Last Updated on 6 januari 2023 by M.G. Sulman

Pesten is een vorm van agressie waarbij een persoon of groep mensen op een herhaaldelijke en kwetsende manier tegen een ander persoon of groep agressief gedrag vertoont. Dit kan fysiek zijn, zoals slaan of schoppen, of verbale agressie, zoals beledigen of uitschelden. Pesten kan ook online plaatsvinden, bijvoorbeeld via sociale media of door middel van cyberpesten. Pesten kan overal plaatsvinden, zoals op school, op het werk, in een sportteam of in een vriendengroep. Het is belangrijk om te onthouden dat pesten nooit acceptabel is en dat iedereen het recht heeft om veilig te zijn en zichzelf te voelen.

Pesten en gepest worden / Bron: Freepik

Pesten of gepest worden

Wat is pesten?

Pesten is het gedrag waarbij iemand anderen opzettelijk pijn doet of lastigvalt. Het is een vorm van agressie. Dit kan op allerlei manieren gebeuren, zoals fysiek geweld, sociale uitsluiting, spotten met iemand, of het verspreiden van geruchten of vervelende opmerkingen over iemand. Pesten kan zowel op school als in andere sociale situaties voorkomen.

Wat is gepest worden?

Gepest worden is het slachtoffer zijn van pestgedrag. Iemand die gepest wordt, kan zich machteloos, eenzaam, bang of onzeker voelen en kan emotionele en soms ook fysieke schade oplopen. Het is belangrijk om te onthouden dat niemand het verdient om gepest te worden en dat iedereen hulp kan krijgen als ze gepest worden.

Oorzaken van pesten

Er zijn verschillende factoren die ervoor kunnen zorgen dat iemand gaat pesten. Soms doen mensen dit om zichzelf beter te voelen of om macht en controle te hebben over anderen. In sommige gevallen kan pesten ook voortkomen uit een gebrek aan empathie of sociale vaardigheden, waardoor mensen moeite hebben om zich in te leven in de gevoelens van anderen. Pesten kan ook voortkomen uit een gebrek aan begeleiding en ondersteuning op huis of op school, of uit een omgeving waarbij agressief gedrag wordt beloond of niet afgestraft. Het is belangrijk om te onthouden dat pesten nooit de schuld is van het slachtoffer, en dat iedereen het recht heeft om veilig te zijn en zichzelf te voelen.

Kenmerken van pester en gepeste

Kenmerken van een pester

Hier zijn enkele kenmerken die vaak geassocieerd worden met iemand die pest:

  • Een behoefte aan macht en controle hebben over anderen
  • Een gebrek aan empathie of begrip voor de gevoelens van anderen
  • Agressief of dominant gedrag vertonen
  • Problemen hebben met autoriteit of regels volgen
  • Een geschiedenis van pestgedrag of agressief gedrag

Kenmerken van een gepeste

Hier zijn enkele kenmerken die vaak geassocieerd worden met iemand die gepest wordt:

  • Laag zelfbeeld of een gebrek aan zelfvertrouwen
  • Moeite hebben om zich te verdedigen of voor zichzelf op te komen
  • Angstig of teruggetrokken gedrag vertonen
  • Soms een andere achtergrond of eigenschap hebben die hen anders maakt dan de rest van de groep
  • Moeite hebben om vrienden te maken of om zich aan te passen aan nieuwe groepen

Het is belangrijk om te onthouden dat iedereen uniek is en dat deze kenmerken niet op iedereen van toepassing hoeven te zijn.

Pesten kan op verschillende plekken plaatsvinden

Pesten kan op verschillende plekken plaatsvinden, zoals onder andere op school en op het werk.

Pesten op school

Op school kan pesten plaatsvinden op de speelplaats, in de klas of online. Het kan fysiek zijn, zoals slaan of schoppen, of verbale agressie, zoals beledigen of uitschelden. Pesten op school kan een grote impact hebben op het welbevinden van een kind en kan leiden tot problemen met het zelfbeeld, concentratieproblemen en zelfs schooluitval. Het is belangrijk dat scholen een veilige en respectvolle omgeving bieden voor alle leerlingen, en dat ze actief werken aan het voorkomen en aanpakken van pesten.

Pesten op het werk

Op het werk kan pesten plaatsvinden door collega’s of door een leidinggevende. Het kan fysiek zijn, zoals fysiek geweld, of verbale agressie, zoals beledigen of uitschelden. Pesten op het werk kan leiden tot een lagere productiviteit, een slechte werksfeer en zelfs baanverlies. Het is belangrijk dat werkgevers een veilige en respectvolle werkomgeving bieden voor alle werknemers en dat ze actief werken aan het voorkomen en aanpakken van pesten.

Gevolgen van pesten

Pesten kan zowel kortetermijn- als langetermijngevolgen hebben voor het slachtoffer.

Kortetermijngevolgen

Kortetermijngevolgen van pesten kunnen onder andere zijn:

  • Emotionele pijn en verdriet
  • Angst en paniekaanvallen
  • Slaapproblemen
  • Concentratieproblemen
  • Problemen met het zelfbeeld
  • Pijn of verwondingen als gevolg van fysiek geweld

Langetermijngevolgen

Langetermijngevolgen van pesten kunnen onder andere zijn:

  • Langdurige emotionele schade
  • Problemen met het maken van sociale contacten
  • Slechte schoolprestaties of werkprestaties
  • Verslaving aan drugs of alcohol
  • Depressie of andere mentale gezondheidsproblemen

Symptomen van gepest worden

Er zijn verschillende symptomen die duiden op dat iemand gepest wordt. Dit kunnen zijn:

Gedragsverandering

Iemand kan zich gespannen of nerveus gedragen of zich terugtrekken van sociale activiteiten.

Veranderingen in emotionele toestand

Iemand kan zich down, depressief of boos voelen.

Veranderingen in schoolprestaties

Iemand kan moeite hebben met concentreren of de motivatie verliezen om naar school te gaan.

Slaapproblemen

Iemand kan moeite hebben om in slaap te vallen of vaak wakker worden gedurende de nacht.

Veranderingen in eetgewoonten

Iemand kan meer of juist minder gaan eten en respectievelijk aankomen in gewicht of afvallen.

Lichamelijke klachten

Iemand kan hoofdpijn, buikpijn of andere lichamelijke klachten ervaren als gevolg van het pesten.

Als je denkt dat iemand gepest wordt, is het belangrijk om te luisteren naar wat die persoon te zeggen heeft en om hulp te zoeken. Het kan ook helpen om te praten met een vertrouwenspersoon, zoals een leraar, een schoolpsycholoog of schoolmaatschappelijk werker, of een ouder.

De aanpak van pesten

Er zijn verschillende manieren om te proberen pesten te voorkomen of te stoppen:

Stel de norm

Zorg ervoor dat iedereen op school of op het werk weet dat pesten niet wordt getolereerd. Dit kan door middel van duidelijke regels tegen pesten en door het aanmoedigen van een cultuur van respect en verdraagzaamheid.

Hulp bieden

Bied hulp aan de gepeste persoon. Luister naar wat die persoon te zeggen heeft en geef emotionele steun. Zoek hulp voor de gepeste persoon, zoals bijvoorbeeld door contact op te nemen met een schoolpsycholoog.

Wangedrag bespreken

Bespreek het pestgedrag met de pester. Probeer te achterhalen waarom die persoon pest en probeer een oplossing te vinden die voor iedereen werkt.

Anderen erbij betrekken

Betrek ouders, leraren en andere volwassenen bij het oplossen van het pestprobleem. Zij kunnen helpen om een oplossing te vinden en om ervoor te zorgen dat het pestgedrag stopt.

Professionele hulp inschakelen

Overweeg om hulp te zoeken van een professional, zoals een schoolpsycholoog of schoolmaatschappelijk werker, als het pestgedrag niet stopt of als de gepeste persoon of de pester hulp nodig heeft om met hun emoties om te gaan.

Verzamel bewijzen

Het is verstandig om bewijzen te verzamelen van het pestgedrag waar je mee te maken hebt. Zo heb je iets tastbaars waarmee je kunt aantonen wat er is gebeurd en kun je dit eventueel laten zien aan anderen die je om hulp vraagt. Bewijzen kunnen bijvoorbeeld zijn:

  • E-mails of andere berichten die je hebt ontvangen van de persoon die je pest.
  • Screenshots van sociale media-berichten of andere online conversaties waarbij pestgedrag voorkomt.
  • Afbeeldingen of videoclips die het pestgedrag laten zien.

Houd er wel rekening mee dat het verzamelen en bewaren van bewijzen van pestgedrag ook emotioneel belastend kan zijn. Probeer daarom steun te zoeken bij iemand in wie je vertrouwen hebt en bespreek hoe je het beste met deze situatie om kunt gaan.

Algemene adviezen bij pesten

Hier zijn enkele algemene adviezen die mogelijk kunnen helpen om pesten te voorkomen of te stoppen:

  • Probeer niet te reageren op pestgedrag. Als je niet reageert, kan het pestgedrag minder aantrekkelijk worden voor de pester. Als je wel reageert, kan dit het pestgedrag aanmoedigen.
  • Zoek steun bij vrienden, familie of een vertrouwenspersoon. Het is belangrijk om te weten dat je niet alleen bent en dat er mensen zijn die je willen helpen.
  • Probeer jezelf te beschermen. Als je weet dat je gepest gaat worden, kun je proberen om het pesten te voorkomen door bijvoorbeeld een andere route naar school te nemen of door je te omringen met vrienden.
  • Vertel iemand van het pesten. Het kan moeilijk zijn om over pesten te praten, maar het is belangrijk om hulp te zoeken. Vertel iemand van het pesten, zoals een leraar, een ouder of een school- of bedrijfsmaatschappelijk werker. Zij kunnen helpen om het pesten te stoppen.
  • Zorg dat je kind weerbaarder wordt. Maak je kind weerbaar tegen pestgedrag door kleine rollenspelletjes te doen met je kind waarbij het voor zichzelf leert opkomen op een assertieve manier.

Pesten vanuit Bijbels perspectief

De Bijbel benadrukt het belang van het liefhebben van onze naaste. In Marcus 12:31 staat: “U zult uw naaste liefhebben als uzelf.” De Bijbel leert ons dat we anderen moeten behandelen zoals we zelf behandeld willen worden, met liefde en respect. Dit betekent dat we niet mogen pesten of anderen kwetsen, maar dat we ons best moeten doen om hen te helpen en te steunen. Als we onze naaste liefhebben, zullen we ons gedragen op een manier die respectvol en achtingwekkend is voor hen.

De Bijbel bevat verschillende passages die te maken hebben met pesten en het behandelen van anderen met liefde. Hier zijn nog enkele voorbeelden:

“Als iemand jullie kwaad doet, doe dan niet iets kwaads terug. Wees voor ieder mens goed.” (Romeinen 12:17)

“Doe niets om er zelf beter van te worden of om erover te kunnen opscheppen. Maar wees bescheiden en vind andere mensen belangrijker dan jezelf. Let niet alleen op wat goed is voor jezelf. Let ook op wat goed is voor een ander.” (Filippenzen 2:3-4)

De Bijbel benadrukt dat het belangrijk is om anderen met liefde en waardigheid te behandelen, en dat we ons niet boven anderen moeten verheffen of hen kwetsen of beledigen.

Reacties en ervaringen

Hieronder kun je reageren op dit artikel. Je kunt bijvoorbeeld je ervaringen delen over pesten of gespet worden, of tips geven. Wij stellen reacties zeer op prijs. Reacties worden niet automatisch (direct) gepubliceerd. Dit gebeurt nadat ze door de redactie gelezen zijn. Dit om ‘spam’ of anderszins ongewenste c.q. ongepaste reacties eruit te filteren. Daar kunnen soms enige uren overheen gaan.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *