Bradycardie is een hartslag van minder dan 60 slagen per minuut bij een volwassen man of vrouw. Vaak wordt het pas belangrijk bij 50 of minder slagen per minuut. Bij bradycardie heb je dus een te lage hartslag. Het normale hartritme van een volwassen persoon is meestal 60 tot 70 slagen per minuut. Er zijn ongevaarlijke en gevaarlijke vormen van bradycardie. Terwijl gezonde wedstrijdsporters een trage hartslag kunnen hebben door intensieve training, schuilt er soms een gevaarlijke ziekte achter.

Bradycardie: hartslag die onder het normale bereik ligt
Bradycardie: hartslag die onder het normale bereik ligt / Bron: Wikimedia Commons

Wat is een lage hartslag?

Bradycardie

Bradycardie betekent dat je hartslag laag is. Dit kan volkomen normaal en wenselijk zijn. Soms kan het echter duiden op een abnormaal hartritme (aritmie). Als je bradycardie hebt en je hebt bepaalde klachten samen met een trage hartslag, dan betekent dit dat je hartslag té laag is.

Normale hartslag

Een normale hartslag in rust ligt voor de meeste mensen tussen de 60 en 100 slagen per minuut. Een hogere of lagere hartslag kan normaal zijn. Een hartslag in rust lager dan 60 slagen per minuut wordt als bradycardie beschouwd. Atletische en oudere mensen hebben vaak een hartslag die lager is dan 60 slagen per minuut als ze zitten of liggen. Een hartslag van minder dan 60 slagen per minuut is ook gebruikelijk voor veel mensen tijdens de slaap.

Slapen
Lagere hartslag tijdens het slapen / Bron: Pixabay

Wat is bradycardie?

Bij bradycardie klopt het hart te langzaam. De normale hartslag is 60 slagen per minuut. Soms manifesteert bradycardie zich alleen wanneer je hartslag niet voldoende toeneemt tijdens inspanning. In dat geval kun je last krijgen van duizeligheid en kortademigheid.

De elektrische impulsen voor een hartslag worden meestal gegenereerd in de sinusknoop. Van daaruit worden ze door de zogenaamde AV-knoop naar de hartkamers geleid, waar de hartspiercellen vervolgens samentrekken. Bradycardie kan optreden wanneer er te weinig elektrische impulsen worden gevormd in de sinusknoop (sinusbradycardie), de overdracht ervan wordt verstoord (bijvoorbeeld in het geval van een zogenaamd bundeltakblok, een hartritmestoornis) of andere hartritmestoornissen die een snellere hartslag verhinderen.

Vormen van bradycardie

Deze aritmie (hartritmestoornis) kan zowel gevaarlijk als ongevaarlijk zijn. Als de hartslag laag is tijdens de slaap of bij gezonde sporters, is het meestal een ongevaarlijke vorm. De hartspier is dikwijls vergroot bij degenen die intensief sporten. Er kunnen echter ook stoornissen achter schuilgaan als er een trage hartslag optreedt. Er zal dan moeten worden nagegaan wat er aan de hand is en of behandeling nodig is.

Er zijn verschillende soorten bradycardie. Elk type heeft een specifiek risico op complicaties en behandelingsopties. Enkele soorten worden hieronder beschreven.

Sinusbradycardie

Een sinusbradycardie betekent dat de sinusknoop minder dan 60 slagen per minuut voortbrengt. Deze trage hartslag kán normaal zijn. Dit type trage hartslag wordt vaak gezien bij gezonde sporters.

Een sinusarrest of sinuspauze

Tijdens een sinuspauze kan het hart één of meer slagen missen omdat de natuurlijke pacemaker het elektrische systeem in de rest van het hart niet activeert. De sinusknoop wordt ook wel de natuurlijke pacemaker van het hart genoemd.

Sick sinus syndroom

Hierbij geeft de sinusknoop meestal te weinig prikkels af en is het hartritme te langzaamS. ick sinus-syndroom treedt op wanneer de sinusknoop niet goed werkt. Er kunnen verschillende onregelmatige hartslagen (aritmieën) of combinaties van aritmieën optreden. Mensen met dit syndroom kunnen langzame aritmieën hebben of een combinatie van snelle en langzame aritmieën.

Brady-tachy syndroom

Bij het brady-tachy syndroom klopt het hart soms te snel (tachy) en soms te langzaam (brady). Dit hartritmeprobleem wordt vaak gezien bij mensen bij wie de diagnose voorkamerfibrillatie (ook wel VKF of atriale fibrillatie genoemd) is gesteld. Het kan optreden wanneer de natuurlijke pacemaker van het hart is beschadigd.

AV-blok (atrioventriculair blok)

Een atrioventriculair blok (AV-blok) staat ook bekend als hartblok. Het is een hartritmestoornis waarbij er een storing in de prikkelgeleiding van het hart ontstaat. Het verwijst dus naar een afwijking in de manier waarop elektriciteit door de normale elektrische paden van het hart gaat. De afwijking ‘blokkeert’ de elektrische impuls en resulteert meestal in een langzamere hartslag.

Oorzaken van bradycardie

Een traag hartritme kan verschillende oorzaken hebben. Deze kunnen zowel in het hart als buiten het hart gelegen zijn. Een storing van de sinusknoop (de sinoatriale knoop) wordt sinusbradycardie genoemd. Er kan ook sprake zijn van een geleidingsstoornis, waarbij de verbinding tussen de sinusknoop en de AV-knoop verstoord is.

Oorzaken van bradycardie door hartaandoeningen:

  • coronaire hartziekte, een aandoening aan het hart waardoor de bloedtoevoer naar de hartspier belemmerd is
  • aandoeningen van de sinusknoopfunctie, bijvoorbeeld als gevolg van sinusknoop- of brady-tachy syndroom, chronotrope incompetentie (onvoldoende oploop van de hartfrequentie)
  • verstoringen van het geleidingssysteem
  • hartaanval (hartinfarct)
  • myocarditis, een ontsteking van de hartspier
  • cardiale resynchronisatietherapie (CRT), een behandeling voor patiënten met hartfalen met een pacemaker (CRT-P) of een defibrillator (CRT-D)

Bradycardie veroorzaakt buiten het hart:

  • carotis-sinus syndroom, waarbij de sinus caroticus (een plekje in de halsslagader dat bij prikkeling de hartslagfrequentie of de bloeddruk reduceert) extreem gevoelig is voor druk
  • hypothyreoïdie (trage schildklier)
  • elektrolytenstoornissen
  • drugsgebruik of overmatig alcoholgebruik
  • overdosis drugs

Symptomen van bradycardie

Als je bradycardie hebt, krijgen je hersenen en andere organen mogelijk niet genoeg zuurstof. Dit kan de volgende symptomen veroorzaken:

  • bijna flauwvallen of flauwvallen (syncope)
  • duizeligheid
  • vermoeidheid
  • kortademigheid
  • pijn op de borst
  • verwardheid of geheugenproblemen
  • snel vermoeid tijdens lichamelijke activiteit
Flauwvallen bij bradycardie
Flauwvallen bij bradycardie / Bron: Wikimedia Commons

Onderzoek en diagnose

De arts zal je polsslag voelen om je hartslag te bepalen. Ook zal de arts tetst inzetten om meer informatie over je hartslag en ritme te krijgen.

Een ECG of hartfilmpje brengt de elektrische signalen van het hart in een grafiek weer. Een zogenaamd holteronderzoek behoort ook tot de mogelijkheden. Dit onderzoek stelt je behandeld arts in staat om je hartritme over langer tijd (24, 48 of 72 uur) te observeren. je krijgt plakelektroden op de borst en je draagt ene recorder bij je. Deze recorder registreert je hartslag en ritme over een langere periode. Je houdt zelf eventuele symptomen bij en het tijdstip waarop ze zich voordeden. De arts zal de symptomen afstemmen op de activiteit op de monitor om te zien of een hartritmeprobleem de oorzaak is en of je hartslag gerelateerd is aan je klachten.

Behandeling

Geen behandeling

Als je bradycardie hebt zonder klachten, of als de bradycardie niet vaak voorkomt of lang aanhoudt, heb je mogelijk geen behandeling nodig. Soms is bradycardie geen probleem. Onder meer bij sporters met een goede conditie kan het zelfs normaal zijn. Een getraind hart pompt meer bloed rond per hartslag en werkt dus efficiënter. daardoor zal de hartslag trager zijn.

Wel behandeling

Als je een behandeling nodig hebt, zal deze zich richten op de oorzaak van de aandoening.

Pacemaker

Bij een geleidingsstoornis ergens in het hart, kan een pacemaker nodig om je hart te laten kloppen zoals het hoort. Een pacemaker is een klein apparaatje dat onder de huid wordt geplaatst om je hartslag en ritme te controleren. Indien nodig stuurt de pacemaker een elektrische impuls naar je hart om de normale hartslag te herstellen.

Röntgenfoto van een pacemaker
Röntgenfoto van een pacemaker / Bron: Wikimedia Commons
Onderliggende aandoening behandelen

Als een aandoening zoals hypothyreoïdie of obstructieve slaap apneu (OSA), een mogelijk ernstige slaapstoornis waarbij de ademhaling herhaaldelijk stopt en start tijdens de slaap, bradycardie veroorzaakt, kan behandeling van de aandoening bradycardie corrigeren.

Andere medicijnen

Een aantal medicijnen, waaronder sommige om andere hartaandoeningen te behandelen, kunnen bradycardie veroorzaken. de arts zal bekijken welke medicijnen je gebruikt en mogelijk alternatieven aanbevelen. Het veranderen van medicijnen of het verlagen van de dosering kan problemen met een trage hartslag corrigeren.

Medicijnen
Medicijnen / Bron: Pixabay

Last Updated on 28 augustus 2021 by M.G. Sulman

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *