeggen niet via bloemen en vruchten, maar via sporen.

Heermoes
Heermoes / Bron: Wikimedia Commons

Synoniemen

De heermoes staat ook bekend als ‘akkerpaardenstaart’, ‘paardenstaart’ of ‘kattenstaart’. De plant wordt soms ook wel ‘hermoes’, ‘roobol’ of ‘unjer’ genoemd. In vroegere tijden stond het ook bekend als ‘kwadenaard’ of ‘honnijt’.

Heermoes is gezond en zit vol geneeskracht

De genezende kracht van heermoes was reeds in de oudheid bekend. Vanwege zijn diuretische werking werd het vaak gebruikt bij aandoeningen van de nieren en urinewegen, zoals nierstenen en urineweginfecties. Het werd ook zeer gewaardeerd als middel om bloedingen te stoppen en oedeem te verhelpen.

Heermoes heeft een hoog gehalte aan silica. Het is een witachtig korrelig mineraal dat over de hele wereld wordt aangetroffen. Het stofje heeft je lichaam nodig om bindweefsel, pezen, ligamenten, huid, haar en botten, evenals tanden en nagels op te bouwen.

Naast silica bevat de plant ook stoffen als saponinen en flavonoïden. Deze stoffen hebben immuunversterkende, ontstekingsremmende en antimicrobiële eigenschappen.

Waar wordt heermoes voor gebruikt?

In de plantgeneeskunde worden kruiden zoals heermoes al duizenden jaren gebruikt om gezondheidsproblemen te behandelen. Het wordt onder meer in de volgende gevallen toegepast:

  • bloedingen
  • jicht
  • bevriezingswonden
  • hevige menstruatie
  • onvermogen om de blaas onder controle te houden (urine-incontinentie)
  • nierstenen en blaasstenen
  • artrose
  • osteoporose of botontkalking
  • urineweginfecties
  • gewichtsverlies
  • wonden en herstel van breuken, peesontstekingen, blessures, sportletsels, kneuzingen, gescheurde ligamenten en verzwikkingen
Osteoporose
Bij osteoporose worden je botten minder stevig en minder sterk, doordat de botdichtheid afneemt / Bron: Wikimedia Commons

Heermoes voor sterke botten

Heermoes is niet alleen goed voor je botten, maar ook voor sterk haar en sterke nagels.

Interacties en bijwerkingen

Zwangerschap of borstvoeding

Er is anno 2022 onvoldoende onderzoek gedaan naar het gebruik van heermoes als je zwanger bent of borstvoeding geeft om aan te tonen dat het veilig is.

Diabetes

Men vermoedt dat heermoes de bloedsuikerspiegel verlaagt. Een te lage bloedsuikerspiegel wordt hypoglykemie genoemd. Als iemand met diabetes een zeer lage bloedsuikerspiegel krijgt, kan dit levensbedreigend zijn.

Te laag kaliumgehalte

Heermoes heeft een diuretisch of vochtafdrijvend effect. Wanneer je lichaam veel vocht verliest, raak je kalium kwijt. Dit is een mineraal dat samen met chloride en natrium betrokken is bij het regelen van de vochtbalans en de bloeddruk in het lichaam. Indien je kaliumspiegel te laag wordt, wordt dit hypokaliëmie genoemd. Deze aandoening kan erg gevaarlijk zijn omdat het ervoor kan zorgen dat je hart niet goed meer werkt.

Medicatie

De diuretische effecten van heermoes kunnen de toxische effecten van bepaalde medicijnen versterken, zoals digoxine (voorgeschreven ter behandeling van congestief hartfalen), fenytoïne (voor epileptische aanvallen), anticoagulantia (antistollingsmedicijnen) en sommige andere middelen.

Heermoes eten

Bereiden van heermoes

De fertiele scheuten zijn de eerste vruchtbare scheuten van de heermoes. Deze kun je bereiden zoals asperges. Pluk de scheuten als de koppen nog dicht staan. Pluk ze niet als ze reeds stuifmeel afgeven. Pluk ze ook niet als ze al droog aanvoelen. Als er groen aan de stengel zit, moet je ze ook niet plukken.  Pluk de kop met het eerste stukje van de steel. Daaronder worden ze te draderig. Kook de stengels gedurende grofweg 2 minuten. Daarna droogdeppen en grillen of bakken met wat roomboter. Als ze klaar zijn wat zout en peper erover strooien. En smullen maar!

Fertiele stengel van heermoes
Fertiele stengel van heermoes / Bron: Wikimedia Commons

Kijk uit met rauwe heermoes

De jonge scheuten van het kruid kunnen rauw gegeten worden. Doe dit echter niet in grote hoeveelheden en ook niet te vaak, aangezien onverhitte heermoes vitamine B1 afbreekt. Vitamine B1, ook bekend als thiamine, is een wateroplosbare vitamine die vooral betrokken is bij de energieproductie en de koolhydraatstofwisseling. Wanneer thiamine wordt afgebroken, wordt het nutteloos voor het lichaam. Als je te veel rauwe heermoes neemt of gedurende lange tijd gebruikt, heb je mogelijk niet genoeg thiamine in je lichaam en treedt er een vitamine B1-tekort op.

Heermoesthee

250 ml koud water op 2 theelepels fijngehakt en gedroogd kruid. Laat 12 uur staan ​​en giet af. Om te drinken, verwarm je de thee naar behoefte. Drink deze vervolgens op in kleine slokjes (3 kopjes per dag gedurende minimaal 3 dagen).

Je kunt de thee ook warm bereiden: giet in dit geval 250 ml heet water over 2 theelepels gesneden en gedroogd kruid. Laat 30 minuten trekken en zeef het vervolgens. Daarna opdrinken.

Plantengier van heermoes

Je kunt niet alleen zelf compost maken, maar ook een vloeibare meststof creëren op basis van planten uit de tuin. Dat wordt ‘plantengier’ genoemd. Gier van brandnetel oftewel ‘brandnetelgier’ is de bekendste. Maar je kunt ook gier van heermoes maken!

Heermoes in de wei

Boeren hebben een hekel aan heermoes in de wei. Zowel runderen als paarden eten van het plantje. Indien het wordt verwerkt in hooi, kan consumptie van heermoes leiden tot de afbraak van vitamine B1. Dit kan verlamming van de achterpoten tot gevolg hebben.

Uit een krantenartikel uit 1931:

 Melk en Biest.. "De banier : staatkundig gereformeerd dagblad". Rotterdam, 23-04-1931, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 26-05-2022, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010855702:mpeg21:p004
Een gedeelte van een oud krantenartikel over o.a. ‘heermoes’ / Bron: Melk en Biest.. “De banier : staatkundig gereformeerd dagblad”. Rotterdam, 23-04-1931, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 26-05-2022, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010855702:mpeg21:p004

Ode aan de heermoes

Voor veel mensen is heermoes één van de meest gehate onkruiden. De plant heeft echter versterkende en opbouwende eigenschappen voor je lichaam. In dit filmpje wordt hier meer over verteld. Ook wordt duidelijk gemaakt hoe je de plant kunt herkennen zodat je hem niet verwart met planten die erop lijken.

Reacties en ervaringen

Hieronder kun je reageren op dit artikel. Je kunt bijvoorbeeld je ervaringen delen over het eten van heermoes, of tips geven over het bereiden ervan. Wij stellen reacties zeer op prijs. Reacties worden niet automatisch (direct) gepubliceerd. Dit gebeurt nadat ze door de redactie gelezen zijn. Dit om ‘spam’ of anderszins ongewenste c.q. ongepaste reacties eruit te filteren. Daar kunnen soms enige uren overheen gaan.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *