Een archipelvlek, vroeger ‘mongolenvlek’ genoemd’, is  een blauwgroen-grijze verkleuring van de huid die bij pasgeborenen vrij vaak wordt gezien. De medische benaming is ‘lumbosacrale dermale melanocytose’. Deze vlekken zijn vlak en verschijnen meestal op de billen of onderrug, maar kunnen ook op de armen of benen worden aangetroffen. Ze zijn over het algemeen aanwezig bij de geboorte of ontwikkelen zich kort daarna. Deze  goedaardige vlekken vormen geen gevaar voor de gezondheid. De oorzaak van een archipelvlek is anno 2021 nog niet helemaal duidelijk. Er is geen aanbevolen behandeling voor een dergelijke vlek. Ze vervagen meestal vóór de adolescentie.

Archipelvlek bij een baby
Archipelvlek bij een baby / Bron: Wikimedia Commons

Inhoud

Wat is een archipelvlek?

Een archipelvlek bij een baby is een goedaardige, platte, aangeboren blauw-grijze gepigmenteerde pigmentvlek bij baby’s en jonge kinderen met golvende randen en een onregelmatige vorm. Het verdwijnt normaal gesproken drie tot vijf jaar na de geboorte en bijna altijd in de puberteit. De meest voorkomende kleur is blauw, hoewel ze blauwgrijs, blauwzwart of diepbruin kunnen zijn.

Synoniemen

Vroeger stond een archipelvlek bekend als ‘mongolenvlek’. Maar dat is een verouderde term. In 1883 werd het beschreven en vernoemd naar Mongolen door Erwin Bälz, een Duitse antropoloog gevestigd in Japan, die ten onrechte geloofde dat het het meest voorkomt onder zijn Mongoolse patiënten.

De medische benaming van deze vlek is ‘lumbosacrale dermale melanocytose’

Symptomen van een archipelvlek

Een archipelvlek heeft de volgende kenmerken:

  • Blauwe of blauwgrijze vlekken op de rug, billen, ruggengraat, schouders of andere lichaamsdelen.
  • Plat met onregelmatige vorm en onduidelijke randen.
  • Normale huidtextuur.
  • Twee tot acht centimeter breed, of groter, zoals op de afbeelding te zien is.

Archipelvlekken worden soms aangezien voor blauwe plekken. Deze vlekken worden echter niet geassocieerd met andere medische symptomen of ziekten en veroorzaken geen pijn. Hun kleur is het meest intens op de leeftijd van één jaar en vervaagt daarna geleidelijk. Het is nog nauwelijks merkbaar na de leeftijd van zes jaar.

Archipelvlek bij de bil en onderrug
Archipelvlek bij de bil en onderrug / Bron: Wikimedia Commons
Kleine archipelvlek
Kleine archipelvlek / Bron: Wikimedia Commons

Wat is de oorzaak?

Men vermoedt dat deze donkere vlekken in de embryonale ontwikkeling ontstaan. Om nog onduidelijk redenen blijven de pigmentcellen in hun reis naar de basislaag van de opperhuid steken in het niveau van de lederhuid. Aangezien het pigment zo diep in de huid ligt, krijgt het door de breking van het licht een blauwgroenige zweem. Het is anno 2021 nog niet bekend waarom dit gebeurt.

Wie krijgt het?

Deze vlekken kunnen op iedereen voorkomen, maar ze komen vaker voor bij Aziatische, Indiaanse, Latijns-Amerikaanse, Oost-Indische en Afrikaanse kinderen.

Is een archipelvlek gevaarlijk?

Archipelvlekken zijn ongevaarlijk. Ze zijn niet kankerachtig en ze wijzen niet op een ziekte of aandoening. Ze behoeven niet medisch behandeld te worden. In veel gevallen vervagen de vlekken na verloop van tijd en zijn ze verdwenen tegen de tijd dat een kind een tiener wordt.

De enige mogelijke complicatie van deze vlekken is van psychologische aard. Dit is met name het geval voor vlekken die voor anderen zichtbaar zijn en langer aanhouden dan de kindertijd.

Onderzoek en diagnose

Archipelvlekken lijken misschien op blauwe plekken, maar zijn dat niet. De arts zal informeren naar je familiegeschiedenis om erachter te komen of andere familieleden ook dergelijke vlekken hadden bij de geboorte. 

Behandeling van archipelvlekken

Een archipelvlek behoeft niet behandeld te worden, aangezien het ene goedaardig verschijnsel is. Bovendien vervagen ze bij de meeste mensen met het ouder worden. Aangezien archipelvlekken meestal verschijnen op plaatsen waar je het gemakkelijk kunt bedekken met kleding, valt het vaak ook niet echt op.

Het is raadzaam om open en eenvoudig met je kind over deze vlek te praten. Het zal ervoor zorgen dat ze zich op hun gemak voelen en meer kans hebben om de vlek als een deel van hun lichaam te accepteren. Het is een normaal verschijnselen waar je je niet voor hoeft te schamen. 

Prognose

In het eerste levensjaar komt het vaak voor dat archipelvlekken donkerder van kleur worden. In de jaren daarna worden ze geleidelijk aan lichter van kleur en vervagen ze allengs. Ze zijn bijna altijd verdwenen door de tienerjaren. Grotere vlekken zijn vaak wat hardnekkiger en kunnen veel langer aanwezig blijven of zelfs nooit meer helemaal verdwijnen.

Last Updated on 16 augustus 2021 by M.G. Sulman

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *