Maagbloeding: symptomen, oorzaken en behandeling

Last Updated on 10 februari 2026 by M.G. Sulman

Een maagbloeding is een bloeding van de maagwand. Bij kleine bloedingen kan dit onzichtbaar zijn (occult) en dus ongemerkt blijven. In dat geval kan een maagbloeding alleen aangetoond worden door middel van diagnostisch onderzoek. Je kan een maagbloeding dus lang niet altijd herkennen. Bij grotere hoeveelheden kan het bloed zichtbaar zijn in ontlasting of in braaksel. Een hevige maagbloeding kan aanleiding geven tot zwarte teerachtige ontlasting (melaena) of bloedbraken (hematemesis). Een maagbloeding kan verder gepaard gaan met misselijkheid, bloedarmoede en shock. Dit is een medisch spoedgeval waarbij je zo snel mogelijk naar een ziekenhuis moet. Een maagbloeding kan dodelijk zijn als de bloeding heftig is en je in korte tijd veel bloed verliest. Bij een maagbloeding kan een spoedoperatie nodig zijn, waarbij de maag wordt geopend om de bloeding op te sporen te stelpen. Voorts kan behandeling van een maagbloeding bestaan uit absolute bedrust gedurende enkele weken, een streng dieet, en eventueel bloedtransfusie. Je kunt sterven als gevolg van een maagbloeding. Een maagbloeding is bij 5 tot 15 procent van de patiënten fataal.

Casus – “Ik dacht dat het gewoon stress was”: het verhaal van meneer De Vries (58)

Meneer De Vries, 58 jaar, is een hardwerkende ondernemer met een druk bestaan. Al weken had hij last van een zeurende pijn in zijn bovenbuik. Vooral ’s avonds, na een zware maaltijd of een glas wijn, voelde het alsof zijn maag in brand stond. “Maar ja,” zei hij, “wie heeft er tegenwoordig géén stress?”

Tot hij op een ochtend wakker werd met misselijkheid, zwarte, teerachtige ontlasting en een duizeligheid die hem bijna deed omvallen in de badkamer. Zijn vrouw belde geschrokken de huisarts, die direct een ambulance liet komen. In het ziekenhuis bleek hij een maagbloeding te hebben: zijn hemoglobine was fors gedaald en hij moest meteen opgenomen worden voor een endoscopie.

Tijdens het kijkonderzoek werd een bloedend maagzweertje gevonden – waarschijnlijk ontstaan door jarenlang gebruik van NSAID’s tegen zijn rugpijn, in combinatie met stress en onregelmatig eten. De bloeding werd gestelpt en hij kreeg een infuus met ijzer en maagbeschermers. Hij moest enkele dagen blijven ter observatie.

“Het drong pas later tot me door hoe ernstig het was,” zegt hij. “Ik dacht: ik ben moe, ik heb buikpijn – dat hoort bij het leven. Maar ik had niet door dat mijn lichaam eigenlijk al aan het roepen was.” Nu gebruikt hij maagbeschermers, drinkt nauwelijks nog alcohol, en let beter op zijn rust en voeding.

“Mijn lijf had letterlijk bloed moeten verliezen voordat ik ging luisteren. Dat laat ik me geen tweede keer gebeuren.”

Wat is een maagbloeding?

Tom had al dagen last van een zeurende buikpijn, maar hij besteedde er weinig aandacht aan – tot die ochtend. Een stekende pijn schoot door zijn maag en een golf van misselijkheid overviel hem. Toen hij naar de badkamer rende en bloed overgaf, wist hij dat er iets mis was. Met trillende handen belde hij 112. In het ziekenhuis bevestigde de arts zijn angst: een maagbloeding. Oorzaak? Een combinatie van stress, pijnstillers en een zwakke plek in zijn maagwand. Terwijl hij in een ziekenhuisbed lag, besefte Tom hoe fragiel zijn gezondheid eigenlijk was – en dat hij zijn lichaam serieuzer moest nemen.

Onder een maagbloeding wordt een bloeding in de maagwand verstaan​, wat kan worden veroorzaakt door verschillende onderliggende ziekten met bijbehorende symptomen en soms levensbedreigende gevolgen die een zo snel mogelijke actie en diagnose vereisen.

Symptomen van een bloeding in de maag

Aan de volgende symptomen kun je een maagbloeding herkennen:

Zwarte teerachtige ontlasting

De belangrijkste symptomen van een maagbloeding is het hebben van zwarte teerachtige ontlasting of het braken van bloed. De donkere kleur van de ontlasting komt door de locatie van de bloeding. Bij een maagbloeding gaat het om een bloeding hoog in het spijsverteringskanaal en dit zal door vertering van het bloed leiden tot zwarte ontlasting. Een bloeding die zich bijvoorbeeld verderop in het spijsverteringskanaal bevindt zal leiden tot rood bloed bij de ontlasting, aangezien een dergelijke bloeding minder heeft blootgestaan aan vertering.

Bloedbraken

Een maagbloeding kan ook leiden tot het braken van bloed. Maar ook door een bloeding van de slokdarm of de twaalfvingerige darm kan bloed opgebraakt worden.

Bloedarmoede

Als er regelmatig (hevige) bloedingen optreden of als je steeds kleine hoeveelheden bloed verliest, kan er bloedarmoede (anemie) ontstaan. Bloedarmoede gaat gepaard de volgende klachten: vermoeidheid; een bleke huidskleur; of een abnormale daling van de bloeddruk bij het rechtop gaan zitten of staan vanuit een liggende houding.

Verbloedingsshock

Een toenemende bloeding kan leiden tot een verbloedingsshock, een potentieel levensbedreigende situatie waarbij acuut medisch ingrijpen nodig is. Een dergelijke toestand ontstaat door veel bloedverlies, waardoor het lichaam te weinig bloed heeft om al zijn organen van voldoende zuurstof en voedingsstoffen te voorzien.

Als je bloedverdunners gebruikt, moet je extra voorzichtig zijn, want die maken je bloed dunner en laten het sneller stromen.

Hoe voelt een maagbloeding?

Hoe voelt een maagbloeding eigenlijk? De symptomen van een maagbloeding kunnen subtiel beginnen voordat ze ernstiger worden. Hieronder staan mogelijke sensaties beschreven die je zou kunnen ervaren bij een maagbloeding:

Buikpijn

Een doffe, zeurende pijn of kramp in de bovenbuik kan optreden bij een bloeding in de maag.

Brandend maagzuur

Een brandend gevoel in de maag of achter het borstbeen kan voorkomen.

Misselijkheid en braken

Gevoelens van misselijkheid, mogelijk resulterend in braken, kunnen optreden.

Zwarte ontlasting

Een teken van een maagbloeding kan het passeren van zwarte, teerachtige ontlasting zijn. Dit wijst op de aanwezigheid van verteerd bloed in je poep.

Bloedbraken

In ernstige gevallen kan er braken van bloed plaatsvinden. Dit braaksel ziet eruit als koffiedik.

Duizeligheid en zwakte

Bloedverlies kan leiden tot duizeligheid en zwakte, vooral bij ernstige bloedingen.

Snelle hartslag

Een snelle hartslag kan optreden als reactie op het verlies van bloed.

Oorzaken van een maagbloeding: wanneer de maagwand het begeeft

Een maagbloeding ontstaat zelden uit het niets. In vrijwel alle gevallen is er sprake van een onderliggende aantasting van het maagslijmvlies of een kwetsbaar bloedvat dat het begeeft. Soms gebeurt dat geleidelijk, soms abrupt. De oorzaken lopen uiteen, maar hebben één gemene deler: de natuurlijke bescherming van de maag raakt verstoord. Hieronder vind je een samenhangend overzicht, van klassiek tot minder bekend, zonder medische mist maar mét duiding.

Verstoring van het maagslijmvlies als kernprobleem

De maagwand is normaal gesproken goed beschermd tegen maagzuur. Een dikke slijmlaag, een goede doorbloeding en snelle celvernieuwing houden het systeem in balans. Zodra die balans verschuift, ontstaat kwetsbaarheid. En waar kwetsbaarheid is, kan bloeding volgen.

Maagzweer (ulcus ventriculi)

Een maagzweer, medisch ulcus ventriculi genoemd, is veruit de meest voorkomende oorzaak van een maagbloeding. Het gaat om een defect in het maagslijmvlies dat dieper reikt dan een oppervlakkige ontsteking. Zo’n zweer kan langzaam groeien en ongemerkt blijven, totdat hij een bloedvat aantast.

Hoe een maagzweer tot bloeding leidt

Wanneer de zweer zich verdiept, kan zij een arterie of vene in de maagwand openen. Dat leidt tot bloedverlies. Dit kan sluipend verlopen met bloedarmoede als gevolg, of acuut met bloedbraken of melaena.

📌 Voorbeeld
Je hebt al maanden een knagende pijn in de bovenbuik die tijdelijk afneemt na eten. Dat lijkt onschuldig. Tot je plots zwarte ontlasting krijgt. Dan blijkt een maagzweer de oorzaak.

Helicobacter pylori: de stille saboteur

Een belangrijke veroorzaker van maagzweren is Helicobacter pylori, een bacterie die zich kan handhaven in het zure milieu van de maag. Zij nestelt zich in het slijmvlies en veroorzaakt chronische gastritis, een langdurige ontsteking.

Waarom deze bacterie zo verraderlijk is

Helicobacter pylori:

• beschadigt het beschermende slijmvlies
• verstoort de lokale afweer
• vergroot de kans op maagzweren en bloedingen

Veel mensen dragen de bacterie jarenlang zonder duidelijke klachten. Pas bij complicaties, zoals een bloeding, komt zij aan het licht.

Medische consequentie

Bij een maagbloeding door een maagzweer is het opsporen en behandelen van Helicobacter pylori geen detail, maar een noodzakelijke stap om herhaling te voorkomen.

Ontsteking van het maagslijmvlies (gastritis)

Gastritis is een ontsteking van het maagslijmvlies. Dat kan acuut verlopen, maar ook chronisch aanwezig zijn. In ernstige vormen kan het slijmvlies zo beschadigd raken dat bloedvaten bloot komen te liggen.

Acute hemorragische gastritis

Bij deze vorm raakt het slijmvlies plots massaal ontstoken en bloedt het op meerdere plaatsen tegelijk. Dit kan leiden tot hevige en soms levensbedreigende bloedingen.

Medicatie als sluipende oorzaak

Bepaalde geneesmiddelen ondermijnen de maagbescherming structureel.

NSAID’s en pijnstillers

Ontstekingsremmende pijnstillers zoals ibuprofen, diclofenac en naproxen remmen prostaglandinen. Dat zijn stoffen die normaal het maagslijmvlies beschermen. Minder bescherming betekent meer kans op zweren en bloedingen.

📌 Casus
Iemand gebruikt jarenlang dagelijks pijnstillers tegen rugklachten. Geen maagbeschermer. Geen alarmsignalen. Tot het misgaat.

Bloedverdunners

Antistollingsmiddelen maken een bestaande beschadiging gevaarlijker. Ze veroorzaken niet altijd de bloeding zelf, maar zorgen ervoor dat een kleine wond niet stopt met bloeden.

Alcohol en toxische stoffen

Overmatig alcoholgebruik irriteert het maagslijmvlies direct. Alcohol verhoogt de zuursecretie en vermindert de slijmproductie. Bij chronisch gebruik kan dit leiden tot alcoholische gastritis en uiteindelijk tot bloeding.

Giftige stoffen, zoals bijtende vloeistoffen, kunnen de maagwand acuut beschadigen en ernstige bloedingen veroorzaken. Dit is zeldzaam, maar dramatisch.

Maagkanker (maagcarcinoom)

Een minder frequente, maar ernstige oorzaak is maagkanker. Tumoren kunnen het slijmvlies aantasten en bloedvaten infiltreren. Het bloedverlies is vaak chronisch en leidt tot onbegrepen bloedarmoede, maar kan ook acuut optreden.

📌 Denkhaakje
Onverklaarde bloedarmoede bij ouderen is tot het tegendeel bewezen is een alarmsignaal.

Zeldzamere oorzaken

Naast de klassieke oorzaken zijn er minder voorkomende, maar relevante factoren:

• een vreemd voorwerp in de maag
• stressulcera, een frequent voorkomende verwikkeling bij de kritiek zieke patiënt
• auto-immuun gastritis, waarbij het eigen afweersysteem het maagslijmvlies aantast

Samenvattend

Een maagbloeding is zelden toeval. Meestal is zij het eindpunt van langdurige slijtage, ontsteking of medicamenteuze belasting. Begrijpen waar de bloeding vandaan komt, is niet alleen van academisch belang, maar bepaalt hoe je herhaling voorkomt. De maag zwijgt lang, maar als zij bloedt, spreekt zij duidelijk.

Wanneer moet je direct een arts raadplegen?

Soms fluistert je lichaam dat er iets niet klopt. Maar bij een maagbloeding schreeuwt het. En dan is het belangrijk dat je luistert – en snel handelt. Twijfel je of het ernstig is? Deze signalen betekenen: geen wachten, maar bellen.

• Zwarte, teerachtige ontlasting (melena)? Alsof je een asfaltlaagje in het toilet achterlaat? → Spoed.

• Bloed braken of bruin, koffiedikachtig braaksel? → Spoed.

• Duizelig, bleek en zweterig, alsof je elk moment flauw kunt vallen? → Spoed.

• Hartkloppingen of kortademigheid zonder reden? → Spoed.

• Flauwvallen of bijna flauwvallen? → Spoed.

• Je voelt je plotseling slap, koud en leeggezogen? → Spoed.

Dit is geen “ik kijk het even aan”-situatie

Bel direct 112 of laat iemand je brengen naar de spoedeisende hulp. Hoe sneller je erbij bent, hoe beter de kans op herstel. En ja, ook als je denkt: “Misschien valt het mee.” Bij vermoeden van een maagbloeding is het veiliger om een keer te veel te gaan dan één keer te laat.

Onderzoek en diagnose

Vraaggesprek en lichamelijk onderzoek

de arts zal vragen naar je klachten met behulp van een ontlastingstest kan de arts zien of er kleine bloeddeeltjes in de ontlasting van de patiënt zitten. Bovendien zal de arts je medische geschiedenis in ogenschouw nemen. Heb je eerder een maagbloeding gehad of ben je bekend met een maagzweer? Bovendien zal de arts informeren of je al lange tijd ontstekingsremmende geneesmiddelen zoals diclofenac of ibuprofen gebruikt.

Bloedtelling

Als een maagbloeding wordt vermoed, moet er een bloedtelling worden gemaakt om aan te tonen of, en zo ja, hoe ernstig het bloedverlies is (Hb-daling). Bloedtelling is het aantal rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes in een bloedmonster. Bovendien moet zo snel mogelijk een gastroscopie worden uitgevoerd. Hierbij wordt een slangetje met camera door de slokdarm in de maag geduwd. De maag wordt geïnspecteerd en de bronnen van bloeding worden opgespoord.

MRI-enterografie

In onduidelijke gevallen kan indien nodig een MRI-enterografie worden uitgevoerd. Hierbij brengt de radioloog je dunne darm in beeld. Oraal contrastmiddel wordt toegediend vóór het MRI-onderzoek, om met name het slijmvlies van de dunne darm te visualiseren.

Maagbloeding of toch iets anders? Over differentiaaldiagnose zonder paniek, maar mét precisie

Bloed zien waar het niet hoort, zet alles op scherp. Logisch. Toch is het medisch gezien van belang om niet meteen alles onder de noemer maagbloeding te schuiven. Artsen spreken hier van differentiaaldiagnose. Dat is een deftige term voor: systematisch nagaan wáár het bloed vandaan komt. Want bloed in braaksel of ontlasting kan uit verschillende delen van het spijsverteringskanaal komen, en die nuance doet ertoe.

Hoog of laag in het spijsverteringskanaal

Het spijsverteringskanaal loopt van slokdarm tot anus. Waar de bloeding zit, bepaalt hoe het bloed eruitziet.

Bij een maagbloeding of een bloeding uit de twaalfvingerige darm zit de bron hoog. Het bloed komt dan in aanraking met maagzuur en verteringsenzymen. Daardoor kleurt het zwart. Je ziet dit als zwarte, teerachtige ontlasting. Dat heet melaena, een klassieke medische term die letterlijk verwijst naar die donkere kleur. Soms braak je ook bloed. Dat bloed kan helder rood zijn, maar ziet vaak eruit als koffiedik. Dat koffiedikaspect ontstaat doordat het bloed deels is verteerd.

Slokdarmbloeding voelt anders

Een bloeding uit de slokdarm, bijvoorbeeld door slokdarmvarices bij leverziekte, gedraagt zich anders. Het bloed heeft nauwelijks contact gehad met maagzuur. Je braakt dan vaak plotseling veel helder rood bloed. Dat is heftig en meestal acuut. Buikpijn ontbreekt vaak. Het voelt niet als een zeurende maagklacht, maar als een plots drama.

📌 Voorbeeld
Als je zonder voorafgaande maagpijn ineens grote hoeveelheden rood bloed braakt, denkt een arts eerder aan een slokdarmbloeding dan aan een klassiek maagzweerprobleem.

Lager in de darm: ander kleurenspel

Komt het bloed uit de dikke darm of het laatste deel van de dunne darm, dan ziet het er weer anders uit. Het bloed is meestal rood of donkerrood en zit op of door de ontlasting heen. Zwarte ontlasting past hier juist niet bij. Omdat het bloed niet verteerd wordt, blijft de kleur herkenbaar.

Aambeien, divertikels of een ontsteking van de dikke darm kunnen dit soort bloedverlies veroorzaken. Dat is vaak minder acuut levensbedreigend dan een maagbloeding, maar nooit iets om te negeren.

Wat helpt bij het onderscheiden?

Artsen letten op een combinatie van signalen:

• kleur van het bloed of de ontlasting
• aanwezigheid van buikpijn of brandend maagzuur
• plotsheid en hoeveelheid van het bloedverlies
• medicatiegebruik, zoals NSAID’s of bloedverdunners

Je ziet: het is geen nattevingerwerk, maar ook geen hogere wiskunde. Het lichaam geeft aanwijzingen, je moet ze alleen leren lezen.

Waarom dit onderscheid telt

Een maagbloeding vraagt vaak om snelle gastroscopie en maagbeschermers. Een slokdarmbloeding vereist een andere aanpak. En een lage darmbloeding weer een heel ander diagnostisch pad. Daarom is het zo belangrijk dat je niet alleen denkt: ik bloed, maar ook begrijpt waarom artsen zoveel vragen stellen.

Niet elk bloedverlies is hetzelfde. En juist dat besef kan het verschil maken tussen afwachten en tijdig ingrijpen.

Medische behandeling van een maagbloeding

Van klassieke spoedzorg tot nieuwere en minder bekende ontwikkelingen

Een maagbloeding behandel je niet met afwachten en goede bedoelingen. Medische behandeling is gericht op drie doelen: stabiliseren, de bloeding stoppen en herhaling voorkomen. Dat klinkt eenvoudig, maar in de praktijk is het een gelaagd proces, waarin klassieke geneeskunde en nieuwere inzichten elkaar aanvullen. Hieronder het geheel, helder en zonder nodeloze opsmuk.

Eerste fase: stabiliseren en overzicht krijgen

Bij aankomst in het ziekenhuis draait alles om stabiliteit. Je circulatie moet op peil blijven. Dat betekent: voldoende bloeddruk, voldoende zuurstof en voldoende circulerend bloedvolume.

Wat er direct gebeurt

• infuus met vocht, zo nodig bloedtransfusie
• controle van vitale functies zoals hartslag en bloeddruk
• bloedonderzoek, waaronder hemoglobine om bloedverlies in te schatten

Bij ernstige bloedingen kan opname op de Intensive Care nodig zijn. Dat is geen overreactie, maar voorzorg.

Gastroscopie: kijken én handelen

De kern van de behandeling is meestal een gastroscopie. Dat is een kijkonderzoek waarbij een flexibele slang met camera via de slokdarm in de maag wordt gebracht. Dit is niet alleen diagnostiek, maar vaak meteen therapie.

Endoscopische behandeltechnieken

Tijdens gastroscopie kan de arts:

• een bloedend vat dichtschroeien met warmte
• adrenaline injecteren om het bloedvat te laten samentrekken
• metalen clips plaatsen op een bloedend bloedvat
• combinaties van technieken toepassen voor meer effect

Deze aanpak stopt in de meeste gevallen de bloeding zonder operatie.

📌 Voorbeeld
Een maagzweer bloedt actief. Met twee clips en lokale injectie stopt het bloeden direct. De maag blijft intact, geen snede nodig.

Medicamenteuze behandeling: meer dan alleen zuurremmen

Vrijwel iedereen met een maagbloeding krijgt krachtige maagzuurremmers, meestal protonpompremmers. Deze verlagen de zuurgraad, waardoor bloedstolsels stabieler blijven en genezing mogelijk wordt.

Wat minder bekend is

• hoge doseringen PPI’s via het infuus worden vaak tijdelijk ingezet
• bij actieve bloeding vermindert dit de kans op opnieuw bloeden
• bij maagzweren wordt PPI-therapie weken tot maanden voortgezet

Daarnaast volgt, indien van toepassing, behandeling tegen Helicobacter pylori met antibiotica. Dat is geen bijzaak, maar structurele preventie.

Wanneer endoscopie niet genoeg is

Soms blijft een bloeding terugkomen of is zij niet goed bereikbaar met de endoscoop. Dan zijn er alternatieven die minder bekend zijn bij het grote publiek.

Interventieradiologie

Bij deze techniek brengt een radioloog via de lies een katheter in het bloedvatsysteem. Onder beeldgeleiding wordt het bloedende vat in de maag afgesloten met kleine coils of embolisatiemateriaal.

Dit is geen operatie, maar een gerichte, minimaal invasieve ingreep. Vooral bij oudere of kwetsbare patiënten is dit een waardevolle optie.

Chirurgie: zeldzamer, maar soms noodzakelijk

Operatief ingrijpen is tegenwoordig minder vaak nodig dan vroeger, maar blijft onmisbaar bij:

• onbehandelbare of massale bloedingen
• falen van endoscopie en radiologie
• verdenking op maligniteit (kwaadaardigheid)

Bij een operatie wordt het bloedende gebied opgezocht en definitief gesloten. Het is ingrijpend, maar soms levensreddend.

Nieuwere en opkomende ontwikkelingen

De behandeling van maagbloedingen staat niet stil. Enkele ontwikkelingen die steeds meer terrein winnen:

Hemospray en poedertherapie

Bij deze methode wordt een hemostatisch poeder via de endoscoop op de bloeding gespoten. Het vormt direct een beschermende laag die het bloeden stopt. Vooral nuttig bij diffuse bloedingen waarbij een enkel vat niet aanwijsbaar is.

Risicogestuurde behandeling

Steeds vaker wordt gebruikgemaakt van klinische scores om te bepalen:

• wie veilig sneller naar huis kan
• wie intensievere monitoring nodig heeft

Dit voorkomt overbehandeling zonder veiligheid te verliezen.

Gepersonaliseerde medicatie-aanpak

Bij patiënten die bloedverdunners gebruiken, wordt steeds vaker maatwerk geleverd. Tijdelijk stoppen, aanpassen of omkeren van antistolling gebeurt nauwkeuriger dan voorheen, met minder complicaties.

Tot slot

De medische behandeling van een maagbloeding is allang geen botte noodgreep meer. Het is een gelaagd samenspel van technologie, medicatie en klinisch inzicht. Oudere methoden zijn niet verdwenen, maar verfijnd. Nieuwere technieken maken de behandeling veiliger, gerichter en minder belastend.

De essentie blijft echter klassiek: snel herkennen, adequaat ingrijpen en daarna zorgvuldig voorkomen dat het opnieuw gebeurt. Dat is geen vooruitgang omwille van de vooruitgang, maar geneeskunde op haar best.

Zelfzorg

Hier zijn enkele maatregelen die je kunt nemen bij een maagbloeding of bij het herstel:

• Neem contact op met je arts of ga naar het ziekenhuis voor medische hulp.
• Rust uit en blijf rustig.
• Neem geen medicijnen die de maag kunnen irriteren, zoals aspirine en ibuprofen.
• Drink geen koffie, alcohol of andere dranken die de maag kunnen irriteren.
• Eet voedsel dat rijk is aan ijzer, zoals vlees, volkoren granen en groenten, om bloedarmoede te voorkomen.
• Neem bloedverdunners alleen zoals voorgeschreven door je arts.
• Volg de aanwijzingen van je arts voor het nemen van medicijnen en andere behandelingen om een ​​herhaling van de maagbloeding te voorkomen.

Nazorg en leefregels na ontslag uit het ziekenhuis

Het ziekenhuis heeft het bloeden gestopt. Dat is winst. Maar daarmee is het verhaal niet af. Thuis begint een fase die minder spectaculair oogt, doch minstens zo bepalend is voor je herstel. De maagwand heeft tijd nodig om te genezen, en die tijd moet je haar ook gunnen. Nazorg is geen bijzaak, maar de kwintessens van voorkomen dat het opnieuw misgaat.

De eerste weken: rust, regelmaat en herstel

Na een maagbloeding is je lichaam vaak letterlijk leeggelopen. Zelfs als je je redelijk voelt, is de interne schade nog niet hersteld. Vermoeidheid, concentratieproblemen en een wiebelig gevoel bij opstaan zijn geen aanstellerij, maar tekenen van herstel.

Wat je in deze fase serieus moet nemen

• Rust nemen, ook als je hoofd alweer vooruit wil
• Regelmatige maaltijden, zonder grote hoeveelheden ineens
• Niet forceren met werk, sport of sociale verplichtingen

📌 Voorbeeld
Veel mensen denken na tien dagen: het gaat wel weer. En juist dan stoppen ze met medicatie of pakken ze hun oude ritme op. Dat is het moment waarop een kwetsbare maagwand opnieuw kan scheuren.

Medicatie: niet zomaar stoppen

Na ontslag krijg je vrijwel altijd een protonpompremmer, afgekort PPI. Dit is een maagzuurremmer die de zuurgraad verlaagt en zo de maagwand beschermt. Denk aan omeprazol of pantoprazol.

Waarom afmaken essentieel is

Ook als je geen pijn meer hebt, is de maagwand vaak nog niet volledig genezen. Te vroeg stoppen vergroot de kans op:

• terugkeer van de maagzweer
• nieuwe bloeding
• aanhoudende irritatie van het slijmvlies

Volg dus de duur die je arts heeft voorgeschreven. Afbouwen gebeurt alleen in overleg.

Eten en drinken: mild, niet streng

Je hoeft niet op water en beschuit te leven. Wel is het verstandig om je maag tijdelijk te ontzien.

Wat meestal goed gaat

• kleine, regelmatige maaltijden
• licht verteerbaar voedsel
• voldoende eiwitten voor herstel

Wat je beter even laat

• alcohol, ook kleine hoeveelheden
• koffie en sterke thee
• pittig, zuur of vet eten

Niet omdat het verboden is, maar omdat je maag nu sneller protesteert.

NSAID’s en pijnstillers: blijvend alert

Ontstekingsremmende pijnstillers zoals ibuprofen of diclofenac zijn berucht bij maagbloedingen. Ook na herstel blijft dit een risicofactor.

Praktische leefregel

Gebruik deze middelen alleen als het echt niet anders kan, en dan altijd in overleg met je arts. Vaak zijn er alternatieven die minder schadelijk zijn voor de maag.

Controle en vervolgonderzoek

Na een maagbloeding volgt vaak controle. Soms met bloedonderzoek om te kijken of je bloedarmoede herstelt. Soms met een herhaalde gastroscopie, vooral bij een maagzweer.

Waarom controle geen formaliteit is

• om te zien of de zweer genezen is
• om Helicobacter pylori definitief uit te sluiten of te bevestigen
• om een onderliggende aandoening niet te missen

Wanneer opnieuw aan de bel trekken

Ook thuis geldt: sommige signalen negeer je niet.

Bel direct je arts bij:

• zwarte ontlasting
• bloedbraken of koffiedikachtig braaksel
• toenemende duizeligheid of zwakte
• plots hevige buikpijn

Dit is geen panieklijst, maar een veiligheidsnet.

Leven na een maagbloeding

Een maagbloeding is vaak een kantelpunt. Niet omdat je voortaan fragiel bent, maar omdat je lichaam een grens heeft aangegeven. Wie die grens serieus neemt, verkleint de kans op herhaling aanzienlijk.

Niet heroïsch doorgaan, maar verstandig herstellen. Dat is geen zwakte, maar wijsheid.

Prognose (overlijden)

Grofweg 5-15% van de mensen met een maagbloeding komt hieraan te overlijden. Dit kan ook tijdens de slaap gebeuren. Factoren die van invloed zijn op de prognose, zijn een nieuwe bloeding, de onderliggende aandoening en je leeftijd.

Een maagbloeding is dus een ernstige medische aandoening. Als deze niet tijdig wordt behandeld, kan je sterven van een maagbloeding. Het is daarom van cruciaal belang om de symptomen van een maagbloeding, zoals bloedbraken en zwarte ontlasting, serieus te nemen en onmiddellijk medische hulp in te roepen om het risico op sterven van maagbloeding te verminderen. Het vroegtijdig herkennen en behandelen van een maagbloeding kan levens redden.

Over het algemeen zijn de volgende factoren van invloed op de prognose: ernst, oorzaak, leeftijd en algehele gezondheid en of er tijdig geïntervenieerd wordt.

De mate van bloedverlies is een belangrijke factor bij de prognose. Een milde maagbloeding kan vaak met medicatie worden behandeld en heeft meestal een goede prognose. Een ernstige, levensbedreigende bloeding vereist echter onmiddellijke medische interventie en heeft een slechtere prognose.

De onderliggende oorzaak van de maagbloeding speelt ook een rol in de prognose.

Je algemene gezondheid en je leeftijd kunnen invloed hebben op de prognose. Ouderen en mensen met bestaande gezondheidsproblemen lopen een verhoogd risico op complicaties.

Een snelle diagnose en behandeling zijn cruciaal voor een gunstige prognose bij een maagbloeding. Des te eerder de bloeding wordt gestopt en de oorzaak wordt aangepakt, des te beter de kans op herstel.

Complicaties

Bloedarmoede, lage bloeddruk en shock

Een maagbloeding kan leiden tot ernstige complicaties als het bloedverlies te groot is. Dit kan leiden tot bloedarmoede, lage bloeddruk en shock. Als het bloedverlies niet op tijd gestopt wordt, kan het leiden tot een levensbedreigende situatie.

Een maagbloeding kan dodelijk zijn

Een maagbloeding kan levensbedreigend en dodelijk zijn, vooral als de bloeding hevig is en snel optreedt. Je maag is een orgaan dat rijk is aan bloedvaten, en als een van deze vaten scheurt of breekt, kan dit leiden tot interne bloedingen. Als het bloeden niet snel wordt gestopt, kan dit leiden tot ernstige bloedarmoede, shock en zelfs overlijden.

Preventie

Onder meer de volgende maatregelen kunnen helpen om een maagbloeding te voorkomen:

• Beperk het gebruik van NSAID’s, aangezien deze pijnstillers bijwerkingen kunnen geven, zoals maagklachten en maagbeschadigingen.
• Beperk het gebruik van alcohol, aangezien overmatig alcoholgebruik ervoor kan zorgen dat het slijmvlies van de maag beschadigd raakt en dat je meer maagzuur in je maag krijg.
• Stop met roken, aangezien roken het slijmvlies van de maag irriteert.

Maagbloeding bij ouderen

Acute gastro-intestinale bloedingen bij ouderen vormen een veel voorkomend medisch probleem, met toenemende opnamepercentages voor acute gastro-intestinale bloedingen bij patiënten van 60 jaar en ouder.¹Alkhatib AA, Elkhatib FA, Alkhatib AA, Maldonado A, Abubakr SM, Adler DG. Acute upper gastrointestinal bleeding in elderly people: presentations, endoscopic findings, and outcomes. J Am Geriatr Soc. 2010 Jan;58(1):182-5. doi: 10.1111/j.1532-5415.2009.02633.x. PMID: 20122055. Dit kan worden toegeschreven aan factoren zoals het gebruik van niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID’s) en een hogere prevalentie van Helicobacter pylori en gastro-oesofageale refluxziekte bij ouderen. Voorbeelden van NSAID’s zijn: diclofenac, indometacine, meloxicam, piroxicam, ibuprofen, naproxen, fenylbutazon, celecoxib, etoricoxib.²Radboud UMC. Wat is een NSAID? https://www.radboudumc.nl/patientenzorg/behandelingen/nsaid-bij-reumatische-aandoeningen/wat-is-een-nsaid (ingezien op 27-2-2023) Een maagzweer is de meest voorkomende oorzaak van acute gastro-intestinale bloedingen bij ouderen.

Maagbloeding: alles wat je moet weten – uitgebreide FAQ met heldere antwoorden

Een maagbloeding klinkt heftig – en dat is het ook. Het is een serieus signaal van je lichaam dat er iets mis is in je spijsverteringskanaal. Misschien heb je het gemerkt door zwarte ontlasting, misselijkheid of plotselinge duizeligheid. Of misschien kwam het als donderslag bij heldere hemel. Hoe dan ook: een maagbloeding vraagt om actie, duidelijkheid én goede nazorg.

In onderstaande FAQ beantwoorden we de meestgestelde vragen over maagbloedingen, van oorzaken en symptomen tot behandeling en herstel. In klare taal, zonder poespas – zodat jij weet waar je op moet letten, wat je kunt doen en wanneer het tijd is om de huisarts te bellen. Want weten is vaak het begin van beter worden.

Vraag	Antwoord
Wat is een maagbloeding eigenlijk?	Een maagbloeding is precies wat het woord zegt: er lekt bloed uit de maagwand, meestal door een zweertje dat is gaan bloeden. Het kan een klein sijpeltje zijn of een serieuze guts. En ja, dat klinkt net zo zorgelijk als het is.
Hoe herken je een maagbloeding?	De klassieke signalen: zwarte, teerachtige ontlasting (melena), bloedbraken (of bruin koffiedikachtig braaksel), duizeligheid, bleekheid en extreme vermoeidheid. Soms ook buikpijn of druk in de maagstreek.
Kan het ook zonder pijn optreden?	Zeker. Sommige mensen hebben géén buikpijn, vooral als ze al maagbeschadiging hadden zonder het te weten. De bloeding kan dan het eerste signaal zijn. Verraderlijk, dus.
Waardoor ontstaat het?	De grote boosdoeners: langdurig gebruik van pijnstillers zoals ibuprofen of naproxen (NSAID’s), een infectie met Helicobacter pylori, overmatig alcoholgebruik, ernstige stress, roken, of een combinatie daarvan.
Is stress écht een oorzaak?	Indirect wel. Stress op zich maakt geen gaatjes in je maag, maar het kan de afweer van je maagslijmvlies ondermijnen. Combineer dat met NSAID’s en voilà: je hebt een recept voor problemen.
Hoe snel moet je hulp zoeken?	Meteen. Bij zwarte ontlasting, bloedbraken of flauwvallen: bel direct 112 of ga naar de spoed. Wacht niet af tot “het misschien overgaat”. Een maagbloeding is een medisch noodgeval.
Wat doet de arts bij een maagbloeding?	Eerst stabiliseren: vocht, bloed, zuurstof. Daarna volgt meestal een gastroscopie: een slang met camera die de arts in je maag laat kijken. Als het zweertje bloedt, wordt het tijdens die kijkoperatie direct behandeld.
Moet je altijd opgenomen worden?	In de meeste gevallen wel, zeker bij flinke bloedingen of als je algemene toestand verslechterd is. Je lichaam moet herstellen, en het team wil je goed kunnen monitoren.
Wat als ik bloedverdunners slik?	Dat maakt de situatie risicovoller, want je bloed stolt minder snel. De arts kan de medicatie tijdelijk stoppen of aanpassen, en je goed in de gaten houden.
Komt het vaak terug?	Het kán. Vooral als je risicofactoren niet aanpakt: blijven roken, doorgaan met NSAID’s zonder maagbeschermer, of een onbehandelde Helicobacter-infectie.
Kun je een maagbloeding voorkomen?	Jazeker. Gebruik NSAID’s alleen als het moet én in overleg met een arts. Slik altijd een maagbeschermer erbij als je ze langdurig gebruikt. Stop met roken, matig alcohol, eet regelmatig en behandel een Helicobacter-infectie als die aanwezig is.
Wat mag je nog eten na een maagbloeding?	In het begin zacht, neutraal voedsel – denk aan pap, yoghurt, witbrood, gekookte groente. Vermijd pittig, zuur, alcohol, koffie en vettigheid. Luister goed naar je lijf én je diëtist.
Is een maagbloeding dodelijk?	In zeldzame gevallen, ja – vooral bij ouderen of mensen met meerdere gezondheidsproblemen. Maar: op tijd herkennen en behandelen redt levens. Hoe eerder je erbij bent, hoe beter.
Kan ik weer helemaal herstellen?	Absoluut. Veel mensen knappen volledig op, mits ze hun leefstijl aanpassen en hun maag de tijd geven om te genezen. Maar het is wél een waarschuwing van je lichaam: zorg beter voor mij.

Uit de oude doos: Maagbloeding in 1875

Een fatale diagnose in een tijd zonder vangnet

Het krantenbericht uit 1875 leest vandaag de dag bijna kalm, haast berustend. En toch beschrijft het een medisch drama dat zich binnen uren voltrok. Een hevige maagbloeding, plots opgekomen, eindigend in de dood. Geen intensive care, geen gastroscopie, geen bloedtransfusie. Alleen constatering, machteloosheid en uiteindelijk vervoer van het lichaam.

Het verloop volgens de krant

De gravin van Krepnowitsch, geboren gravin van Nesselrode, een dame van Russische adel, verkeerde die ochtend nog in “volmaakten welstand”. Zij was aan zee geweest, keerde rond het middaguur terug naar het hotel om te lunchen, en werd daar onverwacht overvallen door een hevige maagbloeding. De arts werd snel gewaarschuwd en arriveerde spoedig, doch de toestand was reeds “hoogst gevaarlijk”. Enkele ogenblikken later overleed zij.

Wat hier beschreven wordt, is geen langzaam ziekbed, maar een acute bovenste gastro-intestinale bloeding met massaal bloedverlies. Vermoedelijk ging het om een bloedend maagzweer of een ernstige vorm van hemorragische gastritis. De snelheid van het beloop wijst op een groot aangetast bloedvat.

Medische context van de negentiende eeuw

In 1875 stond de geneeskunde op een kruispunt. Men kon observeren, beschrijven en soms opereren, maar interne bloedingen waren grotendeels onbehandelbaar.

Wat ontbrak:

• geen endoscopie om de bloeding te lokaliseren of te stelpen
• geen maagzuurremmers
• geen bloedtransfusies zoals wij die kennen
• geen antibiotica tegen infecties zoals Helicobacter pylori, die toen nog onbekend was

De arts kon slechts vaststellen dat er sprake was van een maagbloeding en toezien hoe het lichaam het begaf. Dat verklaart ook de sobere toon van het bericht. Er viel weinig te doen.

📌 Historisch voorbeeld
Een patiënt met een maagbloeding was in de negentiende eeuw vaak ten dode opgeschreven. Niet omdat de bloeding per se ernstiger was dan nu, maar omdat de medische middelen ontbraken om haar te stoppen.

Wat dit verhaal vandaag laat zien

Dit krantenknipsel maakt pijnlijk duidelijk hoe groot de medische vooruitgang is geweest. Een aandoening die nu in veel gevallen behandelbaar is, was toen een fataal noodlot. Tegelijk laat het zien hoe verraderlijk een maagbloeding kan zijn. De gravin voelde zich die ochtend gezond. Er was geen lange waarschuwing, geen geleidelijke aftakeling. Alleen een plots omslaan van welstand naar dood.

Van toen naar nu

Waar in 1875 een maagbloeding eindigde met het vervoer van het lichaam naar de kapel, volgt nu meestal:

• snelle stabilisatie
• endoscopische behandeling
• gerichte medicatie
• en vaak volledig herstel

Dat contrast is groot, maar het onderliggende signaal is tijdloos. De maag kan lang zwijgen. En als zij bloedt, is snelheid beslissend. Toen niet beschikbaar. Thans wel. Dat besef maakt dit historische fragment meer dan een curiositeit; het is een stille herinnering aan waarom medische alertheid levens redt.

Video over maagbloeding

Lees verder

Wie zich verdiept in een maagbloeding, merkt al snel dat dit onderwerp raakt aan andere alarmsignalen en aandoeningen binnen het spijsverteringskanaal. Zo hangt een maagbloeding nauw samen met zwarte ontlasting (melena), een klassiek teken van verteerd bloed dat verderop uitvoerig wordt uitgelegd. Ook is het onderscheid met een slokdarmbloeding van belang, omdat bloedbraken daar een andere oorsprong en aanpak kent. Klachten als schuim overgeven kunnen eveneens verwarrend zijn en vragen om zorgvuldige duiding. En wie breder wil kijken, kan via het overzicht alle aandoeningen met een M andere, soms onverwachte verbanden ontdekken, waaronder zeldzamere oorzaken van buikklachten zoals galsteenileus. Al deze pagina’s samen laten zien hoe één symptoom zelden op zichzelf staat, maar deel uitmaakt van een groter medisch verhaal.

Disclaimer

De informatie op deze pagina is bedoeld als algemene medische voorlichting. Zij vervangt geen persoonlijk advies van een arts of andere medisch professional. Een maagbloeding is een ernstige aandoening die per persoon verschillend kan verlopen, afhankelijk van oorzaak, ernst en algemene gezondheid.

Herken je alarmsignalen zoals zwarte ontlasting, bloedbraken, duizeligheid of plotselinge zwakte, dan geldt: niet afwachten, maar direct medische hulp inschakelen. Bij twijfel altijd contact opnemen met de huisarts of, bij acute klachten, met de spoedeisende hulp.

Aan de inhoud van dit artikel kunnen geen rechten worden ontleend. Diagnoses en behandelingen behoren uitsluitend tot het domein van bevoegde zorgverleners.

Bronnen

• American College of Gastroenterology. (2021). ACG clinical guideline: Upper gastrointestinal and ulcer bleeding. The American Journal of Gastroenterology. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33929377/
• Orpen-Palmer, J. (2022). Update on the management of upper gastrointestinal bleeding. BMJ Medicine, 1(1), e000202. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9951461/
• Antunes, C. (2024). Upper gastrointestinal bleeding. In StatPearls. National Center for Biotechnology Information. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470300/
• Wilkins, T. (2020). Upper gastrointestinal bleeding in adults: Evaluation and management. American Family Physician. https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2020/0301/p294.html
• Gezondheid.be. (z.d.). Maagbloeding: Mogelijke oorzaken en symptomen. https://www.gezondheid.be/artikel/maag-en-darmziekten/mogelijke-oorzaken-en-symptomen-van-een-maagbloeding-36207

Reacties en ervaringen

Hieronder kun je reageren op dit artikel. Je kunt bijvoorbeeld je ervaringen delen over een maagbloeding, of tips geven. Wij stellen reacties zeer op prijs. Reacties worden niet automatisch (direct) gepubliceerd. Dit gebeurt nadat ze door de redactie gelezen zijn. Dit om ‘spam’ of anderszins ongewenste c.q. ongepaste reacties eruit te filteren. Daar kunnen soms enige uren overheen gaan.