Laatst bijgewerkt op 2 augustus 2026 door M.G. Sulman
Peesirritatie, medisch vaak tendinopathie genoemd, is pijn aan een pees doordat het weefsel meer belasting krijgt dan het goed kan verwerken. Je merkt het aan zeurende of stekende pijn bij bewegen, stijfheid na rust, drukpijn of minder kracht bij tillen, sporten of traplopen. Meestal is het hinderlijk maar niet gevaarlijk, al kan het hardnekkig worden als je blijft forceren. Hoe herken je peespijn, wat helpt echt en wanneer moet je naar de huisarts?
Pijn aan een pees ontstaat dikwijls door overbelasting van het peesweefsel. Men spreekt vaak van een peesontsteking, maar bij langdurige klachten is meestal geen sprake van een klassieke ontsteking. Vaker gaat het om tendinopathie: een verstoring van de opbouw, belastbaarheid en het herstel van de pees. De pees kan pijnlijk, stijf en verdikt aanvoelen, vooral bij bewegen, sporten of kracht zetten.
Volledige rust is meestal niet de beste oplossing. Verminder tijdelijk de bewegingen die de pijn uitlokken, maar blijf de pees binnen aanvaardbare grenzen gebruiken. Een geleidelijk opgebouwd oefenprogramma, bij voorkeur onder begeleiding van een fysiotherapeut, helpt de pees opnieuw sterker en beter belastbaar te maken. Laat de klachten beoordelen wanneer de pijn hevig is, na enkele weken niet afneemt, steeds terugkeert of gepaard gaat met plots krachtsverlies, forse zwelling of een knappend gevoel.
- Pijn en stijfheid bij het begin van een beweging, na rust of tijdens toenemende belasting.
- Een te snelle opbouw van sport, werk of krachttraining is een veelvoorkomende oorzaak.
- Plotselinge scherpe pijn, een hoorbare knap of duidelijk functieverlies kan wijzen op een peesscheur.
Pijn aan een pees: klein weefsel, groot ongemak
Pijn aan een pees lijkt soms een klein euvel. Een zeurende achillespees na hardlopen. Een pijnlijke elleboog na klussen. Een schouder die steekt wanneer je een jas aantrekt of een tas uit de auto tilt. Toch kan zo’n klacht hardnekkig zijn. Niet dramatisch, wel hinderlijk. Je beweegt voorzichtiger, laat bepaalde dingen staan, slaapt slechter of merkt dat gewone handelingen ineens rekenschap vragen.
Een pees is geen spier, geen bot en geen gewricht. Zij zit daar tussenin, als stevige verbinding. Juist daarom raakt zij vaak betrokken bij beweging, kracht en herhaling. Als een pees protesteert, is dat meestal geen teken dat er iets “gescheurd” is, maar dat de belasting en het herstel uit de pas zijn geraakt. De medische term daarvoor is vaak tendinopathie, oftewel een pijnlijke peesaandoening die samenhangt met belasting en functieverlies. Nederlandse publieksinformatie van Thuisarts benadrukt dat pijn aan een pees meestal ontstaat doordat je te veel hebt gedaan met die pees, en dat de pijn meestal niet door een echte ontsteking komt.1Thuisarts.nl. (z.d.). Pijn aan een pees. Nederlands Huisartsen Genootschap.
Dat laatste is van belang. Veel mensen spreken over een peesontsteking, maar bij langdurige peesklachten is er dikwijls geen klassieke ontsteking zoals bij een geïnfecteerde wond. Het weefsel is geïrriteerd, overprikkeld, veranderd in structuur of minder goed aangepast aan de belasting die je ervan vraagt. Dat klinkt subtiel, maar het maakt veel uit voor de behandeling. Een pees wordt zelden beter van wekenlang nietsdoen. Evenmin wordt zij beter van koppig doorgaan alsof pijn slechts een karaktertest is.
Waarom pezen zo gevoelig reageren op belasting
Pezen zijn gebouwd om kracht over te brengen. Als je kuitspier aanspant, trekt de achillespees aan je hielbot. Daardoor kun je afzetten, springen, traplopen en hardlopen. Als je onderarmspieren werken, trekken pezen aan je hand en vingers. Zo kun je typen, tillen, grijpen, knijpen en een koffiekop vasthouden zonder erbij na te denken.
Maar pezen houden van opbouw. Niet van abrupte revolutie. Een rustige toename van belasting maakt peesweefsel sterker. Een plotselinge piek kan het systeem verstoren. Denk aan iemand die na maanden weinig beweging ineens drie keer per week gaat hardlopen. Of aan een schilder die dagen achtereen boven schouderhoogte werkt. Of aan een thuisklusser die een weekend lang tegels sjouwt en daarna wakker wordt met een elleboog die voelt alsof er een kleine ambtenaar in woont die elk gebruik afkeurt.
Bij peesirritatie gaat het vaak om de verhouding tussen draagkracht en belasting. Draagkracht is wat je pees op dat moment aankan. Belasting is wat je ervan vraagt. Raakt die balans zoek, dan ontstaat pijn.
Peesontsteking of peesirritatie?
Het woord peesontsteking is ingeburgerd, maar niet altijd precies. Tendinitis betekent letterlijk peesontsteking. Het achtervoegsel -itis wijst in de geneeskunde op ontsteking, zoals bij artritis, oftewel gewrichtsontsteking. Bij veel langdurige peesklachten ziet men echter eerder degeneratieve veranderingen, kleine structuurveranderingen in het peesweefsel, dan een uitgesproken ontstekingsproces. Daarom gebruiken artsen en fysiotherapeuten vaker de bredere term tendinopathie.2Zwerver, J., & Boersma, F. (2025). Diagnostiek en behandeling van peesproblemen. Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde.
Dat is geen semantische spielerei. Wie denkt dat peespijn vooral ontsteking is, grijpt al snel naar rust, ijs, ontstekingsremmers of een injectie. Soms kan dat tijdelijk helpen, vooral bij hevige pijn of bij specifieke aandoeningen. Maar de kern van herstel ligt meestal elders: slim doseren, sterker maken, geduldig opbouwen.
Wat is een pees eigenlijk?
Een pees is stevig bindweefsel dat een spier aan een bot vastmaakt. Bindweefsel is steunweefsel; het houdt structuren bij elkaar en geeft vorm en trekkracht. Pezen bestaan vooral uit collageen, een taai eiwit dat je kunt vergelijken met biologische kabels. Niet elastisch als een elastiekje, wel veerkrachtig genoeg om krachten op te vangen.
Pezen hebben minder bloedvaten dan spieren. Daardoor verloopt herstel vaak trager. Een spier kan na overbelasting binnen enkele dagen weer soepel zijn. Een pees doet daar geregeld weken tot maanden over. Dat is geen zwakte van je karakter, maar biologie.
De verbinding tussen spier en bot
Als je beweegt, werkt het lichaam in ketens. Een spier trekt samen, de pees geeft de kracht door, het bot beweegt. Bij een bicepscurl trekt de biceps aan een pees rond de elleboog. Bij springen trekken de kuitspieren via de achillespees aan het hielbot. Bij het strekken van je knie speelt de patellapees, de pees onder de knieschijf, een centrale rol.
Peespijn merk je vaak precies op zo’n trekkende overgang. Niet vaag ergens in de ledemaat, maar tamelijk lokaal. Je kunt de pijn soms met één vinger aanwijzen.
Waarom peesweefsel traag herstelt
Omdat pezen relatief matig doorbloed zijn, krijgen zij minder snel bouwstoffen aangevoerd dan spieren. Ook reageert peesweefsel langzaam op training. Dat is tegelijk lastig en hoopvol. Lastig, omdat je herstel niet kunt forceren. Hoopvol, omdat pezen wél sterker kunnen worden wanneer je ze verstandig belast.
Een pees houdt van regelmaat. Niet van paniekbeleid: drie dagen volledige rust, daarna weer volle bak, daarna weer pijn, daarna weer rust. Dat patroon maakt klachten vaak taaier. Allengs gaat de pees zich gedragen als een slecht afgestelde thermostaat: bij geringe belasting slaat de pijn al aan.
Tendinopathie: de medische naam voor langdurige peespijn
Tendinopathie is de overkoepelende medische term voor een pijnlijke peesaandoening. Het woord zegt eigenlijk: er is een probleem met de pees, vaak door belasting, met pijn en verminderd functioneren. Je kunt bijvoorbeeld spreken van achilles-tendinopathie bij pijn in de achillespees, of patella-tendinopathie bij pijn aan de pees onder de knieschijf.
De Nederlandse richtlijn voor achilles-tendinopathie noemt gelokaliseerde klachten bij de achillespees, pijn in relatie tot sportbelasting, lokale zwelling en drukpijn als belangrijke diagnostische kenmerken.3Richtlijnendatabase. (2020). Achilles tendinopathie: diagnose van achilles tendinopathie. Federatie Medisch Specialisten. Dat patroon zie je ook bij andere pezen: pijn op een herkenbare plek, vooral bij belasten, soms met stijfheid en drukgevoeligheid.
Tendinitis, tendinose en tendinopathie
Tendinitis betekent peesontsteking. Dat past vooral wanneer er duidelijke ontstekingskenmerken zijn, zoals warmte, zwelling, roodheid en acute pijn. Tendinose betekent dat er degeneratieve veranderingen in de pees zijn: het weefsel is minder ordelijk opgebouwd, soms wat verdikt of verzwakt, zonder dat ontsteking de hoofdrol hoeft te spelen.
Tendinopathie is praktischer. Die term zegt niet meteen dat de pees ontstoken is of versleten, maar benoemt het klachtenbeeld. Je hebt pijn, de pees verdraagt belasting minder goed en je functioneren is beperkt.
Een voorbeeld: je begint met padel en speelt vier avonden in twee weken. Daarna krijg je pijn aan de buitenkant van je elleboog. Je noemt het een tenniselleboog. Medisch gaat het vaak om laterale elleboogtendinopathie, oftewel peesklachten aan de buitenzijde van de elleboog. Het probleem zit dan meestal bij de aanhechting van de onderarmspieren die de pols en vingers strekken.
Tenosynovitis: als de peesschede geïrriteerd raakt
Sommige pezen lopen door een peesschede. Dat is een soort glad tunneltje waardoor de pees kan glijden. Tenosynovitis betekent ontsteking of irritatie van die peesschede. Je ziet dit bijvoorbeeld bij de ziekte van De Quervain, een peesirritatie aan de duimzijde van de pols. Daarbij doen de pezen die de duim bewegen pijn, vooral bij grijpen, tillen of draaien. Thuisarts beschrijft hierbij pijn aan de zijkant van de pols die kan uitstralen naar onderarm of duim.4Thuisarts.nl. (z.d.). Peesirritatie van De Quervain. Nederlands Huisartsen Genootschap.
In het dagelijks leven merk je dat bij heel gewone bewegingen: een pot opendraaien, een baby optillen, een boodschappentas pakken, een sleutel omdraaien. Juist die alledaagsheid maakt het frustrerend.
Enthesopathie: pijn waar de pees aan het bot vastzit
Enthesopathie betekent een aandoening van de enthese, de plek waar een pees of band aan het bot vastzit. Enthesitis betekent ontsteking van die aanhechting. Dat laatste komt bijvoorbeeld voor bij bepaalde reumatische aandoeningen, zoals spondyloartritis, een groep ontstekingsreuma’s waarbij rug, bekken, peesaanhechtingen en soms ogen of darmen betrokken kunnen zijn.
Bij gewone overbelasting kan de aanhechting ook pijnlijk worden. Denk aan pijn onder de hiel bij fasciopathie plantaris, vaak hielspoor genoemd, of pijn rond de elleboog bij een tenniselleboog. Het onderscheid is klinisch relevant. Een lokale overbelastingsklacht vraagt om ander beleid dan een ontstekingsreumatische aandoening.
Hoe voelt pijn aan een pees?
Peespijn heeft vaak een herkenbare logica. In het begin voel je vooral pijn bij een specifieke beweging. Je achillespees protesteert bij hardlopen, maar niet bij rustig zitten. Je schouder steekt bij reiken boven je hoofd. Je elleboog doet pijn bij knijpen of tillen met gestrekte arm. Later kan de pees ook na belasting zeuren of ’s ochtends stijf zijn.
Typisch is startpijn: pijn bij het op gang komen. Na enkele minuten bewegen wordt het soms iets beter. Dat kan verraderlijk zijn. Je denkt: zie je wel, het valt mee. Maar later op de dag of de volgende ochtend komt de rekening.
Typische klachten
Peesirritatie geeft vaak:
- lokale pijn op of vlak bij de pees;
- drukpijn wanneer je op de plek duwt;
- pijn bij aanspannen van de bijbehorende spier;
- stijfheid na rust, vooral ’s ochtends of na lang zitten;
- minder kracht, omdat je pijn ontwijkt;
- soms lichte zwelling of verdikking van de pees;
- napijn enkele uren na activiteit of de volgende dag.
Een peesklacht is meestal goed aanwijsbaar. Bij achillesklachten zit de pijn vaak enkele centimeters boven de hiel of juist bij de aanhechting aan het hielbot. Bij patella-tendinopathie zit de pijn meestal onder de knieschijf. Bij De Quervain zit de pijn aan de duimzijde van de pols. Bij schouderpezen is de pijn soms minder exact, omdat schouderklachten vaak uit meerdere structuren komen.
Waarom het vaak eerst meevalt en later terugkomt
Veel peesklachten beginnen bescheiden. Een prikkeltje. Een stijf gevoel. Je merkt het, maar je onderhandelt ermee. Nog één training. Nog één klus. Nog even doorwerken. Dat gaat soms weken goed, tot de klacht ineens lijkt te blijven hangen.
Dat komt doordat peesweefsel traag reageert. De pijn die je vandaag voelt, kan te maken hebben met belasting van gisteren of eergisteren. Daardoor is het lastiger om de oorzaak te herkennen. Bij spierpijn is de relatie vaak duidelijk: je hebt zwaar getraind en twee dagen later zijn je bovenbenen zuur. Bij peespijn is de causaliteit sluipender, minder chevaleresk.
Verschil met spierpijn en gewrichtspijn
Spierpijn zit meestal in de spierbuik, dus in het dikkere deel van de spier. De pijn is vaak diffuser en voelt zeurend of stijf. Gewrichtspijn zit dieper rond het gewricht en gaat soms samen met zwelling, bewegingsbeperking, slotklachten of kraken. Peespijn zit vaker rond de pees of peesaanhechting en wordt duidelijker bij een beweging waarbij die pees moet trekken.
Een praktisch voorbeeld: pijn aan de voorkant van de knie bij traplopen kan uit de knieschijfregio komen, uit het gewricht, uit de patellapees of uit omliggende structuren. Pijn precies onder de knieschijf, die vooral optreedt bij springen, sprinten of squatten, past meer bij patella-tendinopathie. De richtlijn voor patella-tendinopathie adviseert oefentherapie als basis van de behandeling, gedurende twaalf weken, bij voorkeur deels onder begeleiding van een fysio- of oefentherapeut.5Richtlijnendatabase. (2022). Oefentherapie bij patella tendinopathie. Federatie Medisch Specialisten.
Waardoor raakt een pees geïrriteerd?
De meest gewone oorzaak is overbelasting. Dat klinkt simpel, maar het woord verdient precisie. Overbelasting betekent niet per se dat je extreem veel hebt gedaan. Het betekent dat de belasting hoger was dan wat jouw pees op dat moment kon verwerken.
Iemand die fit is, kan zonder problemen tien kilometer hardlopen. Iemand die maanden weinig heeft bewogen, kan al klachten krijgen na een paar korte loopjes. De belasting is dus relatief. Zij hangt af van je trainingstoestand, leeftijd, herstel, slaap, werkhouding, eerdere blessures, techniek en soms onderliggende aandoeningen.
Te veel, te snel, te vaak
Peesklachten ontstaan vaak na een sprong in belasting:
- ineens meer kilometers hardlopen;
- heuveltraining of sprintwerk toevoegen;
- vaker padel, tennis of squash spelen;
- langdurig typen, muizen of gereedschap gebruiken;
- veel bovenhands werken, zoals schilderen of snoeien;
- nieuwe schoenen, andere ondergrond of andere sporttechniek;
- zware krachttraining zonder rustige opbouw.
Een klassiek patroon: je voelt pijn tijdens belasting, maar kunt doorgaan. Daarna wordt de pees stijf. De volgende training begint pijnlijker. Je warmt op, het zakt iets, je gaat door. Na enkele weken is de pees niet meer alleen een mopperaar, maar een dwarsligger.
Werk, sport en dagelijkse herhaling
Peesirritatie hoeft niets met topsport te maken te hebben. Werk en huishouden leveren soms genoeg prikkels. Een kapper gebruikt schouders en polsen uren achtereen. Een schilder werkt bovenhands. Een magazijnmedewerker tilt en draait. Een kantoormedewerker kan door langdurig muisgebruik pols- of elleboogklachten ontwikkelen. Een ouder die vaak een kind optilt, kan De Quervain krijgen.
Herhaling is niet automatisch schadelijk. Het lichaam is gemaakt om te bewegen. Maar een beweging die vaak terugkomt, weinig variatie heeft en onvoldoende herstel krijgt, kan een pees allengs overprikkelen.
Leeftijd, medicatie en andere risicofactoren
Met het ouder worden verandert peesweefsel. Het wordt vaak stijver en herstelt trager. Dat betekent niet dat peesklachten bij ouderen “erbij horen”, maar de marge wordt kleiner. Ook bij mensen met diabetes mellitus, oftewel suikerziekte waarbij de bloedsuiker langdurig verhoogd kan zijn, komen peesproblemen vaker voor. Een hoge bloedsuiker kan bindweefsel beïnvloeden en het herstel minder soepel maken.
Bepaalde medicijnen verdienen aparte aandacht. Fluorochinolonen, een groep antibiotica zoals ciprofloxacine en levofloxacine, kunnen zeldzaam maar ernstig peesklachten en zelfs peesscheuren veroorzaken, vooral bij ouderen, mensen met nierproblemen en mensen die ook corticosteroïden gebruiken. Corticosteroïden zijn sterke ontstekingsremmende medicijnen, bijvoorbeeld prednison of injecties met triamcinolon. Bij nieuwe peespijn tijdens of kort na zulke antibiotica is contact met de arts verstandig. Dit is geen alledaagse oorzaak, maar wel eentje die je niet wilt missen.
Ook roken, obesitas, onvoldoende herstel, eerdere peesklachten, plotselinge trainingsopbouw en verminderde spierkracht kunnen de pees kwetsbaarder maken. Bij sommige mensen speelt hypermobiliteit mee, oftewel extra beweeglijke gewrichten waardoor spieren en pezen meer stabiliserend werk moeten doen.
Veelvoorkomende plekken van peesirritatie
Peesirritatie kan bijna overal ontstaan waar pezen kracht overbrengen. Toch zijn er plekken die vaak terugkomen. Dat komt doordat bepaalde pezen veel belasting dragen, door nauwe ruimtes lopen of op een kwetsbare aanhechting trekken.
Schouder
Schouderpezen zijn vaak betrokken bij pijn bij heffen, reiken en bovenhands werken. Vooral de rotator cuff is bekend. De rotator cuff is een groep spieren en pezen die de schouderkop stabiel houdt en bewegingen stuurt. Klachten rond deze pezen vallen geregeld onder subacromiaal pijnsyndroom, afgekort SAPS. Subacromiaal betekent: onder het schouderdak. Bij SAPS ontstaat pijn bij bewegen van de arm, vaak tussen ongeveer 60 en 120 graden heffen.
De NHG-Standaard Schouderklachten adviseert pijnstilling zoals paracetamol of een NSAID volgens de NHG-Standaard Pijn, en bespreekt een corticosteroïdinjectie bij hevige schouderpijn die ondanks pijnstillers onvoldoende afneemt.6NHG. (2019). NHG-Standaard Schouderklachten. Nederlands Huisartsen Genootschap. NSAID’s zijn ontstekingsremmende pijnstillers zoals ibuprofen, naproxen of diclofenac. Ze kunnen pijn dempen, maar zijn niet voor iedereen geschikt, bijvoorbeeld bij maagklachten, nierproblemen, hart- en vaatziekten of gebruik van bloedverdunners.
Elleboog
Bij een tenniselleboog zit de pijn aan de buitenzijde van de elleboog. De medische term is laterale epicondylalgie of laterale elleboogtendinopathie. Lateraal betekent buitenzijde. Epicondyl is het botuitsteeksel bij de elleboog waar pezen aanhechten. Je voelt pijn bij knijpen, tillen, een hand geven, een pan optillen of een schroevendraaier gebruiken.
Bij een golferselleboog zit de pijn juist aan de binnenzijde. Ook hier gaat het vaak om overbelasting van peesaanhechtingen van onderarmspieren. Het gaat dus niet om tennis of golf als zodanig, maar om trekkracht, herhaling en grip.
Pols en duim
De Quervain is een bekende peesirritatie aan de duimzijde van de pols. De pijn wordt erger bij grijpen, wringen, tillen en duimbewegingen. Soms voelt de pols dik of stroef. De pezen lopen daar door een nauwe peesschede, waardoor irritatie snel praktisch merkbaar wordt. Rustiger aan doen met de hand, een spalk, pijnstilling of soms een injectie in de peesschede kan helpen, afhankelijk van ernst en duur.7Thuisarts.nl. (z.d.). Ik heb een peesirritatie van De Quervain. Nederlands Huisartsen Genootschap.
Heup
Pijn aan de zijkant van de heup komt vaak door irritatie van pezen rond de bilspieren, soms samen met irritatie van de slijmbeurs. Een slijmbeurs is een klein met vocht gevuld kussentje dat wrijving vermindert tussen pees, spier en bot. Pijn aan de buitenzijde van de heup kan verergeren bij traplopen, wandelen, op één been staan of op de pijnlijke zijde liggen. Thuisarts noemt bij pijn aan de zijkant van de heup onder meer irritatie van een pees of ontsteking van een slijmbeurs als verklaring.8Thuisarts.nl. (z.d.). Ik heb pijn aan de zijkant van mijn heup. Nederlands Huisartsen Genootschap.
Knie
Bij de knie is de patellapees berucht, vooral bij sporten met springen en landen: volleybal, basketbal, voetbal, hardlopen, crossfit. De pijn zit meestal onder de knieschijf en wordt erger bij springen, sprinten, squatten of traplopen. De term jumpers knee wordt vaak gebruikt, maar patella-tendinopathie is preciezer.
Oefentherapie staat hier centraal. Medicijnen worden in de richtlijn voor patella-tendinopathie niet als primaire behandeling aangeraden; starten met oefentherapie en eventueel aanvullende conservatieve therapie heeft de voorkeur.9Richtlijnendatabase. (2022). Medicamenteuze behandelingen bij patella tendinopathie. Federatie Medisch Specialisten.
Achillespees en voet
Achillespeesklachten zitten vaak in het middenstuk van de pees, enkele centimeters boven de hiel, of bij de aanhechting aan het hielbot. Je merkt het bij hardlopen, wandelen, traplopen of op de tenen staan. In het begin is er vooral ochtendstijfheid. Later kan de pees verdikt aanvoelen.
De richtlijn Achilles tendinopathie noemt educatie, belastingadviezen en opbouwende krachtoefeningen van de kuitspieren als hoeksteen van de behandeling.10Vereniging voor Sportgeneeskunde. (2020). Nieuwe Richtlijn Achilles Tendinopathie. Dat is een nuchtere boodschap. Niet sexy, wel wezenlijk.
Wanneer moet je opletten?
De meeste peesklachten zijn hinderlijk, soms langdurig, maar niet gevaarlijk. Je hoeft niet bij elke pijnscheut naar de spoedpost. Toch zijn er situaties waarin afwachten onverstandig is.
Alarmsignalen bij peespijn
Neem contact op met de huisarts bij:
- pijn die na twee tot vier weken verstandig aanpassen niet duidelijk verbetert;
- forse zwelling, roodheid, warmte of koorts;
- een duidelijke knap of zweepslaggevoel tijdens sport of tillen;
- plots krachtverlies, bijvoorbeeld niet meer op je tenen kunnen staan;
- blauwe verkleuring of een indeuking in het peesverloop;
- pijn na gebruik van fluorochinolon-antibiotica;
- peespijn bij langdurig corticosteroïdgebruik;
- nachtelijke pijn die blijft toenemen zonder duidelijke belasting;
- tintelingen, gevoelsverlies of uitstralende pijn die op zenuwbetrokkenheid wijst;
- een gewricht dat dik, rood en warm is, zeker met koorts.
Een peesscheur, medisch een ruptuur, vraagt snellere beoordeling. Bij een achillespeesruptuur voelt iemand soms alsof hij van achteren tegen de kuit is getrapt. Daarna is afzetten moeilijk of onmogelijk. Dat is een andere categorie dan gewone peesirritatie.
Wanneer de huisarts verstandig is
Ga naar de huisarts wanneer je werk of slaap erdoor wordt beperkt, wanneer je blijft terugvallen of wanneer je twijfelt of het wel om een pees gaat. De huisarts kan beoordelen of er sprake is van peesirritatie, slijmbeursklachten, gewrichtsproblemen, zenuwbeknelling, reuma of een andere oorzaak.
Bij schouderpijn kan de huisarts bijvoorbeeld testen of de pijn uit de subacromiale ruimte, het schoudergewricht zelf of de nek komt. Bij hielpijn kan onderscheid nodig zijn tussen achillespeesklachten, fasciopathie plantaris, zenuwirritatie of een stressfractuur. Een stressfractuur is een klein vermoeidheidsbreukje in het bot, meestal door herhaalde belasting.
Wanneer spoed nodig is
Spoedzorg is aangewezen bij een vermoedelijke peesruptuur met acuut functieverlies, ernstige infectietekenen of een plots rood, heet, pijnlijk gewricht met koorts. Ook na een ongeluk, val of geweld met forse pijn en onvermogen om te belasten is snelle beoordeling verstandig. Dan gaat het niet meer om gewone irritatie, maar om uitsluiten van scheur, breuk, infectie of ernstige gewrichtsschade.
Hoe wordt de diagnose gesteld?
Bij peesklachten begint goede diagnostiek niet met een scan, maar met luisteren en kijken. Waar zit de pijn? Wanneer begon het? Welke belasting is veranderd? Wat verergert de klacht? Wat helpt? Is er ochtendstijfheid? Is er zwelling? Kun je je werk doen, sporten, slapen?
Daarna volgt lichamelijk onderzoek. De arts of fysiotherapeut kijkt naar bewegen, kracht, drukpijn, zwelling, peesverdikking en pijn bij specifieke testen. Bij achillesklachten kan men vragen op één been op de tenen te staan. Bij elleboogklachten wordt de pols gestrekt tegen weerstand. Bij De Quervain kan een test met de duim en pols de pijn uitlokken.
Wanneer echo, röntgenfoto of MRI zinvol is
Een echo kan pezen in beeld brengen. Je kunt verdikking, vocht rond de pees, scheurtjes of kalkafzettingen zien. Echografie is vooral nuttig wanneer de diagnose onzeker is, wanneer klachten niet verbeteren of wanneer een injectie precies geplaatst moet worden.
Een röntgenfoto laat vooral bot zien. Die is minder geschikt voor pezen, maar kan nuttig zijn bij verdenking op artrose, kalk in een pees, botafwijkingen of een breuk. MRI, oftewel magnetic resonance imaging, maakt met magnetische velden gedetailleerde beelden van weke delen zoals pezen, spieren en gewrichten. MRI is meestal pas nodig bij complexe, langdurige of onduidelijke klachten, of wanneer een operatie wordt overwogen.
Bij achilles-tendinopathie stelt de richtlijn dat echografie overwogen kan worden als niet alle diagnostische criteria aanwezig zijn.11Richtlijnendatabase. (2020). Achilles tendinopathie: diagnose van achilles tendinopathie. Federatie Medisch Specialisten. Dat is een goede algemene les: beeldvorming is hulpmiddel, geen orakel.
Waarom een scan niet altijd het antwoord geeft
Een scan kan afwijkingen laten zien die geen klachten geven. Veel mensen hebben peesverdikking of kleine structuurveranderingen zonder pijn. Andersom kan iemand duidelijke pijn hebben terwijl beeldvorming weinig spectaculairs toont. De scan moet dus passen bij het verhaal en het onderzoek.
Dat voorkomt medicalisering. Je behandelt niet het plaatje, maar de persoon die zijn trap niet meer afkomt, zijn racket niet kan vasthouden of zijn jas niet zonder grimassen aantrekt.
Wat helpt bij peesirritatie?
De behandeling van peesirritatie is meestal conservatief. Dat betekent: zonder operatie. De kern bestaat uit aanpassen van belasting, pijn dempen waar nodig en de pees geleidelijk sterker maken. Dat vraagt enig beleid. Te veel rust maakt de pees vaak zwakker. Te veel belasting houdt de klacht aan.
Relatieve rust: minder belasten, niet stilvallen
Relatieve rust betekent dat je de pijnlijke pees tijdelijk minder zwaar belast, terwijl je wel blijft bewegen binnen grenzen. Je stopt dus niet met alles. Je schrapt vooral de prikkels die de pees telkens opnieuw opjagen.
Bij achillesklachten kan dat betekenen: tijdelijk niet hardlopen, wel wandelen binnen pijngrens, fietsen op lage weerstand of zwemmen. Bij een tenniselleboog: minder zwaar tillen met gestrekte arm, gereedschap anders vasthouden, pauzes nemen en knijpbelasting verminderen. Bij schouderklachten: minder bovenhands werken, maar de schouder wel rustig blijven bewegen.
Thuisarts adviseert bij pijn aan een pees rustiger aan te doen met het pijnlijke lichaamsdeel, wel te blijven bewegen en langzaam de spieren sterker te maken.12Thuisarts.nl. (z.d.). Pijn aan een pees. Nederlands Huisartsen Genootschap.
Oefentherapie: de pees opnieuw leren dragen
Oefentherapie is vaak de dragende behandeling. Daarmee bedoelen we gerichte oefeningen waarmee spier en pees geleidelijk meer belasting leren verdragen. Bij peesklachten gebruikt men vaak excentrische oefeningen. Excentrisch betekent dat de spier kracht levert terwijl hij langer wordt. Een voorbeeld is langzaam zakken vanaf je tenen bij achillesklachten. De kuitspier remt de beweging terwijl zij verlengt.
Tegenwoordig wordt breder gekeken dan alleen excentrisch trainen. Ook isometrische oefeningen, waarbij je kracht levert zonder beweging, en zware langzame krachttraining kunnen geschikt zijn. Isometrisch is bijvoorbeeld je kuit aanspannen tegen weerstand zonder op en neer te bewegen. Dat kan bij sommige peesklachten tijdelijk pijn dempen en helpt om weer kracht op te bouwen.
Een fysiotherapeut of oefentherapeut kan nuttig zijn wanneer je niet weet hoe je moet doseren, wanneer de klacht terugkomt of wanneer werk en sport specifieke eisen stellen. Bij patella-tendinopathie adviseert de richtlijn oefentherapie gedurende twaalf weken, bij voorkeur deels begeleid.13Richtlijnendatabase. (2022). Oefentherapie bij patella tendinopathie. Federatie Medisch Specialisten.
Pijnstillers, gels en ontstekingsremmers
Paracetamol kan helpen om pijn te dempen, vooral in de eerste fase. Het geneest de pees niet, maar kan bewegen draaglijker maken. Een NSAID-gel, zoals diclofenacgel, kan bij oppervlakkige peesklachten soms verlichting geven met minder algemene bijwerkingen dan tabletten. NSAID-tabletten kunnen tijdelijk nuttig zijn bij acute pijn, maar zijn niet voor iedereen veilig.
Gebruik ontstekingsremmers niet als vrijbrief om door de pijn heen te trainen. Dat is het medische equivalent van de rookmelder uitzetten omdat het geluid je stoort. De klacht wordt stiller, de belasting blijft verkeerd.
Bij achilles-tendinopathie is men terughoudend met medicamenteuze behandelingen. De richtlijn bespreekt dat eerdere aanbevelingen NSAID’s en corticosteroïden niet als standaardbehandeling adviseerden bij achillesklachten.14Richtlijnendatabase. (2020). Conservatieve behandelopties bij achilles tendinopathie. Federatie Medisch Specialisten.
Injecties: soms nuttig, soms minder verstandig
Een corticosteroïdinjectie kan pijn snel verminderen bij bepaalde klachten, zoals hevige schouderpijn binnen het subacromiaal pijnsyndroom of De Quervain. Corticosteroïden remmen ontstekingsreacties krachtig. Bij een peesschede-irritatie kan dat logisch zijn, omdat de pees in een nauwe, geïrriteerde tunnel beweegt.
Toch zijn injecties geen universele oplossing. Bij sommige pezen, vooral de achillespees, is men voorzichtig vanwege mogelijke nadelige effecten op peesweefsel en het risico op verzwakking. Bij chronische tendinopathie kan een injectie de pijn tijdelijk maskeren zonder dat de pees beter belastbaar wordt.
Thuisarts noemt bij een prik in een pees of gewricht mogelijke bijwerkingen zoals tijdelijke verergering van pijn, opvliegers, hoofdpijn, hogere bloedsuiker bij diabetes en soms onregelmatige menstruatie.15Thuisarts.nl. (2023). Ik krijg een prik in een pees of gewricht. Nederlands Huisartsen Genootschap. Dat maakt injecties niet verdacht, wel iets om gericht te bespreken.
Shockwave, dry needling en andere behandelingen
Extracorporele shockwave therapie, vaak shockwave genoemd, gebruikt drukgolven om pees- of aanhechtingsklachten te behandelen. Bij sommige peesproblemen kan het verlichting geven, maar de werkzaamheid verschilt per aandoening en per patiënt. Het is geen Ersatz voor goede belastingopbouw.
Dry needling wordt vooral toegepast bij spierknopen, medisch myofasciale triggerpoints genoemd. Dat zijn pijnlijke, gespannen plekken in spieren. Bij zuivere peesklachten is het effect minder vanzelfsprekend. Massage, tape, braces, zooltjes of aanpassingen in schoenen kunnen soms ondersteunend zijn, maar zij vervangen zelden oefentherapie en belastingbeleid.
Bij hielpijn door fasciopathie plantaris vermeldt de richtlijn dat een corticosteroïdinjectie op korte termijn pijn kan verlichten, maar dat het effect op lange termijn voor pijn en functie onduidelijk is.16Richtlijnendatabase. (z.d.). Corticosteroïden bij fasciopathie plantaris. Federatie Medisch Specialisten. Ook hier zie je dezelfde lijn: snelle pijnvermindering is aantrekkelijk, maar herstel vraagt meer dan een korte demping.
Operatie: zelden de eerste stap
Een operatie komt meestal pas in beeld bij langdurige klachten die niet reageren op een goed uitgevoerd conservatief traject. Denk aan maanden van gerichte oefentherapie, aangepast belasten en behandeling van uitlokkende factoren. Opereren aan pezen is geen lichte zaak; herstel kan lang duren en succes is niet gegarandeerd.
Soms is operatie wel noodzakelijk, bijvoorbeeld bij een volledige peesscheur of bij hardnekkige inklemming waarbij andere behandeling faalt. Maar bij gewone peesirritatie is de eerste vraag zelden: wat kan de chirurg doen? De betere vraag is: welke belasting verdraagt deze pees nu, en hoe bouwen we dat verstandig uit?
Herstel: waarom pezen geduld eisen
Peesherstel verloopt traag. Niet omdat je lichaam lui is, maar omdat peesweefsel anders werkt dan spierweefsel. Bij milde klachten kun je binnen enkele weken duidelijke verbetering merken. Bij langdurige tendinopathie moet je eerder denken aan maanden. Dat is vervelend, maar realistisch.
Een bruikbare vuistregel: pijn tijdens oefening mag soms aanwezig zijn, zolang de pijn mild blijft, niet scherp oploopt en de klacht de volgende dag niet duidelijk erger is. Veel fysiotherapeuten gebruiken hiervoor een pijnschaal. Bijvoorbeeld: pijn tot 3 of 4 op 10 kan aanvaardbaar zijn tijdens revalidatie, mits de pees binnen 24 uur weer tot rust komt. Dat is geen natuurwet, wel een praktisch kompas.
Goede pijn en verkeerde pijn
Goede pijn bestaat eigenlijk niet, maar er is wel acceptabele trainingspijn. Die voelt beheersbaar, lokaal en tijdelijk. Verkeerde pijn is scherp, toenemend, ontregelend of geeft duidelijke napijn. Als je na een oefensessie de volgende ochtend stijver en pijnlijker wakker wordt, was de prikkel waarschijnlijk te zwaar.
Bij peesklachten moet je leren luisteren zonder slaaf te worden van elk pijntje. Dat is balanceren. Volledige pijnvermijding maakt je bang en zwakker. Pijn negeren maakt de pees prikkelbaarder. De kunst zit in doseren.
Terugkeer naar sport of werk
Terugkeer naar sport hoort stapsgewijs te verlopen. Eerst pijnarme dagelijkse beweging. Daarna rustige kracht. Dan sportspecifieke belasting. Pas daarna snelheid, sprongbelasting, wedstrijdprikkels of lange duurbelasting. Voor een hardloper betekent dat bijvoorbeeld: wandelen, fietsen, kuitkracht, korte rustige loopstukjes, opbouwen van kilometers, later pas heuvels of tempo.
Bij werk geldt hetzelfde. Bespreek tijdelijke aanpassingen als je steeds dezelfde pijnlijke beweging moet maken. Denk aan taakroulatie, minder bovenhands werk, hulpmiddelen, pauzes, ergonomie of tijdelijk andere taken. Arbozorg kan zinvol zijn wanneer de klacht je werk bedreigt.
Voorkomen dat de klacht terugkomt
Peesklachten keren vaak terug wanneer iemand zich beter voelt en meteen de oude belasting hervat. De pees is dan minder pijnlijk, maar nog niet volledig belastbaar. Herstel van pijn loopt soms vóór op herstel van draagkracht.
Voorkomen draait om geleidelijke opbouw, voldoende kracht, variatie in beweging en aandacht voor herstel. Warm worden mag, maar warming-up is geen magische aflaat. Ook techniek telt. Bij hardlopen kunnen paslengte, trainingsvolume, schoenen en ondergrond verschil maken. Bij krachttraining zijn uitvoering, rustdagen en trainingsprogressie relevant. Bij kantoorwerk zijn muisgebruik, pauzes en houding soms de grote boosdoeners, al moet houding niet tot fetisj worden verheven. Het lichaam verdraagt veel, zolang het mag variëren.
🪝Denkhaakje: een pees geneest niet door haast
Pijn aan een pees is meestal geen ramp, maar wel een signaal met inhoud. De pees zegt niet: beweeg nooit meer. Zij zegt: deze belasting, op deze manier, in dit tempo, is thans te veel. Wie dat verstaat, hoeft niet in paniek te raken en hoeft evenmin stoer door te beuken.
De beste behandeling is vaak onopvallend nuchter: minder provoceren, blijven bewegen, gericht sterker worden, tijd nemen en medische hulp zoeken wanneer het patroon niet klopt. Een pees is traag, maar niet dom. Geef haar de juiste prikkel, voldoende herstel en een beetje geduld; dan herneemt zij vaak haar stille werk, precies zoals het hoort.
Pijn rond een pees kan ontstaan door overbelasting, verminderde belastbaarheid, inklemming, verkalking of een plotseling letsel. De volgende artikelen gaan nader in op veelvoorkomende peesklachten aan de achillespees, heup, schouder, pols en voetzool, alsook op het onderscheid met gewrichtspijn.
Over oorzaken van achillespeespijn, startstijfheid, overbelasting, voetstand, onderzoek en niet-operatieve behandeling van een geïrriteerde achillespees.
Lees het artikel Heup en bilEen overbelastingsaandoening van de bilspierpezen die pijn aan de buitenzijde van de heup veroorzaakt, vooral bij lopen, traplopen en op één been staan.
Lees het artikel Pols en duimPeesirritatie aan de duimzijde van de pols kan pijn geven bij grijpen, tillen, wringen, typen en andere herhaalde bewegingen.
Lees het artikel PeesverkalkingKalkafzettingen in of rond een pees komen vooral voor in de schouder, maar kunnen ook elders pijn, stijfheid en bewegingsbeperking veroorzaken.
Lees het artikel Hiel en voetzoolStekende hielpijn ontstaat dikwijls door overbelasting van de peesplaat onder de voet en niet uitsluitend door het zichtbare hielspoor zelf.
Lees het artikel SchouderSchouderpijn kan samenhangen met overbelaste of beschadigde pezen, inklemming, slijmbeursklachten, artrose, instabiliteit of een peesscheur.
Lees het artikel Verwante klachtPijn rond een gewricht komt niet altijd uit het gewricht zelf. Ook pezen, spieren, slijmbeurzen en zenuwen kunnen de bron van de klachten zijn.
Lees het artikelBekijk het bredere overzicht van acute en chronische pijn, waaronder spierpijn, gewrichtspijn, zenuwpijn, peespijn en pijn door inwendige aandoeningen.
Disclaimer, bronnen en reacties
Disclaimer
Deze pagina biedt algemene publieksinformatie over pijn aan een pees, peesirritatie, tendinopathie, onderzoek, behandeling en herstel. De tekst vervangt geen medische diagnose, lichamelijk onderzoek of persoonlijk behandeladvies van een huisarts, sportarts, fysiotherapeut, oefentherapeut, orthopedisch chirurg of andere bevoegde zorgverlener.
Pijn rond een pees wordt dikwijls een peesontsteking genoemd, maar bij langdurige klachten is meestal geen sprake van een klassieke ontsteking. Vaker gaat het om tendinopathie: een verstoring van de structuur, belastbaarheid en het herstelvermogen van de pees. De oorzaak, ernst en juiste behandeling kunnen per pees en per persoon verschillen. Volledige rust is derhalve niet altijd verstandig; doorgaans is een tijdelijke aanpassing van de belasting, gevolgd door geleidelijk opgebouwde oefentherapie, passender.
Neem contact op met de huisarts bij hevige of snel toenemende pijn, plotseling krachtsverlies, een voelbare of hoorbare knap, forse zwelling, roodheid, koorts, tintelingen, gevoelsverlies of wanneer een arm of been niet meer normaal kan worden gebruikt. Laat peespijn ook beoordelen wanneer deze ontstaat tijdens of kort na het gebruik van fluorochinolon-antibiotica, zoals ciprofloxacine of levofloxacine. Bij acute ernstige klachten, een vermoedelijke volledige peesscheur of een snel verslechterende toestand is beoordeling door de huisartsenpost of spoedzorg aangewezen.
Bij peesklachten die na enkele weken niet duidelijk verminderen, geregeld terugkeren of het werk, sporten of dagelijks functioneren blijven hinderen, is het verstandig samen met een huisarts, fysiotherapeut of oefentherapeut te kijken naar belasting, herstel, techniek, spierkracht, medicijngebruik en eventuele onderliggende aandoeningen.
Geraadpleegde bronnen
- Federatie Medisch Specialisten. (2020). Achilles tendinopathie: Diagnose van achilles tendinopathie. Richtlijnendatabase.
- Federatie Medisch Specialisten. (2020). Conservatieve behandelopties bij achilles tendinopathie. Richtlijnendatabase.
- Federatie Medisch Specialisten. (2022). Medicamenteuze behandelingen bij patella tendinopathie. Richtlijnendatabase.
- Federatie Medisch Specialisten. (2022). Oefentherapie bij patella tendinopathie. Richtlijnendatabase.
- Federatie Medisch Specialisten. (z.d.). Corticosteroïden bij fasciopathie plantaris. Richtlijnendatabase.
- Nederlands Huisartsen Genootschap. (2019). NHG-Standaard Schouderklachten.
- Nederlands Huisartsen Genootschap. (2023). Ik krijg een prik in een pees of gewricht. Thuisarts.nl.
- Nederlands Huisartsen Genootschap. (z.d.). Ik heb pijn aan de zijkant van mijn heup. Thuisarts.nl.
- Nederlands Huisartsen Genootschap. (z.d.). Peesirritatie van De Quervain. Thuisarts.nl.
- Nederlands Huisartsen Genootschap. (z.d.). Pijn aan een pees. Thuisarts.nl.
- Vereniging voor Sportgeneeskunde. (2020). Nieuwe richtlijn achilles tendinopathie.
- Zwerver, J., & Boersma, F. (2025). Diagnostiek en behandeling van peesproblemen. Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde.
Reacties en ervaringen
Heb je zelf ervaring met pijn aan een pees, bijvoorbeeld aan de achillespees, schouder, elleboog, knie, heup, hand of pols? Je reactie is welkom. Beschrijf gerust hoe de klachten ontstonden, welke bewegingen pijn deden, welk onderzoek werd verricht, welke behandeling je kreeg en hoe lang het herstel duurde. Vermeld geen herleidbare persoonsgegevens van jezelf, zorgverleners of andere patiënten.
Ervaringen van lezers kunnen herkenning en praktische inzichten bieden, maar vormen geen medisch advies en bewijzen niet dat dezelfde diagnose of behandeling voor iemand anders passend is. Wat bij de ene peesklacht helpt, kan bij een andere pees of een andere oorzaak weinig effect hebben. Plaatsing van reacties kan enkele uren duren, omdat berichten eerst worden gecontroleerd op spam, privacygevoelige informatie, gevaarlijke gezondheidsadviezen en onnodig grievende inhoud.
Drie artikelen uit dezelfde hoofdrubriek, wekelijks opnieuw geselecteerd.
Het is een vreemde gewaarwording: je hebt een hoestbui, en plotseling komt er een klein, hard stukje slijm…
Lees het artikel
Jeuk tussen de tenen is een hinderlijke klacht waarbij de huid in de teenruimtes kriebelt, brandt, schilfert of…
Lees het artikel
Stel je voor: je zit rustig op de bank en merkt ineens een vreemde, zoetige geur, bijna als…
Lees het artikel