Diabetische nefropathie: symptomen, oorzaak en behandeling

Laatst bijgewerkt op 19 september 2026 door M.G. Sulman

Diabetische nefropathie is nierschade die ontstaat als gevolg van diabetes. Zowel diabetes type 1 als type 2 kunnen deze nierschade veroorzaken. Bij ernstige, vergevorderde nierschade kan uiteindelijk nierfalen ontstaan. Vroeger werd hiervoor vaak de term terminale nierziekte of end-stage renal disease (ESRD) gebruikt. Tegenwoordig spreekt men meestal van nierfalen of stadium G5 chronische nierschade. Chronische nierschade wordt ingedeeld in vijf G-categorieën, van G1 tot en met G5, op basis van de eGFR. Daarnaast kijken artsen naar de hoeveelheid albumine in de urine. De nierfunctie kan jarenlang langzaam achteruitgaan, maar het verloop verschilt sterk per persoon. Niet iedereen met diabetische nierschade bereikt uiteindelijk stadium G5.

✓ Snel antwoord

“I simply did not appreciate the severity of the side effects this condition would unleash on my body and my life.” (“Ik besefte eenvoudigweg niet hoe ernstig de gevolgen van deze aandoening voor mijn lichaam en mijn leven zouden zijn.”)¹ Diabetische nefropathie kan intussen al lange tijd aanwezig zijn zonder dat je iets merkt. Een verhoogde hoeveelheid albumine in de urine kan vroeg op nierschade wijzen. Met je eGFR wordt geschat hoe goed je nieren nog filteren.

Juist daarom zijn controles bij diabetes belangrijk wanneer je je verder goed voelt. Wordt nierschade gevonden, dan kan behandeling de achteruitgang vaak afremmen. Artsen letten onder meer op je bloedsuiker, bloeddruk en medicijnen die je nieren kunnen beschermen. Schuimende urine of dikke enkels zie je eerder bij verder gevorderde schade.

Let vooral op:

Geen klachten? Dat zegt weinig.
Vraag bij je diabetescontrole naar je albumine-creatinineratio (ACR) en eGFR als je deze waarden niet kent.
Worden je enkels of onderbenen duidelijk dikker, dan is het verstandig dit met je arts te bespreken.
Benauwdheid of opvallend weinig urine vraagt om snelle medische beoordeling.

*Bij diabetische nefropathie zie je twee glomeruli waarbij de lichtpaarse gebieden zonder cellen binnen de haarvaatjes wijzen op schadelijke ophopingen van mesangiale matrix / Bron: Wikimedia Commons*

Wat is diabetische nefropathie?

Diabetische nefropathie is wat er gebeurt als je nieren beschadigd raken door diabetes. Dit proces gaat heel langzaam, gedurende vele jaren. Zowel diabetes type 1 als diabetes type 2 kunnen nierschade veroorzaken.

Tegenwoordig wordt vaak gesproken van diabetische nierziekte of chronische nierschade bij diabetes. De nieren kunnen reeds beschadigd zijn terwijl je er zelf niets van merkt. Eiwit in de urine, vooral albumine, is vaak een van de eerste meetbare aanwijzingen.

Dat laatste maakt de aandoening verraderlijk. Amanda Skingle, die diabetes type 1 had en later een nier- en pancreastransplantatie onderging, vertelde over het moment waarop bij haar nog maar 21 procent nierfunctie werd gemeten: “At that point I wasn’t showing symptoms.” [“Op dat moment had ik geen klachten.”]²

Als diabetische nefropathie vroeg genoeg wordt opgemerkt, kan behandeling de achteruitgang van de nierfunctie vertragen. Bij sommige behandelingen kan ook de hoeveelheid albumine in de urine afnemen.

Nefroloog professor Jeremy Levy wijst erop dat nierschade bij diabetes bepaald geen zeldzaamheid is: “Around a quarter of people with diabetes get some kind of kidney damage.” [“Ongeveer een kwart van de mensen met diabetes krijgt een vorm van nierschade.”]³

Oorzaak van diabetische nefropathie

Een langdurig hoge bloedsuikerspiegel kan schade veroorzaken aan de kleine bloedvaten en nierfilters. Dit geschiedt via ingewikkelde processen die zich vooral richten op de bloedvaten die betrokken zijn bij het filteren van bloed om urine te maken.

Hoge bloeddruk speelt eveneens een grote rol bij de ontwikkeling en verdere achteruitgang van diabetische nefropathie. Diabetes maakt de bloedvaten onder meer minder goed in staat om zich normaal aan te passen. Ook veranderingen in de nierdoorbloeding en hormoonhuishouding spelen mee. Het lijkt erop dat hypertensie zowel een oorzaak als een gevolg van diabetische nefropathie kan zijn. Naarmate de nierziekte erger wordt, kunnen fysieke veranderingen in de nieren leiden tot een hogere bloeddruk.

Als hoge bloeddruk niet goed onder controle wordt gehouden, kan de nierfunctie sneller achteruitgaan.

Risicofactoren

Als je diabetes hebt, kunnen de volgende dingen je risico op diabetische nefropathie vergroten:

langdurig te hoge bloedsuikerwaarden;
hoge bloeddruk;
roken;
een hoog cholesterolgehalte in het bloed;
obesitas;
diabetes die al vele jaren bestaat;
hart- en vaatziekten;
een familiegeschiedenis van diabetes en nierziekten.

Niet iedere risicofactor is een rechtstreekse oorzaak. Bij sommige mensen ontstaat ondanks een redelijke instelling van diabetes toch nierschade. Bij anderen blijft de nierfunctie lang goed.

Ook uit ervaringen blijkt hoe verschillend het verloop kan zijn. Sharon kreeg diabetes type 1 toen zij achttien was en ontwikkelde later onder meer nefropathie. Achteraf zei zij: “I simply did not appreciate the severity of the side effects this condition would unleash.” [“Ik besefte eenvoudigweg niet hoe ernstig de gevolgen zouden zijn die deze aandoening teweeg zou brengen.”]⁴ Diabetes kan ook bij zorgvuldige behandeling complicaties geven.

Stadia van chronische nierschade

De nierfunctie wordt onder meer beoordeeld aan de hand van je geschatte glomerulaire filtratiesnelheid, de eGFR. Deze waarde geeft aan hoeveel bloed de nieren per minuut kunnen filteren, gecorrigeerd voor het lichaamsoppervlak.

Een eGFR alleen vertelt niet het hele verhaal. Artsen kijken ook naar albuminurie, de hoeveelheid albumine in de urine. Iemand kan bijvoorbeeld een normale of bijna normale eGFR hebben en toch nierschade hebben doordat er duidelijk te veel albumine in de urine zit.⁵

De categorieën voor de nierfunctie zijn:

G1: eGFR 90 of hoger;
G2: eGFR 60 tot 89;
G3a: eGFR 45 tot 59;
G3b: eGFR 30 tot 44;
G4: eGFR 15 tot 29;
G5: eGFR lager dan 15 ml/min/1,73 m².

Bij G1 en G2 is op basis van de eGFR alleen nog geen sprake van chronische nierschade. Er moet dan ook ander bewijs voor nierschade zijn, bijvoorbeeld blijvend verhoogd albumine in de urine.

De hoeveelheid albumine in de urine wordt vaak uitgedrukt als de albumine-creatinineratio, afgekort ACR:

A1: minder dan 3 mg/mmol;
A2: 3 tot 30 mg/mmol;
A3: meer dan 30 mg/mmol.

Chronische nierschade betekent in beginsel dat de afwijking ten minste drie maanden aanwezig is. Eén afwijkende bloed- of urineuitslag is dus niet altijd voldoende.

Symptomen van diabetische nefropathie

Diabetische nefropathie geeft in het begin meestal geen klachten. Je kunt jarenlang nierschade hebben zonder dat je daar iets van merkt. Daarom zijn bloed- en urinecontroles bij diabetes zo belangrijk.

Bij verder gevorderde nierschade kunnen klachten ontstaan zoals:

zwelling in je gezicht, handen, enkels of voeten door vochtophoping;
misselijkheid en overgeven;
vermoeidheid of uitputting;
kortademigheid, bijvoorbeeld door vochtophoping;
verlies van eetlust;
schuimende of sterk bruisende urine doordat er veel eiwit in de urine zit;
moeite met focussen of verwardheid bij ernstig nierfalen;
droge, jeukende huid;
spierkrampen.

Catriona, die diabetes type 1 had en uiteindelijk een nier- en pancreastransplantatie kreeg, beschreef hoe uitputtend gevorderde nierschade kon zijn. “I had no life outside of work, and my weekends were spent resting.” [“Ik had buiten mijn werk geen leven meer en bracht mijn weekenden rustend door.”]⁶ Bij haar was de eGFR in ongeveer twee jaar sterk gedaald. Zo’n snel verloop komt niet bij iedereen voor.

Ook Debbie, bij wie de nieren na tientallen jaren diabetes type 1 achteruitgingen, herinnerde zich vooral de uitputting: “Constantly feeling cold and tired had made my life a misery.” [“Voortdurend koud en moe zijn had mijn leven ellendig gemaakt.”]⁷

Schuimende urine betekent overigens niet automatisch dat er eiwit in je urine zit. Urine kan ook schuimen doordat je met kracht plast of doordat er schoonmaakmiddel in het toilet zit. Urineonderzoek geeft daar meer duidelijkheid over.

Bij ernstige nierfunctiestoornissen kan de behoefte aan insuline afnemen. De nieren breken namelijk ook insuline af. Als de nierfunctie sterk vermindert, kan insuline langer in het lichaam blijven. Hierdoor neemt het risico op een te lage bloedsuiker toe. De insulinedosering moet dan soms worden aangepast.

Complicaties

Complicaties van diabetische nefropathie kunnen geleidelijk optreden en kunnen bestaan uit:

ophoping van lichaamsvloeistoffen. Dit kan leiden tot zwelling in de armen en benen, hoge bloeddruk of vocht in de longen;
verhoogde kaliumniveaus in het bloed, ook wel hyperkaliëmie;
hart- en vaatziekten;
bloedarmoede;
verstoring van de calcium- en fosfaathuishouding bij verder gevorderde chronische nierschade;
zwangerschapscomplicaties. Zwangere vrouwen met diabetische nefropathie hebben een verhoogd risico op complicaties voor zichzelf en het ongeboren kind;
uiteindelijk nierfalen waarbij nierfunctievervangende behandeling nodig kan zijn.

Mensen met diabetes en chronische nierschade hebben ook een duidelijk hoger risico op hart- en vaatziekten. De behandeling richt zich daarom niet alleen op de nierfunctie.

Soms stapelen verschillende diabetescomplicaties zich op. Joe verloor zijn moeder na een langdurig ziekteverloop met diabetes en nierfalen. Hij vatte later samen: “Kidney disease and diabetes can lead to so many other issues.” [“Nierziekte en diabetes kunnen tot zoveel andere problemen leiden.”]⁸ Dat is ook de reden dat artsen bij chronische nierschade naar het bredere cardiovasculaire risico kijken.

Onderzoek en diagnose

Als je diabetes hebt, wordt de nierfunctie regelmatig gecontroleerd. Hiervoor zijn vooral bloed- en urineonderzoek nodig.

Urineonderzoek

Bij urineonderzoek wordt gekeken hoeveel albumine je uitplast. Meestal wordt hiervoor de albumine-creatinineratio (ACR) bepaald in een urinemonster. Albumine is een eiwit dat normaal gesproken nauwelijks door de nierfilters in de urine terechtkomt.

Een verhoogde waarde wordt meestal nogmaals gecontroleerd. Albuminurie kan namelijk tijdelijk toenemen, bijvoorbeeld bij koorts, zware lichamelijke inspanning, een urineweginfectie of sterk ontregelde bloedsuikerwaarden.

Een gewone urinedipstick is voor kleine hoeveelheden albumine minder nauwkeurig dan een ACR-bepaling.⁹

De afbeelding toont een hand met een handschoen die een potje met urine vasthoudt. — *Urineonderzoek / Bron: Plenoy m/Shutterstcok.com*

Bloedonderzoek

Een eGFR-test meet hoe goed je nieren bloed filteren. Dit gebeurt door een kleine hoeveelheid bloed uit je arm te nemen. Het laboratorium meet onder meer het creatininegehalte en berekent daarmee de eGFR.

Bij chronische nierschade kunnen ook andere bloedwaarden worden gecontroleerd. Denk aan kalium, hemoglobine en soms calcium en fosfaat. Welke bepalingen nodig zijn, hangt af van de ernst van de nierschade.

Is een echo nodig?

Een echo van de nieren is niet bij iedereen met diabetische nefropathie nodig. De arts kan beeldvormend onderzoek aanvragen als er twijfel bestaat over de oorzaak van de nierschade of wanneer er aanwijzingen zijn voor een andere nier- of urinewegaandoening.

CT- en MRI-scans behoren evenmin tot het standaardonderzoek bij iedere patiënt met diabetische nefropathie.

Nierbiopsie

Een nierbiopsie is ook geen standaardonderzoek. Hierbij wordt een klein stukje nierweefsel verwijderd en onder de microscoop onderzocht.

Een biopsie kan wel worden overwogen wanneer het ziektebeeld niet goed past bij diabetische nierschade. Bijvoorbeeld als de nierfunctie zeer snel achteruitgaat, er opvallend veel eiwitverlies ontstaat of er aanwijzingen zijn voor een andere nierziekte.

Behandeling van diabetische nefropathie

De behandeling van diabetische nefropathie is afhankelijk van het stadium van de aandoening, je leeftijd en tevens je algehele gezondheid. In eerste instantie is het van belang om diabetes goed te behandelen. Regelmatige lichaamsbeweging, gewichtsbeheersing, stoppen met roken en een passend voedingspatroon horen daarbij.

Als er ook sprake is van hoge bloeddruk, dan wordt deze behandeld met leefstijlmaatregelen en zo nodig medicijnen.

Diabetesgerelateerde nierschade kan meestal niet volledig worden teruggedraaid. Het is wel mogelijk om verdere schade aanzienlijk te vertragen. De behandeling is de afgelopen jaren veranderd doordat verschillende medicijnen aantoonbaar bescherming tegen verdere nier- en hartschade geven.

Nefroloog Amy Mottl sprak daarom van “renewed hope and a transformative change for the care of patients” [“hernieuwde hoop en een ingrijpende verandering in de zorg voor patiënten”] door de komst van meerdere werkzame behandelingen voor diabetische nierziekte.¹⁰

Bloedsuiker behandelen

Een goede behandeling van diabetes blijft nodig. Welke HbA1c-waarde voor jou geschikt is, hangt af van onder meer je leeftijd, medicatie, andere ziekten en het risico op hypo’s.

Bij een sterk verminderde nierfunctie kunnen sommige diabetesmedicijnen anders gaan werken of zich ophopen. De dosering moet dan soms worden aangepast.

SGLT2-remmers

Bij veel mensen met diabetes type 2 en chronische nierschade spelen SGLT2-remmers tegenwoordig een belangrijke rol. Voorbeelden zijn dapagliflozine en empagliflozine.

Deze middelen verlagen niet alleen de bloedsuiker. Ze verminderen ook het risico dat chronische nierschade verder achteruitgaat en verlagen bij daarvoor geschikte patiënten het risico op hartfalen en andere cardiovasculaire problemen.¹¹

De komst van deze middelen veranderde de behandeling aanzienlijk. Nefroloog Joseph Vassalotti zei hierover: “I think these drugs are a breakthrough for people living with type-2 diabetes and diabetic kidney disease.” [“Ik denk dat deze geneesmiddelen een doorbraak zijn voor mensen met diabetes type 2 en diabetische nierziekte.”]¹²

Volgens recente richtlijnen kunnen SGLT2-remmers bij daarvoor geschikte mensen met diabetes type 2 en chronische nierschade worden gestart vanaf een eGFR van ongeveer 20 ml/min/1,73 m². Als de nierfunctie daarna verder daalt, kan het middel in veel gevallen worden voortgezet totdat nierfalen of dialyse ontstaat.¹³

SGLT2-remmers worden niet op deze manier gebruikt voor diabetische nefropathie bij diabetes type 1 vanwege onder meer het risico op diabetische ketoacidose.

ACE-remmers en ARB’s

Bij hoge bloeddruk en albuminurie worden vaak een ACE-remmer of angiotensine-II-receptorblokker (ARB) gebruikt. Deze medicijnen verlagen de bloeddruk en verminderen bij veel patiënten ook de druk in de nierfilters en het eiwitverlies via de urine.

Bij deze medicijnen worden de nierfunctie en het kaliumgehalte gecontroleerd. Na het starten of verhogen van de dosis kan het creatinine tijdelijk wat stijgen.

Gebruik een ACE-remmer en een ARB normaal gesproken niet samen. De combinatie geeft meer kans op onder meer nierfunctiestoornissen en een te hoog kaliumgehalte.

GLP-1-receptoragonisten

GLP-1-receptoragonisten, zoals semaglutide en dulaglutide, worden gebruikt bij diabetes type 2. Ze kunnen de bloedsuiker verlagen en hebben bij daarvoor geschikte patiënten gunstige effecten op het cardiovasculaire risico. Voor sommige middelen zijn inmiddels ook gunstige effecten op nieruitkomsten aangetoond.

Bij diabetes type 2 en chronische nierschade kan een GLP-1-receptoragonist worden overwogen wanneer verdere glucoseverlaging nodig is of wanneer hart- en nierrisico een rol spelen.¹⁴

Finerenon

Bij sommige mensen met diabetes type 2, chronische nierschade en blijvende albuminurie kan finerenon worden voorgeschreven. Dit middel behoort tot de niet-steroïde mineralocorticoïdreceptorantagonisten.

Finerenon kan bij geselecteerde patiënten het risico op verdere nierfunctiedaling en cardiovasculaire complicaties verminderen. Het middel kan het kaliumgehalte verhogen. Daarom is controle van het bloed nodig.¹⁵

Cholesterol

Statines worden veel gebruikt om het risico op hart- en vaatziekten te verminderen. Dat risico is bij mensen met diabetes en chronische nierschade verhoogd.

Een statine herstelt beschadigd nierweefsel niet. De behandeling is vooral gericht op het cardiovasculaire risico.

Dialyse of niertransplantatie

In gevorderde stadia, wanneer de nierfunctie ernstig is aangetast, kunnen behandelingen zoals dialyse of niertransplantatie worden overwogen. Dialyse neemt een deel van de nierfunctie over door afvalstoffen en overtollig vocht uit het lichaam te verwijderen.

Bij een niertransplantatie wordt een nier van een donor in je lichaam geplaatst. Je eigen nieren blijven meestal zitten, tenzij er een bijzondere reden is om ze te verwijderen.

Een lage eGFR betekent overigens niet automatisch dat dialyse meteen moet beginnen. Bij de beslissing worden ook klachten, laboratoriumwaarden, vochtophoping en je algemene toestand betrokken.

De overgang naar dialyse kan lichamelijk en psychisch zwaar zijn. Precious McCowan kreeg als kind diabetes en hoorde later dat haar nieren waarschijnlijk zouden uitvallen. Over die periode zei zij: “I wish that they had offered me mental health help.” [“Ik wou dat ze mij psychische hulp hadden aangeboden.”]¹⁶

Becky, die vanwege diabetische nefropathie uiteindelijk een nier- en pancreastransplantatie kreeg, merkte pas achteraf hoeveel haar lichaam had ingeleverd: “I didn’t realise just how sick I had been until I felt well again.” [“Ik besefte pas hoe ziek ik was geweest toen ik mij weer goed voelde.”]¹⁷

Wat kun je zelf doen?

De behandeling bestaat voor een deel uit medicijnen, maar een aantal dingen kun je zelf doen.

Laat je controles uitvoeren

Behandeling en controles gaan hand in hand. Bij diabetes worden onder meer je bloedsuikerwaarden, bloeddruk en nierfunctie gevolgd.

Hoe vaak controle nodig is, hangt af van je situatie. Als er al chronische nierschade is, kunnen bloed en urine vaker worden gecontroleerd.

Bij diabetes type 2 wordt de nierfunctie in ieder geval periodiek gevolgd. Bij diabetes type 1 begint screening op chronische nierschade doorgaans nadat de ziekte enkele jaren bestaat.¹⁸

Behandel je diabetes effectief

Door diabetes goed te behandelen en je bloedsuikerspiegel zo veel mogelijk binnen je persoonlijke streefbereik te houden, kun je de kans op diabetische nierschade verkleinen en verdere achteruitgang vertragen.

Een extreem lage bloedsuiker nastreven is niet voor iedereen verstandig. Vooral bij ernstige chronische nierschade neemt het risico op hypo’s toe.

Veranderingen hoeven ook niet allemaal tegelijk. Diabetesverpleegkundige Collette Kelly adviseert: “start by taking small steps towards a healthier lifestyle.” [“Begin met kleine stappen naar een gezondere leefstijl.”]¹⁹

Beheer hoge bloeddruk en andere aandoeningen

Werk samen met je huisarts of specialist om hoge bloeddruk en andere aandoeningen die het risico op verdere nierziekte verhogen onder controle te krijgen.

Meet je thuis zelf je bloeddruk, noteer dan de waarden. Eén afwijkende meting zegt vaak weinig. Een reeks metingen geeft een beter beeld.

Neem medicijnen volgens voorschrift

Gebruik voorgeschreven medicijnen zoals aangegeven.

Wees voorzichtig met ontstekingsremmende pijnstillers uit de groep NSAID’s, zoals ibuprofen, naproxen en diclofenac. Deze middelen kunnen bij mensen met chronische nierschade de nierfunctie verslechteren, vooral bij uitdroging of in combinatie met bepaalde andere medicijnen.

Gebruik je lage dosis acetylsalicylzuur vanwege een hart- of vaatziekte, stop daar dan niet zelf mee omdat je nierproblemen hebt. Dat is een andere toepassing dan het gebruik van hoge doses pijnstillende NSAID’s.

Voorkom uitdroging

Braken, diarree, hoge koorts of weinig drinken kunnen bij chronische nierschade sneller problemen geven. Sommige medicijnen moeten tijdens ernstige uitdroging tijdelijk worden aangepast of gestopt.

Welke middelen dat zijn, hangt af van je medicatie. Vraag je huisarts, diabetesverpleegkundige of apotheker wat je moet doen als je enkele dagen nauwelijks kunt eten of drinken.

Handhaaf een gezond gewicht

Blijf actief om een gezond gewicht te behouden of af te vallen indien nodig. Bespreek met je huisarts of met een diëtist de beste aanpak voor gewichtsbeheersing.

Bij gevorderde nierziekte zijn algemene dieetadviezen niet altijd zonder meer geschikt. Ook de hoeveelheid zout, eiwit, kalium of vocht kan dan aandacht vragen. Ga niet zelf streng eiwitarm of kaliumarm eten zonder overleg.

Pam, die zowel diabetes type 2 als chronische nierschade had, veranderde haar voedingspatroon en ging dagelijks veel lopen. Toen haar nierwaarden later stabiel waren geworden, schreef ze: “All the hard work SO worth it.” [“Al dat harde werk is het zó waard.”]²⁰ Haar verhaal laat zien wat bij haar gebeurde en vormt geen garantie dat bestaande nierschade bij een ander op dezelfde manier zal reageren.

Terzijde: leefstijl is bij diabetische nierziekte dus werkelijk onderdeel van de behandeling, maar dat maakt nierfalen nog niet tot een aandoening die iemand eenvoudig zelf had kunnen voorkomen. Erfelijke aanleg, ziekteduur, bloeddruk en andere factoren tellen eveneens mee.

Stop met roken

Roken is schadelijk voor bloedvaten en hangt samen met verdere nierschade en hart- en vaatziekten. Als je rookt, kun je hulp krijgen van de huisarts, praktijkondersteuner of een stoppen-met-rokenprogramma.

Rij sigaretten op een blauwe achtergrond, met één sigaret die doormidden is gebroken en tabak verliest. — *Een gebroken sigaret als symbool voor stoppen met roken en nicotineverslaving doorbreken. / Bron: Freepik*

Prognose

De snelheid waarmee de nierfunctie achteruitgaat, verschilt sterk van persoon tot persoon. Er zijn mensen die jarenlang een vrijwel stabiele nierfunctie houden. Bij anderen daarentegen daalt de eGFR sneller.

Hoe de ziekte verloopt, hangt af van verschillende dingen. Denk aan de hoeveelheid albumine in de urine, de eGFR, de bloeddruk en de bloedsuiker. Maar ook roken, hart- en vaatziekten en hoe de behandeling aanslaat spelen een rol. Juist de combinatie van eGFR en albuminurie zegt veel meer over de situatie dan de eGFR alleen. Gelukkig is de behandeling de laatste jaren flink vooruitgegaan. Met medicijnen zoals ACE-remmers, ARB’s of SGLT2-remmers kunnen we de nieren beschermen en zorgen dat ze minder snel achteruitgaan. Er kunnen ook andere specifieke medicijnen worden voorgeschreven.

Er bestaat geen vaste snelheid waarmee diabetische nefropathie achteruitgaat. Een gemiddelde daling per jaar zegt voor één persoon daarom betrekkelijk weinig. Dat verschil tussen mensen zie je ook terug in ervaringsverhalen. Robert “Buzz” Buchanan leeft met diabetes type 2 en stadium 3 chronische nierschade en wist de ziekte volgens de American Kidney Fund gedurende meer dan tien jaar stabiel te houden; zijn eenvoudige advies aan andere patiënten was “not panic” [“raak niet in paniek”].²¹

Preventie

Om het risico op diabetische nefropathie te verlagen, kun je de volgende maatregelen nemen.

Regelmatige controle

Laat je bloeddruk, bloedsuiker, eGFR en urine controleren volgens het controleschema dat voor jou geldt. Vroege nierschade geeft meestal geen klachten.

Juist daarin zit een praktisch probleem: iemand kan zich goed voelen terwijl er reeds albumine in de urine zit of de eGFR daalt. De controle (ook wanneer je zelf niets bijzonders merkt) is daarom een wezenlijk onderdeel van diabeteszorg.

Behandel je diabetes effectief

Door diabetes goed te behandelen kun je de kans op diabetische nierschade verminderen. Ook als er al nierschade bestaat, blijft een goede glucoseregulatie zinvol.

Beheer hoge bloeddruk

Hoge bloeddruk versnelt bij veel mensen de achteruitgang van de nierfunctie. Laat je bloeddruk daarom regelmatig controleren en neem voorgeschreven medicijnen consequent.

Let op medicijnen die de nieren kunnen belasten

Meld bij huisarts, apotheek en specialist dat je chronische nierschade hebt. Dat is vooral van belang als nieuwe medicijnen worden voorgeschreven.

Koop je zelf pijnstillers, vraag dan bij chronische nierschade zo nodig aan de apotheek welke middelen geschikt zijn.

Blijf bewegen

Regelmatige lichaamsbeweging helpt bij gewichtsbeheersing, bloeddruk en diabetes. Welke hoeveelheid beweging haalbaar is, verschilt per persoon.

Professor Jeremy Levy noemt beweging bij diabetes zeer waardevol; regelmatige lichaamsbeweging helpt volgens hem onder meer bij de glucose- en bloeddrukregulatie en kan het risico op verdere nierziekte verminderen.²²

Dat hoeft (zeker wanneer je conditie door nierziekte verminderd is) geen zwaar trainingsprogramma te betekenen. Wandelen, fietsen of andere beweging die je kunt volhouden kan reeds zinvol zijn.

Stop met roken

Stoppen met roken verlaagt het risico op hart- en vaatziekten en voorkomt een extra belasting voor de bloedvaten en nieren.

Wanneer contact opnemen met de huisarts?

Diabetische nierschade wordt meestal tijdens controles ontdekt. Wacht dus niet op klachten voordat je je nierfunctie laat controleren.

Neem contact op met je huisarts of behandelaar als je merkt dat je duidelijk meer vocht vasthoudt in je benen, enkels of gezicht. Ook toenemende kortademigheid, veel minder plassen dan je gewend bent of aanhoudende misselijkheid en overgeven zijn redenen om contact op te nemen.

Krijg je vaker hypo’s terwijl je insulinedosis niet is veranderd, bespreek dat dan eveneens. Hetzelfde geldt wanneer je bloeddruk ondanks behandeling hoog blijft. Heb je diarree, moet je veel overgeven of lukt drinken nauwelijks, dan is extra voorzichtigheid nodig wanneer je medicijnen gebruikt die invloed hebben op je nierfunctie of vochthuishouding.

Bij ernstige benauwdheid, sufheid, verwardheid of wanneer je je ernstig ziek voelt, is snelle medische beoordeling nodig.

Wacht bij diabetische nierschade overigens niet tot je klachten krijgt. In een vroeg stadium merk je er vaak niets van. Juist daarom blijven regelmatige controle van bloed en urine nodig.

Verder lezen

Ook uit Aandoeningen

Drie artikelen uit dezelfde hoofdrubriek, wekelijks opnieuw geselecteerd.

Luchtweginfecties: van verkoudheid en bronchitis tot longontsteking

Een luchtweginfectie is een ontsteking van de neus, keel, luchtpijp, bronchiën of longen, meestal veroorzaakt door een virus…

Lees het artikel

Voortplanting en geslachtsorganen: aandoeningen, klachten, vruchtbaarheid en behandeling

Voortplanting en geslachtsorganen omvatten het vrouwelijke en mannelijke reproductieve stelsel, van eierstokken en baarmoeder tot zaadballen en prostaat.…

Lees het artikel