Last Updated on 17 september 2022 by M.G. Sulman

Het syndroom van Eagle is een verzameling symptomen, veroorzaakt door een vergroeiing, vervorming of verkalking van een botuitsteeksel van het slaapbeen, de zogenaamde ‘processus styloideus’. Deze drukt daardoor op nabijgelegen structuren, waardoor klachten optreden. Het gaat om keelpijn, halspijn en nekpijn, uitstralend naar het oor. Het Eagle-syndroom moet altijd worden vermoed wanneer de pijn eenzijdig is (dus alleen links of rechts optreedt), en niet reageert op pijnstillers.

Het syndroom van Eagle betreft een verzameling symptomen veroorzaakt door een verlenging van de processus styloideus of een verkalking van het ligamentum stylohyoideum / Bron: Wikimedia Commons

Wat is het syndroom van Eagle?

Verzameling symptomen

Het syndroom van Eagle is een zeldzame aandoening die vaak (maar niet uitsluitend) wordt gekarakteriseerd door een plotselinge scherpe zenuwpijn, zoals pijn in het kaakbot en kaakgewricht, de achterkant van de keel en de basis van de tong, bij slikken, het bewegen van de kaak of het draaien van de nek. De aandoening wordt veroorzaakt door een verlenging van de processus styloideus of een verkalking van het ligamentum stylohyoideum. Beide interfereren met het functioneren van aangrenzende gebieden in het lichaam, waardoor pijn ontstaat.

Processus styloideus (in het rood) / Bron: Wikimedia Commons

Wat is het processus styloideus en het ligamentum stylohyoideum?

De pijn is dus afkomstig van problemen met het processus styloideus of het ligamentum stylohyoideum. Het processus styloideus is een klein, puntig bot net onder je oor. Het ligamentum stylohyoideum verbindt het met het tongbeen in je hals.

Röntgenfoto, zijaanzicht, geeft een langwerpig processus styloideus en ossificatie van het ligamentum stylohyoideum weer / Bron: Wikimedia Commons

Naamgeving

Het syndroom is genoemd naar de Amerikaanse KNO-arts Watt Weems Eagle, die het voor de eerste beschreef in 1937.

Vóórkomen

In Nederland krijgen jaarlijks ongeveer 250 mensen de diagnose ‘syndroom van Eagle’.

Wie krijgt het?

Hoewel het mensen van beide geslachten en alle leeftijden kan treffen, komt het vaker voor bij vrouwen tussen de 40 en 60 jaar.

Symptomen van het Eagle syndroom

Waaier aan klachten

Het Eagle syndroom kan een waaier aan klachten geven. Het vaststellen van een oorzakelijk verband tussen de klachten en een afwijking van processus styloideus / ligamentum stylohyoideum kan een uitdaging zijn.

De pijn kan zich ontwikkelen na verwijdering van de keelamandelen (tonsillectomie), vermoedelijk als gevolg van vervorming van de lokale anatomie na een operatie. Het syndroom komt echter ook voor bij personen die in dat gebied geen operatie hebben ondergaan.

Twee hoofdsubtypen

Het syndroom kan worden onderverdeeld in twee hoofdsubtypen:

  • klachten door compressie van hersenzenuwen
  • klachten door compressie van de halsslagader
Inklemming of compressie van de hersenzenuw

Mensen met het syndroom van Eagle kunnen symptomen hebben die verband houden met compressie en irritatie van hersenzenuwen in de regio (hersenzenuwen V, VII, IX en X), waaronder:

  • gezichtspijn bij het draaien van het hoofd
  • problemen met slikken (dysfagie)
  • vreemd lichaam sensatie (gevoel dat er iets in de keel zit)
  • pijn bij het uitsteken van de tong
  • verandering in stem / hese stem
  • gevoel van hypersalivatie (overmatige speekselvloed)
  • tinnitus (oorsuizen) of oorpijn in één of beide oren
  • pijn uitstralend van het gezicht naar de kaak en/of nek
  • keelpijn aan één kant
  • pijn aan de hals (halspijn)
  • keelpijn of geïrriteerde keel
  • pijn bij slikken
  • keelschrapen
  • stijve nek
  • pijn in de bovenkaak en/of bovenkaak
  • gevoel dat het eten niet goed zakt
  • oorpijn

Bij palpatie van de processus styloideus zullen de symptomen normaal gesproken verergeren.

Schema van de hersenzenuwen / Bron: Wikimedia Commons
Compressie van de halsslagader

Compressie van de halsslagader kan vasculaire/ischemische symptomen veroorzaken, evenals pijn langs de slagader naar het verzorgingsgebied, waaronder:

  • bewustzijnsverlies
  • pijn uitstralend van het gezicht naar de oogkas
  • pijn rond het oog
  • pijn aan het oog (oogpijn)
  • problemen met het gezichtsvermogen
  • syncope (flauwvallen)
  • halsslagaderdissectie (zelden)
  • vaatpijn onder de naam: carotidynia: de pijn straalt uit achter het oog en naar de bovenkaak, het oor, het achterhoofd en langs de nek naar de arm
  • pariëtale pijn

Complicaties

In zeldzame gevallen kan het verlengde processus styloideus druk uitoefenen op de interne halsslagaders aan weerszijden van je hals. Deze druk kan een beroerte veroorzaken. Zoek onmiddellijk spoedeisende hulp als je plotseling één of meer van deze symptomen ervaart:

  • hoofdpijn
  • zwakheid
  • verlies van evenwicht
  • veranderingen in het gezichtsvermogen
  • verwardheid

Oorzaken

Het syndroom van Eagle wordt veroorzaakt door ofwel een ongewoon lang processus styloideus of een verkalkt (gecalcificeerd) ligamentum stylohyoideum. Het is anno 2022 nog niet precies bekend wat hiervan de oorzaak is.

Processus styloideus (rechts) / Bron: Wikimedia Commons

Onderzoek en diagnose

Vraaggesprek en lichamelijk onderzoek

Het diagnosticeren van het syndroom van Eagle is geen sinecure, omdat de symptomen overeenkomen met veel andere aandoeningen. De arts zal na ene vraaggesprek over je klachten waarschijnlijk beginnen met het voelen van je hoofd en hals op tekenen van een ongewoon lang processus styloideus.

Beeldvormend onderzoek

Een CT-scan of röntgenfoto kan het gebied rond de processus styloideus en het ligamentum stylohyoideum in beeld brengen.

KNO-arts

Je wordt mogelijk doorverwezen naar een KNO-arts, die andere aandoeningen kan uitsluiten die de symptomen kunnen veroorzaken.

CT-scan, coronale doorsnede met bilaterale (tweezijdige) verlengde processus styloideus en ossificatie van het ligamentum stylohyoideum / Bron: Wikimedia Commons

Behandeling van het syndroom van Eagle

Het Eagle-syndroom wordt vaak behandeld door het processus styloideus met een operatie te verkorten. Het kan zijn dat de chirurg je amandelen moet verwijderen om zodoende toegang te krijgen tot het processus styloideus. De chirurg kan ook een toegang maken via een opening in je hals, maar dit laat meestal een groot litteken achter.

Endoscopische chirurgie is ook een veel voorkomende behandelingsoptie voor het syndroom van Eagle. Endoscopische chirurgie is veel minder ingrijpend dan traditionele chirurgie, met een sneller herstel en minder risico’s.

Als je andere aandoeningen hebt die een operatie riskant maken, kunnen de symptomen onder controle gehouden worden met verschillende soorten medicatie, waaronder:

  • vrij verkrijgbare of voorgeschreven niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID’s), zoals ibuprofen of naproxen
  • antidepressiva, vooral tricyclische antidepressiva
  • anticonvulsiva
  • corticosteroïden
  • plaatselijke verdoving

Video over operatieve ingreep

Prognose

Het syndroom van Eagle kan gemakkelijk worden behandeld met een operatie of medicatie. De meeste mensen herstellen na een operatie volledig zonder restklachten.

Zonder operatie, is het syndroom een chronische aandoening. Met medicatie kunnen de symptomen verbeteren, maar het is onwaarschijnlijk dat ze volledig verdwijnen.

Het syndroom van Eagle is geen progressieve ziekte en zal geen andere medische aandoeningen veroorzaken. Sommige mensen merken echter dat de pijn na verloop van tijd erger wordt of zich uitbreidt naar andere delen van het lichaam.

Leven met chronische pijn kan ook depressie, angst en relatieproblemen veroorzaken.

Reacties en ervaringen

Hieronder kun je reageren op dit artikel. Je kunt bijvoorbeeld je ervaringen delen over het syndroom van Eagle, of tips geven. Wij stellen reacties zeer op prijs. Reacties worden niet automatisch (direct) gepubliceerd. Dit gebeurt nadat ze door de redactie gelezen zijn. Dit om ‘spam’ of anderszins ongewenste c.q. ongepaste reacties eruit te filteren. Daar kunnen soms enige uren overheen gaan.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.