Bloedbezinking (BSE): te hoog of te laag

Last Updated on 12 januari 2026 by M.G. Sulman

De bloedbezinking of bezinkingssnelheid (BSE) is een test die kan worden aangevraagd bij het bloedonderzoek. Het meet de snelheid waarmee rode bloedcellen naar beneden zakken in een bloedbuis. Het geeft informatie over de aanwezigheid en activiteit van een ontsteking, die het gevolg is van infecties (bacteriën, virussen), tumoren en auto-immuunziekten. De BSE-test moet altijd worden in samenhang met aanvullend onderzoek en met je medische voorgeschiedenis worden bekeken.

Casus: “Mijn BSE was 72 — ik voelde me niet ziek, maar er wás iets mis”

Toen de 57-jarige Hanneke haar bloed liet controleren vanwege aanhoudende vermoeidheid, had ze niet verwacht dat er iets zou uitkomen. “Ik dacht: het is de leeftijd, of misschien de overgang.” Tot haar huisarts belde met de uitslag: een BSE van 72 mm/uur. Veel te hoog.

Toch had Hanneke geen koorts, geen pijn, geen zichtbare ontstekingen. “Het voelde bijna gênant om me wél zorgen te maken, want ik voelde me niet ziek.” Maar haar arts nam het serieus en stuurde haar door voor verder onderzoek. Bloedtesten, longfoto’s, een echo van de buik.

Uiteindelijk bleek ze een stille nierbekkenontsteking te hebben. Geen typische klachten, geen pijn bij het plassen, maar wel sluimerende ontsteking. De antibiotica sloegen aan, haar vermoeidheid trok langzaam weg en de BSE daalde gestaag.

“Ik ben blij dat ik niet heb gedacht: ach, het zal wel niks zijn,” zegt Hanneke achteraf. “Een hoog BSE-getal zegt niet wat er mis is, maar het zegt wél dát er iets is. En dat moet je serieus nemen.”

Wat is bloedbezinking (BSE)?

Mevrouw Janssen, 74 jaar, merkte dat ze steeds vaker moe was en wat stijve gewrichten had. Bij een bloedonderzoek bleek haar bezinking verhoogd te zijn, met een waarde van 55. Na verder onderzoek stelde haar huisarts vast dat ze beginnende reuma had. Het nieuws kwam wel even binnen, maar zij voelde zich gesteund met een helder behandelplan. Ze vertelde later: “Het is fijn om te weten waar het vandaan komt en dat er iets aan gedaan kan worden.”

Wat is BSE en waarom is het belangrijk?

De erytrocytbezinkingssnelheid – een hele mond vol, maar meestal gewoon “BSE” genoemd – is een eenvoudige bloedtest die een hoop informatie over je gezondheid kan geven. Het werkt zo: je bloed wordt in een buisje gezet, en de arts kijkt hoe snel de rode bloedcellen naar de bodem zakken. Dit wordt gemeten in millimeters per uur. Een hogere bezinkingssnelheid kan wijzen op een ontsteking, omdat ontstekingseiwitten de rode bloedcellen aan elkaar laten kleven en ze sneller laten zakken. Zie het als een alarmsysteem dat zegt: “Hé, er is iets aan de hand, kijk hier eens naar!”

Wat maakt je BSE hoger?

Je BSE stijgt vaak als je immuunsysteem druk in de weer is. Heb je een ontsteking, zoals een keelontsteking, of een pijntje hier en daar door reuma? Dan zie je dat vaak terug in je bloed. Maar een verhoogde waarde kan ook voorkomen bij minder voor de hand liggende dingen, zoals een auto-immuunziekte of een bloedaandoening. Wat het zo interessant maakt, is dat de BSE niet zegt wat er precies speelt, maar het zet de deur open naar verder onderzoek. Een beetje zoals een rookalarm dat je waarschuwt dat er rook is – je moet alleen nog uitzoeken waar die vandaan komt.

Hoe vindt deze test plaats?

Om een ​​BSE-test uit te voeren, wordt er bloed bij je afgenomen en naar een laboratorium gestuurd. De laborant plaatst het monster in een lange, dunne glazen pipet en meet hoe snel de rode bloedcellen bezinken of naar de bodem van de pipet zakken. Normaal zakken rode bloedcellen langzaam. Maar ontsteking zorgt ervoor dat rode bloedcellen in bosjes aan elkaar plakken. Dit ontstaat door ontstekingseiwitten in het bloed, ook wel ‘acutefase-eiwitten’ genoemd. Deze klompjes bloedcellen zijn zwaarder dan afzonderlijke cellen, waardoor ze sneller naar de bodem zinken.

Wat is het doel van de BSE-test?

De BSE-test is eigenlijk een slim hulpmiddel van je lichaam om te laten zien hoe druk je immuunsysteem bezig is. Als de rode bloedcellen sneller naar beneden zakken dan normaal, is er sprake van een verhoogde bezinkingssnelheid. Dit gebeurt omdat de hoeveelheid eiwitten in je bloed toeneemt bij een ontsteking. Die eiwitten maken de rode bloedcellen als het ware plakkerig, waardoor ze sneller zinken. Hoe sneller dit proces, hoe actiever de ontsteking in je lichaam. Het is dus een soort meetlatje voor de ontstekingsactiviteit.

Maar let op: de BSE-test vertelt je dát er iets speelt, niet wat precies. Het is een startpunt voor verder onderzoek, niet het eindstation. Of het nu om een infectie, een auto-immuunziekte of een andere aandoening gaat, de BSE is een goede eerste aanwijzing om in de juiste richting te zoeken. Denk er maar aan als een gids die je helpt navigeren, maar niet meteen het hele verhaal onthult.

Hoe wordt de BSE-test uitgevoerd?

De test is eenvoudig en snel. Er wordt een bloedmonster genomen met een naald die in een ader in je arm of hand wordt geprikt. Dit klinkt misschien spannend, maar het is een routineklus voor de meeste zorgverleners. Zodra het bloed is afgenomen, wordt het naar het laboratorium gestuurd. Daar kijken de experts hoe snel je rode bloedcellen naar de bodem zakken in een speciaal buisje. Binnen een paar uur, soms een dag, weet je meer.

Een leuke bonus? Je hoeft niet speciaal nuchter te zijn voor deze test, dus je kopje koffie of ontbijtje kun je gewoon nemen. Het voelt een beetje zoals een snelle pitstop voor je gezondheid: even prikken, bloed checken, en weer door!

Zijn er risico’s verbonden aan de test?

Zoals bij alles wat met een naald te maken heeft, zijn er kleine risico’s. Denk aan een klein blauw plekje op de prikplek, of dat je je heel even licht in het hoofd voelt. In zeldzame gevallen kan er een kleine bloeding of infectie ontstaan, maar dat is eerder uitzondering dan regel. Wat je meestal merkt? Een korte prik – even vervelend, maar snel voorbij – en daarna hooguit een beetje gevoeligheid op de plek waar de naald zat.

Het is een routineonderzoek dat dagelijks bij talloze mensen wordt gedaan. Zoals ze zeggen: “Geen reden tot paniek, gewoon even laten prikken en klaar is Kees.” En mocht je twijfelen of je bloedvaten lastig te vinden zijn, vertel het de prikker gerust. Ze hebben vaak slimme trucs om het zo soepel mogelijk te laten verlopen!

Oorzaken van te hoog of te laag BSE

Bloedbezinking te hoog

De bezinkingssnelheid wordt beïnvloed door zowel inflammatoire als niet-inflammatoire aandoeningen.

Inflammatoire aandoeningen

Bij inflammatoire aandoeningen zijn fibrinogeen, andere stollingseiwitten en alfaglobuline positief geladen, waardoor de BSE wordt verhoogd. Je BSE begint te stijgen 24 tot 48 uur na het begin van een acute ontsteking en neemt langzaam af naarmate de ontsteking verdwijnt. Het kan echter ook weken tot maanden duren voordat het weer normaal is.

In geval van BSE-waarden van meer dan 100 mm/uur is er een kans van grofweg 90% dat bij nader onderzoek een onderliggende oorzaak wordt gevonden.

Niet-inflammatoire aandoeningen en factoren

Bij niet-inflammatoire aandoeningen kunnen de plasma-albumineconcentratie, de grootte, de vorm en het aantal rode bloedcellen en de concentratie van immunoglobuline de BSE beïnvloeden. Niet-inflammatoire aandoeningen die een verhoogde BSE kunnen veroorzaken, zijn onder meer:

• bloedarmoede
• nierfalen
• obesitas
• menstruatie en zwangerschap
• bepaalde medicijnen, zoals ontstekingsremmende medicijnen (zoals NSAID’s, bijvoorbeeld ibuprofen), kunnen de bezinking verlagen

Leefstijlfactoren (lichamelijke activiteit, roken en alcoholgebruik) en veelvoorkomende metabole afwijkingen (obesitas en daaraan gerelateerd metabool syndroom) zijn ook van invloed op de BSE-waarden.

Een dieet met bijvoorbeeld weinig ijzer kan leiden tot bloedarmoede en (dus) een lagere bezinking.

Vrouwen hebben over het algemeen een iets hogere bezinkingssnelheid.

Licht verhoogde bezinking

Een licht verhoogde bloedbezinkingsnelheid kan optreden zonder dat er noodzakelijk sprake is van een ziekte. Mogelijke oorzaken van deze lichte verhoging zijn:

• Zwangerschap
• Bloedarmoede (anemie)
• Ouderdom
• Menstruatie
• Verkoudheid
• Griep
• Bijholteontsteking (sinusitis)
• Blaasontsteking
• Het gebruik van bepaalde geneesmiddelen en voedingssupplementen, zoals acetylsalicylzuur (Aspirine), anticonceptiepillen en vitamine A.

Een licht verhoogde bezinkingssnelheid in het bloed kan voorkomen bij ouderdom. Dit komt vaak voor en wijst meestal niet een onderliggende kwaal. Het is een normale verandering die in verband staat met het verouderingsproces.

Sterk verhoogde bezinking

Daarentegen is de bezinkingssnelheid meestal sterk verhoogd bij de volgende aandoeningen:

• Ontsteking van bloedvaten (vasculitis), een aandoening waarbij het eigen immuunsysteem de bloedvaten aanvalt waardoor de bloedvaten ontstoken en beschadigd raken
• Arteriitis temporalis (reuscelarteritis): een ontsteking van een slagader bij de slaap
• Inflammatoire darmziekten, zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa
  Infectieziekten, zoals nierbekkenontsteking (pyelonefritis) en abcessen (bijvoorbeeld longabces, nierabces, hersenabces, psoasabces, enz.)
• Bepaalde vormen van kanker, zoals de ziekte van Kahler (multipel myeloom) en de ziekte van Waldenström
• Bepaalde auto-immuunziekten, zoals reuma (reumatoïde artritis) en spierreuma, evenals bepaalde nierziekten.

Bloedbezinking te laag

Een bezinkingssnelheid (BSE) wordt doorgaans als ongewoon laag beschouwd wanneer deze vrijwel nul of extreem laag is, zoals 1 mm/uur of minder. Een zeer lage bezinkingssnelheid kan wijzen op verschillende onderliggende oorzaken. Ofschoon het op zichzelf vaak geen directe reden tot paniek is, vertelt het wel een verhaal over de toestand van het lichaam. Laten we enkele mogelijke oorzaken van een ongewoon lage bezinking verkennen:

• Anemie of bloedarmoede – Bij een laag hemoglobinegehalte (HB) in het bloed kan er sprake zijn van anemie. Wanneer het lichaam minder rode bloedcellen of een tekort aan hemoglobine heeft, kan de bezinkingswaarde laag uitvallen. Het bloed bevat dan minder stoffen die de bezinking versnellen, waardoor de ESR daalt. Dit is als een traag stromende rivier die zich niet wil haasten, tekenend voor een mogelijke tekortkoming in de zuurstofdragers van het bloed.
• Eiwitgebrek – Een tekort aan eiwitten kan ontstaan door ondervoeding, maar ook door aandoeningen van de lever of nieren. Eiwitten in het bloed, zoals albumine, spelen een essentiële rol bij de bezinking. Wanneer deze eiwitten ontbreken of in onvoldoende hoeveelheden aanwezig zijn, heeft het bloed moeite om te bezinken. Denk aan een soep die te waterig is – de vaste deeltjes willen niet naar de bodem zakken omdat er te weinig ‘binding’ is.
• Hyperviscositeit – Bij hyperviscositeit, oftewel een toegenomen stroperigheid van het bloed, ontstaat een bijzondere situatie. Aandoeningen zoals polyglobulie (een verhoogd aantal rode bloedcellen) of een hoog gehalte aan immunoglobulinen kunnen het bloed dikker en minder vloeiend maken. Hierdoor zakken de rode bloedcellen langzamer naar de bodem van de buis tijdens de bezinkingsmeting. Stel je voor dat je probeert honing door een trechter te gieten; de traagheid is precies wat de lage ESR weerspiegelt. Polyglobulie is een belangrijk voorbeeld van zo’n aandoening, waarbij de overvloed aan rode bloedcellen het bloed als een dikke, stroperige massa maakt.
• Medicatie – Sommige medicijnen kunnen de bezinkingswaarde verlagen. Corticosteroïden en niet-steroïde anti-inflammatoire middelen (NSAID’s) kunnen bijvoorbeeld de ontstekingsactiviteit in het lichaam verminderen, wat resulteert in een lagere ESR.
• Ouderdom – Naarmate we ouder worden, verandert de samenstelling van ons bloed op subtiele wijze. Een van deze veranderingen kan een natuurlijke afname van de bezinkingswaarde zijn. Dit kan komen door een verschuiving in de productie van bloedcellen, de viscositeit van het bloed of andere fysiologische veranderingen die het lichaam doormaakt. De lagere ESR bij ouderen kan worden gezien als een natuurlijke vertraging, een ritme dat het lichaam zichzelf oplegt naarmate het ouder wordt.
• Polyglobulie – Een verhoogd aantal rode bloedcellen, zoals bij polyglobulie, maakt het bloed stroperiger en minder geneigd tot bezinken. Het is alsof de rode bloedcellen zich stevig vasthouden aan hun positie, traag en stroef. Dit kan een indicatie zijn van aandoeningen zoals polycythemia vera, een zeldzame bloedaandoening die een te hoge productie van rode bloedcellen veroorzaakt. Hierdoor kan de ESR ongewoon laag zijn, ondanks dat het lichaam mogelijk met andere gezondheidsuitdagingen kampt.

Betekenis van BSE-waarden

Hoe gaat het in z’n werk?

Een laborant plaatst het bloed in een lange, dunne glazen pipet en controleert de bezinkingssnelheid in 1 uur. Bij een ontsteking in je lichaam, zorgen ontstekingseiwitten in je bloed ervoor dat rode bloedcellen gaan samenklonteren. Deze klonteringen zijn zwaar, dus zakken ze sneller naar de bodem van de pipet dan afzonderlijke bloedcellen.

Hoe sneller de bloedcellen zakken, hoe meer ontstekingsactiviteit je in je lichaam hebt.

De erytrocytbezinkingssnelheid, ook wel bezinking of BSE, rapporteert in millimeters (mm) de afstand tussen de heldere vloeistof (plasma) aan de bovenkant van de buis en de rode bloedcellen na 1 uur.

Normaalwaarde BSE

De normaalwaarde voor de bloedbezinkingssnelheid is afhankelijk van leeftijd en geslacht:

Wie?	Normaalwaarde
pasgeborene	bezinking 0-2 mm/uur
kind < 10 jaar	bezinking 3-13 mm/uur
vrouw < 50 jaar	bezinking < 20 mm/uur
vrouw > 50 jaar	bezinking < 30 mm/uur
zwangerschap 3e trimester	bezinking < 30 mm/uur
man < 50 jaar	bezinking < 15 mm/uur
man > 50 jaar	bezinking < 20 mm/uur

Wat kan van invloed zijn op het onderzoek?

Sommige aandoeningen en medicijnen kunnen van invloed zijn op de snelheid waarmee rode bloedcellen zakken en kunnen dus van invloed zijn op de testresultaten. Bijvoorbeeld:

• bloedarmoede
• oudere leeftijd
• nierproblemen
• schildklieraandoening
• zwangerschap of ongesteld zijn
• obesitas (fors overgewicht)
• geneesmiddelen zoals anticonceptiepillen, aspirine of acetylsalicylzuur, methyldopa (medicijn tegen hoge bloeddruk), theofylline (toegepast als medicijn bij ziekten van de ademhalingswegen, zoals COPD of astma), vitamine A, cortison een (bijnierschorshormoon) en kinine

Is een te lage bezinking gevaarlijk?

Een te lage bezinking op zichzelf is meestal niet direct gevaarlijk, maar het kan wel een teken zijn van wat zich onder de oppervlakte afspeelt. Het bloed spreekt namelijk een stille taal, en een lage bezinking kan wijzen op verborgen processen zoals polyglobulie, eiwittekorten of een verhoogde bloedstroperigheid. Dit zijn situaties die, als ze onbehandeld blijven, mogelijk tot ernstigere gezondheidsproblemen kunnen leiden.

Vergelijk het met een rivier die nauwelijks stroomt – op het eerste gezicht lijkt het rustig, maar die traagheid kan wijzen op obstakels in de diepte. Een lage bezinking is dus vaak een signaal om verder te kijken: wat veroorzaakt deze rust in het bloed? Ofschoon het op zichzelf niet gevaarlijk is, kan het de deur openen naar inzicht in je algehele gezondheid.

Wat te doen bij een afwijkende BSE-waarde?

Een verhoogde of verlaagde bezinking  hoeft dit niet altijd te betekenen dat er er ziekte is die door een arts moeten worden behandeld. De BSE bij vrouwen schommelt bijvoorbeeld over het algemeen, afhankelijk van de menstruatiecyclus. Bovendien kan de meting zelf worden beïnvloed door verschillende methodologische fouten (onjuiste opslag, temperatuurschommelingen). Als er geen gezondheidsproblemen door de arts worden vastgesteld, kan de test na ongeveer een week worden herhaald. Dit om te bepalen of de waarden weer binnen het normale bereik zijn. Ook bepaalde medicijnen en voedingssupplementen kunnen van invloed zijn op de uitslag (zie boven).

Welke andere tests kunnen nodig zijn?

Er kunnen andere tests worden ingezet om de juiste diagnose te kunnen stellen. Een van deze tests wordt een C-reactieve proteïnetest of CRP genoemd. Deze test meet ook actieve ontstekingen in het lichaam. CRP wordt aangemaakt door de lever en afgegeven in de bloedbaan. Bij een ontsteking neemt de hoeveelheid CRP in je lichaam binnen een paar uur toe.

FAQ bloedbezinking (BSE) – eerlijke antwoorden op al je bezink-vragen

Soms voel je aan alles dat er iets niet helemaal pluis is in je lijf… maar dan krijg je de uitslag van je bloedonderzoek en denk je: “Huh? Alles is toch normaal?” Of juist: “Waarom staat mijn BSE ineens op 18 terwijl ik me prima voel?” Het is frustrerend als je klachten hebt, maar je bloed geen duidelijk verhaal vertelt. Zeker als je dokter het al snel wegwuift of je zelf gaat twijfelen aan je gevoel.

Daarom: een eerlijke, menselijke FAQ over BSE – oftewel bloedbezinking. Geen droge medische praat, maar begrijpelijke taal. Zodat je beter snapt wat die getalletjes (wel of niet) zeggen over jouw lijf. En zodat je het gesprek met je arts sterker in kunt gaan. Want jij kent jouw lichaam het best.

Vraag	Antwoord
Wat ís bloedbezinking eigenlijk?	Het meet hoe snel je rode bloedcellen naar beneden zakken in een buisje bloed. Hoe sneller dat gebeurt, hoe groter de kans dat er iets aan de hand is – zoals een ontsteking.
Is een lage BSE altijd goed nieuws?	Niet altijd dus. Het klinkt geruststellend, maar bij klachten is het vooral... verwarrend. Je kunt je honds beroerd voelen en tóch een lage BSE hebben. Tja.
Mijn BSE is laag, maar ik heb wel pijn. Wat nu?	Dan is het bloed dus niet het hele verhaal. Sommige ontstekingen zijn 'stil' en tonen zich niet in BSE. Frustrerend, maar komt vaker voor dan je denkt.
Hoe snel moet BSE zijn?	Meestal tussen 2 en 20 mm/uur bij vrouwen. Oudere mensen mogen wat hoger scoren. Elk lab hanteert net een iets andere norm trouwens.
En als ie juist heel hoog is?	Dan is je lijf in actie. Infectie, reuma, auto-immuun, of zelfs een reactie op iets simpels zoals een verkoudheid. Dus: hoog = verder kijken.
Kan stress m’n BSE beïnvloeden?	Indirect, ja. Stress kan je immuunsysteem prikkelen. Geen directe BSE-booster, maar het draagt zeker bij aan ontstekingsgevoeligheid.
Ik eet gezond. Waarom is mijn BSE toch afwijkend?	Omdat voeding niet alles bepaalt. Soms zit de oorzaak dieper, of heeft je lijf iets opgeslagen wat nu pas opspeelt. Gezond leven ≠ klachtenvrij zijn.
Is een lage BSE bij chronische klachten verdacht?	Het is in elk geval opvallend. Vooral als je lichaam eigenlijk signalen geeft die bij een hoge BSE zouden passen.
Hoort BSE standaard bij bloedonderzoek?	Nope. Wordt alleen aangevraagd als er een vermoeden is van ontsteking of iets auto-immuuns.
Kan sporten of intens bewegen BSE beïnvloeden?	Op korte termijn niet echt. Maar langdurige overbelasting of overtraining kan je lijf wel op scherp zetten. Luisteren naar je lichaam is key.
Is BSE hetzelfde als CRP?	Nee. CRP is sneller en specifieker. BSE is wat trager en vager. Ze vullen elkaar vaak aan.
Mijn BSE was vorige maand 18, nu 2. Huh?	BSE schommelt. Kan afhangen van infecties, hormonen, of zelfs de tijd van het jaar. Vervelend, maar soms gewoon zo.
Kan menstruatie BSE beïnvloeden?	Ja. Hormonen doen veel met je lijf, en bij sommige vrouwen stijgt BSE in de cyclus. Geen paniek dus als het iets afwijkt.
Wat als alleen mijn BSE afwijkend is, en de rest normaal?	Meestal niks ernstigs. Maar blijf alert als je klachten hebt. Alleen naar het bloed kijken is te kort door de bocht.
Heb ik iets ernstigs als mijn BSE hoog is?	Vaak niet. Maar als het wekenlang hoog blijft, moet er wel iets worden uitgezocht.
En als het juist te laag is, zoals bij mij?	Minder vaak voorkomend, maar bij duidelijke klachten is het wel iets om serieus te nemen.
Wordt BSE beïnvloed door voeding?	Niet rechtstreeks. Maar een ontstekingsremmend dieet kan wel bijdragen aan lagere ontstekingswaarden over tijd.
Hoe lang blijft een BSE verhoogd na ziekte?	Hangt af van het type ziekte. Soms weken, soms maanden. En soms blijft 'ie wat verhoogd hangen zonder duidelijke reden.
Mijn arts zegt dat BSE ‘niet spannend’ is. Klopt dat?	In veel gevallen klopt dat. BSE op zich zegt weinig – het moet passen in het grotere plaatje.
Moet ik me zorgen maken om 25 als waarde?	Een BSE van 25 is iets boven de norm, maar hoeft op zichzelf geen reden tot paniek te zijn. Het hangt vooral af van je klachten en wat er verder in je bloed (en lijf) gebeurt – dus laat het even goed in context bekijken.
Waarom heb ik ontstekingen, maar toont mijn bloed niks aan?	Omdat bloed niet alles laat zien. Sommige processen spelen zich af op plekken waar bloedwaarden niks van merken.
Kan ik zelf iets doen om BSE te verbeteren?	Gezond eten, stress verminderen, slapen, bewegen – de usual suspects. Maar focus vooral op wat je voelt, niet alleen op de cijfers.
Wat als m’n huisarts me niet serieus neemt vanwege lage BSE?	Dan mag je best even volhouden. Jij kent je lijf. Desnoods een second opinion vragen – dat is je goed recht.
Kan een laag BSE bij auto-immuunziekten passen?	Ja, soms. Niet alle auto-immuunprocessen zorgen voor verhoogde waarden. Vervelend, maar het gebeurt.
Waarom voel ik me ziek zonder ‘bewijs’ in m’n bloed?	Omdat jij geen labuitslag bent. Je lijf is complexer dan dat. Bloed zegt veel, maar niet álles.
Kun je een normale BSE hebben bij serieuze ziektes?	Zeker weten. Vooral bij sluimerende of chronische aandoeningen kan BSE keurig binnen de lijntjes kleuren.

Lees verder

Let op: Deze tekst is uitsluitend bedoeld ter algemene informatie en vervangt geen professioneel medisch advies. Raadpleeg bij gezondheidsklachten altijd een arts.

Bronnen

• BC Guidelines. (2018, 5 december). C-Reactive Protein and Erythrocyte Sedimentation Rate Testing. Government of British Columbia. https://www2.gov.bc.ca/gov/content/health/practitioner-professional-resources/bc-guidelines/esr
• Gezondheid en Wetenschap. (z.d.). Verhoogde bezinkingssnelheid van rode bloedcellen. https://www.gezondheidenwetenschap.be/richtlijnen/verhoogde-bezinkingssnelheid-van-rode-bloedcellen
• Grzybowski, A. (2012). A short history of the discovery of the erythrocyte sedimentation rate. International Journal of Laboratory Hematology. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1751-553X.2012.01430.x
• Harrison, M. (2015). Erythrocyte sedimentation rate and C-reactive protein. Australian Prescriber, 38(3), 93–94. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4653962/
• International Council for Standardization in Haematology (ICSH). (2017, 12 mei). Recommendations for modified and alternate methods of measuring erythrocyte sedimentation rate. https://www.icsh.org/recommendations-for-modified-and-alternate-methods-of-measuring-erythrocyte-sedimentation-rate
• Jou, J. M., Lewis, S. M., Briggs, C., Lee, S. H., De La Salle, B., & McFadden, S. (2011). ICSH review of the measurement of the erythrocyte sedimentation rate. International Journal of Laboratory Hematology, 33(2), 125–132. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21352508/
• NHG. (2019). LESA Lab algemeen: Bijlage CRP of BSE (PDF). https://richtlijnen.nhg.org/files/2021-05/LESA%20Lab%20algemeen%20bijlage_crp_of_bse_0.pdf
• Patient.info. (z.d.). Acute-phase proteins, CRP, ESR and viscosity. https://patient.info/doctor/haematology/acute-phase-proteins-crp-esr-and-viscosity
• Saltro. (z.d.). Bezinking. https://saltro.nl/onderzoeken/bezinking
• Tishkowski, K., & Gupta, M. (2023). Erythrocyte Sedimentation Rate. StatPearls. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK557485/

Reacties en ervaringen

Hieronder kun je reageren op dit artikel. Je kunt bijvoorbeeld je ervaringen delen over bloedbezinking (bijvoorbeeld: “Ik heb een lage bezinking”) of tips geven. Wij stellen reacties zeer op prijs. Reacties worden niet automatisch (direct) gepubliceerd. Dit gebeurt nadat ze door de redactie gelezen zijn. Dit om ‘spam’ of anderszins ongewenste c.q. ongepaste reacties eruit te filteren. Daar kunnen soms enige uren overheen gaan.