Last Updated on 22 maart 2026 by M.G. Sulman
Auto-immuun gastritis (maagslijmvliesontsteking) is een auto-immuunziekte waarbij je lichaam antistoffen aanmaakt tegen het eigen maagslijmvlies. Men vermoedt dat grofweg 2% van de algemene bevolking, dus ongeveer 1 op de 50 mensen, auto-immuun gastritis heeft. Het hebben van een reeds bestaande auto-immuunziekte, zoals de ziekte van Hashimoto (een ziekte van de schildklier), vitiligo, de ziekte van Addison of diabetes type 1, je vatbaarder maakt voor de aandoening.

Gebruik de inhoudsopgave om snel te navigeren
- 1 Wat is auto-immuun gastritis?
- 2 Synoniemen
- 3 Oorzaak van auto-immuun gastritis
- 4 Vóórkomen
- 5 Symptomen van auto-immuun gastritis
- 6 Complicaties
- 7 Wanneer moet je naar de huisarts?
- 7.1 Vage klachten die toch betekenis kunnen hebben
- 7.2 Bij maagklachten die niet vanzelf verdwijnen
- 7.3 Let op signalen van bloedarmoede
- 7.4 Klachten door vitamine B12-tekort
- 7.5 Extra opletten bij andere auto-immuunziekten
- 7.6 Bij alarmsignalen niet dralen
- 7.7 Wacht niet tot je lichaam harder gaat roepen
- 8 Onderzoek en diagnose
- 9 Behandeling van auto-immuungastritis
- 9.1 De behandeling richt zich niet op genezing, maar op opvangen en controleren
- 9.2 Vitamine B12 aanvullen is vaak de hoeksteen
- 9.3 Ook ijzertekort moet serieus worden aangepakt
- 9.4 Behandeling van bloedarmoede vraagt om maatwerk
- 9.5 Controle van het maagslijmvlies blijft belangrijk
- 9.6 Bijkomende oorzaken of verergerende factoren worden meegewogen
- 9.7 Levenslange controle is vaak geen overbodige luxe
- 9.8 Wat je zelf kunt doen
- 9.9 De kern van de behandeling in gewone taal
- 10 Prognose
- 11 Preventie
- 12 Lees verder
- 13 Disclaimer
- 14 Bronnen
- 15 Reacties en ervaringen
Wat is auto-immuun gastritis?
Uitleg en betekenis
‘Gastritis‘ verwijst naar een ontsteking van het maagslijmvlies, ook wel mucosa genoemd. Dit is een laag goed doorbloed weefsel in de maag. Het woord ‘auto-immuun’ verwijst naar het feit dat deze aandoening wordt veroorzaakt doordat het immuunsysteem van het lichaam zijn eigen lichaamscellen aanvalt. Het lichaam valt het eigen maagslijmvlies aan. Hierdoor ontstaat een blijvende (chronische) ontsteking van het maagslijmvlies. Het maagslijmvlies kan op een gegeven ogenblik blijvend veranderen en dunner worden. Dit staat bekend als ‘atrofische gastritis’. Atrofie is het verschrompelen van weefsel.
Auto-immuun gastritis is een specifiek type atrofische gastritis. Atrofische gastritis of chronische maagontsteking komt vaak voor.
Vernietiging van pariëtale cellen
Bij atrofische gastritis verdwijnt van een deel van de maagwand dat bekend staat als het oxyntische slijmvlies. Hierbij worden ook pariëtale cellen (oxyntische cellen) vernietigd. Pariëtale cellen zijn dus cellen die zich bevinden in het slijmvlies of de mucosa van de maag. Deze cellen zorgen voor de productie van maagzuur, intrinsic factor (IF) en worden gestimuleerd door gastrine. Intrinsic factor is essentieel voor de opname van vitamine B12. Het omvat ook de vernietiging van cellen die het belangrijkste spijsverteringsenzym pepsine in de maag produceren.

Darmmetaplasie
Naarmate de aandoening vordert, worden sommige van de normale maagwandcellen vervangen door abnormale cellen van het darmtype. Dit staat bekend als ‘darmmetaplasie’. Dit is dus een toestand waarbij de cellen waaruit de maagwand bestaan, veranderen of worden vervangen. Darmmetaplasie is een precancereuze laesie. Een precancereuze toestand kan (of heeft de neiging om) kwaadaardig (maligne) te worden. Je loopt hierdoor een zes keer hoger risico lopen op het krijgen van maagadenocarcinoom. Dat is een veelvoorkomende vorm van maagkanker.
Synoniemen
Andere termen voor auto-immuun gastritis zijn ‘auto-immuun metaplastische atrofische gastritis’, ‘chronische auto-immuun atrofische gastritis’ of een combinaties van deze termen.
Oorzaak van auto-immuun gastritis
Auto-immuun gastritis is een auto-immuunziekte. Het immuunsysteem valt hierbij ten onrechte het eigen maagslijmvlies aan. Je afweersysteem maakt hierbij antistoffen aan tegen de zogenaamde pariëtale cellen in het maagslijmvlies (zie boven).
Mensen met andere auto-immuunziekten zijn vatbaar voor het ontwikkelen van auto-immuun gastritis. Soms lijden andere familieleden ook aan auto-immuun gastritis. Sommige onderzoeken suggereren dat deze aandoening autosomaal dominant overgeërfd kan zijn.
Bij autosomaal dominante aandoeningen heb je slechts een mutatie nodig in één kopie van het verantwoordelijke gen in elke cel. In enkele gevallen erft de getroffen persoon een mutatie van zijn getroffen ouder. Andere patiënten kunnen zich ook presenteren met nieuwe (de novo) mutaties in het gen.

Vóórkomen
Grofweg 5% van alle gevallen van gastritis betreft auto-immuun gastritis.
Symptomen van auto-immuun gastritis
Verschijnselen
Bij auto-immuun gastritis heb je lang niet altijd last van duidelijke tekenen en symptomen. Sommige mensen kunnen na het eten last hebben van misselijkheid, braken, buikpijn en een vol gevoel. Je kan ook pijn en ongemak ervaren in het bovenste deel van de maag (fundus) omdat de zuurafscheidende pariëtale cellen geconcentreerd blijven in dit gebied. Er zijn ook mensen die last krijgen van pijn op de borst, vermoeidheid, tinnitus of oorsuizen, duizeligheid, licht gevoel in het hoofd en hartkloppingen.
Pernicieuze anemie
Auto-immuun gastritis kan ook een verminderde opname van vitamine B12 veroorzaken, wat resulteert in andere vitaminetekorten zoals een tekort aan foliumzuur en ijzer. Mensen met een tekort aan vitamine B12 zijn vatbaar voor het ontwikkelen van pernicieuze anemie, waarbij het lichaam onvoldoende gezonde rode bloedcellen heeft. De eerste klachten die optreden bij pernicieuze anemie (dus een vitamine B12-tekort door auto-immuun gastritis), komen overeen met klachten bij de ‘normale’ en meest gangbare vormen van bloedarmoede:
- bleek zien
- een slap en moe gevoel
- licht in het hoofd
- gebrek aan eetlust
Vitamine B12-tekort kan ook leiden tot zenuwschade. Je kan ook last krijgen van verwardheid, een wankel looppatroon en tintelingen of gevoelloosheid in de armen of benen.
Complicaties
Auto-immuun gastritis kan leiden tot complicaties indien het onbehandeld blijft:
Pernicieuze anemie (anaemia perniciosa)
Om rode bloedcellen of erytrocyten aan te maken, heeft je lichaam voldoende vitamine B12 nodig. Auto-immuun gastritis kan echter de opname van B12 door het lichaam remmen, wat leidt tot pernicieuze anemie.

Bloedarmoede
Helicobacter pylori (H. pylori) is een bacterie die in de maag wordt gevonden. In sommige gevallen veroorzaakt deze bacterie een ontstoken maagslijmvlies. Als H. pylori een bijkomende factor is bij de auto-immuun gastritis, kan dit leiden tot bloedarmoede. Dit komt omdat H. pylori een maagzweer en maagbloeding kan veroorzaken, waardoor het aantal rode bloedcellen daalt.
Maagkanker
Auto-immuun gastritis en door H. pylori geïnduceerde gastritis vergroten je risico op het ontwikkelen van maagkanker.
Wanneer moet je naar de huisarts?
Vage klachten die toch betekenis kunnen hebben
Auto-immuun gastritis gedraagt zich niet altijd luidruchtig. Dikwijls begint het met klachten die nogal alledaags lijken. Je bent vaker moe, je voelt je wat slap, je hebt een vol gevoel na het eten of je merkt dat je lichaam minder soepel reageert dan voorheen. Dat maakt deze aandoening juist zo verraderlijk. Wat eerst lijkt op stress, drukte of “even niet fit”, blijkt soms samen te hangen met een ontstoken en beschadigd maagslijmvlies.
Ga naar de huisarts als zulke klachten blijven aanhouden, terugkomen of allengs erger worden. Zeker wanneer je merkt dat er geen duidelijke verklaring is. Een losse misselijke dag is iets anders dan wekenlang rondlopen met vage maagklachten, minder eetlust of een drukkend gevoel boven in de buik.
Bij maagklachten die niet vanzelf verdwijnen
Het is verstandig om een afspraak te maken als je geregeld last hebt van misselijkheid, buikpijn, een opgeblazen gevoel of snel vol zitten na het eten. Ook een branderig, drukkend of onaangenaam gevoel in de bovenbuik kan reden zijn om verder te laten kijken. Bij auto-immuun gastritis raakt het maagslijmvlies chronisch ontstoken. Chronisch betekent dat iets langdurig aanwezig blijft. Het gaat dus niet om een kortdurende irritatie, maar om een proces dat maanden of zelfs jaren kan doorsudderen.
Soms merk je vooral dat eten minder prettig voelt dan vroeger. Je eet een gewone maaltijd en toch voelt je maag zwaar, onrustig of overvol. Dat hoeft niet meteen op auto-immuun gastritis te wijzen, maar het verdient wel aandacht als het patroon zich blijft herhalen.
Let op signalen van bloedarmoede
Een belangrijke reden om de huisarts te bezoeken, is het ontstaan van bloedarmoede. De medische term daarvoor is anemie. Dat betekent dat je te weinig rode bloedcellen hebt, of te weinig hemoglobine in je bloed. Hemoglobine is het eiwit in rode bloedcellen dat zuurstof vervoert door je lichaam. Als daar een tekort aan ontstaat, merk je dat vaak snel in je energie.
Je kunt dan bleek zien, sneller buiten adem raken, duizelig worden of hartkloppingen krijgen. Ook een slap en uitgeput gevoel past daarbij. Niet de gewone moeheid na een drukke dag, maar een soort aanhoudende leegloop. Alsof je lichaam steeds op halve kracht draait. Dat is een signaal dat je serieus moet nemen.
Klachten door vitamine B12-tekort
Auto-immuun gastritis kan de opname van vitamine B12 verstoren. Dat komt doordat de maag minder intrinsic factor aanmaakt. Intrinsic factor is een eiwit dat nodig is om vitamine B12 uit voeding in de darm te kunnen opnemen. Zonder die hulp stokt de opname en kan er na verloop van tijd een tekort ontstaan.
Een vitamine B12-tekort kan meer doen dan alleen vermoeidheid geven. Je kunt tintelingen krijgen in je handen of voeten, een doof of vreemd gevoel in je ledematen ervaren of merken dat je spierkracht afneemt. Sommige mensen lopen onzekerder. Anderen krijgen moeite met concentreren, worden vergeetachtiger of voelen zich mentaal wat troebel. Dat komt doordat vitamine B12 ook nodig is voor een goede werking van het zenuwstelsel. Het zenuwstelsel is het netwerk van zenuwen en hersensignalen dat je bewegingen, gevoel en denken aanstuurt.
Als je zulke klachten bemerkt, is het wijs om niet te blijven afwachten.
Extra opletten bij andere auto-immuunziekten
Heb je al een andere auto-immuunziekte, zoals Hashimoto, diabetes type 1, vitiligo of de ziekte van Addison, dan is het goed om alerter te zijn op nieuwe maagklachten of onverklaarde vermoeidheid. Auto-immuunziekten komen namelijk geregeld samen voor. Dat betekent niet dat elke klacht meteen in dat kader past, maar wel dat je drempel om naar de huisarts te gaan lager mag zijn.
Juist bij zo’n combinatie van klachten en voorgeschiedenis is het zinvol om bloedonderzoek of verdere diagnostiek te overwegen.
Bij alarmsignalen niet dralen
Sommige klachten vragen om snellere medische beoordeling. Denk aan zwarte ontlasting, bloed braken, onbedoeld gewichtsverlies, toenemende slikklachten of hevige aanhoudende buikpijn. Ook wanneer je merkt dat je neurologisch achteruitgaat, bijvoorbeeld door een steeds wankelere gang, toenemende gevoelloosheid of duidelijke verwardheid, is het zaak om vlot contact op te nemen met een arts.
Zwarte ontlasting kan bijvoorbeeld wijzen op bloedverlies hoger in het maag-darmkanaal. Dat betekent dat er ergens in slokdarm, maag of twaalfvingerige darm een bloeding kan zitten. Dat wil je niet laten sudderen.
Wacht niet tot je lichaam harder gaat roepen
Het lastige van auto-immuun gastritis is dat je lichaam vaak eerst fluistert. Een beetje moe. Een beetje duizelig. Een beetje minder eetlust. Niettemin kunnen juist die kleine verschuivingen wijzen op een groter probleem in de achtergrond. Je hoeft niet te wachten tot je omvalt, fors gewicht verliest of neurologische klachten krijgt.
Blijven klachten aanhouden, passen ze niet bij een gewone dip of merk je dat je lichaam allengs minder goed functioneert, dan is een bezoek aan de huisarts gewoon verstandig. Niet uit paniek, maar uit nuchterheid. Soms is dat precies het verschil tussen lang blijven rondlopen met vage klachten en eindelijk begrijpen wat er werkelijk speelt.
Onderzoek en diagnose
de arts stelt vragen over je klachten en neemt je medische geschiedenis in ogenschouw. Daarna volgt lichamelijk onderzoek. Aanvullend onderzoek wordt gedaan om de diagnose te bevestigen.
Biopsie van het aangetaste weefsel wordt verkregen door middel van endoscopie. De arts brengt daarbij een flexibele dunne buis, een endoscoop genaamd, met een lamp en camera in de maag om een weefselmonster te verkrijgen tijdens deze procedure. Het inbrengen van de endoscoop kan vervelend zijn en tot kokhalzen leiden of een benauwd gevoel. Dit is normaal. Probeer rustig te ademen en te ontspannen tijdens de procedure. Het kan tevens helpen om je gedachten af te leiden door je bijvoorbeeld te focussen op een bepaald punt op de muur of naar een rustgevend geluid of muziek te luisteren.

Via bloedonderzoek kan de aanwezigheid van antistoffen tegen pariëtale cellen (maagslijmvlies) in het bloed aangetoond worden. Bij patiënten met auto-immuun gastritis wordt in 50% van de gevallen antistoffen tegen pariëtale cellen aangetoond. Anti-intrinsic factor is bij hen negatief.1Slingeland Ziekenhuis. Pariëtale cellen, antistoffen. https://www.slingeland.nl/labgids/details/K-VZ_A903 (ingezien op24-2-2023)
Behandeling van auto-immuungastritis
De behandeling richt zich niet op genezing, maar op opvangen en controleren
Auto-immuungastritis is geen aandoening die je even met een kuurtje wegwerkt. De kern van het probleem zit in een auto-immuunreactie. Dat betekent dat je afweersysteem lichaamseigen cellen aanvalt, in dit geval vooral de pariëtale cellen in het maagslijmvlies. Die cellen maken normaal maagzuur en intrinsic factor aan. Intrinsic factor is een onmisbaar eiwit dat nodig is om vitamine B12 uit voeding in de darm op te nemen.
Als die cellen beschadigd raken of verdwijnen, ontstaan er tekorten en neemt het risico op slijmvliesveranderingen toe. De behandeling is daarom vooral gericht op drie zaken: tekorten aanvullen, complicaties opsporen en de maag op langere termijn controleren.
Vitamine B12 aanvullen is vaak de hoeksteen
Een van de belangrijkste gevolgen van auto-immuungastritis is een vitamine B12-tekort. Dat tekort ontstaat niet omdat je per se te weinig B12 eet, maar omdat je lichaam het niet goed meer kan opnemen. De opname stokt doordat intrinsic factor ontbreekt of sterk verminderd is. Juist daarom krijg je vaak geen gewoon voedingsadvies als hoofdbehandeling, maar medische suppletie. Suppletie betekent simpelweg: aanvullen wat je tekortkomt.
In veel gevallen gebeurt dat met vitamine B12-injecties. Dat zijn prikken waarmee de vitamine rechtstreeks in het lichaam wordt gebracht, buiten de maag om. Dat is vaak doeltreffend, omdat je dan niet afhankelijk bent van een verstoorde opname in het maagdarmkanaal. Sommige mensen hebben eerst een intensievere startfase nodig, gevolgd door onderhoudsbehandeling. Anderen blijven levenslang periodiek injecties krijgen.
Ook ijzertekort moet serieus worden aangepakt
Niet alleen vitamine B12 kan dalen. Ook een ijzertekort komt geregeld voor. IJzer is nodig voor de aanmaak van hemoglobine, het eiwit in rode bloedcellen dat zuurstof vervoert. Daalt dat te ver, dan kun je bloedarmoede krijgen. De medische term daarvoor is anemie. Je merkt dat vaak aan moeheid, bleekheid, duizeligheid, hartkloppingen of sneller buiten adem zijn.
Een ijzertekort wordt meestal behandeld met ijzertabletten. Dat klinkt eenvoudig, maar in de praktijk valt het soms tegen. Sommige mensen verdragen tabletten slecht en krijgen last van misselijkheid, verstopping of buikpijn. In andere gevallen werkt orale suppletie, dus aanvulling via de mond, onvoldoende. Dan kan intraveneus ijzer nodig zijn. Intraveneus betekent dat het ijzer via een infuus direct in de bloedbaan wordt toegediend.
Behandeling van bloedarmoede vraagt om maatwerk
Als er bloedarmoede is ontstaan, kijkt de arts niet alleen naar het hemoglobine, maar ook naar de oorzaak erachter. Bij auto-immuungastritis kan het gaan om een vitamine B12-tekort, een ijzertekort of soms een combinatie van beide. Dat onderscheid is van belang, want de behandeling verschilt. Je kunt het vergelijken met een auto die slecht rijdt. Alleen weten dát hij hapert is niet genoeg; je moet ook weten of het probleem in de brandstof, de accu of de motor zit.
Daarom wordt bloedonderzoek vaak herhaald. Niet uit bureaucratische neiging, maar om goed te volgen of de tekorten herstellen en of de behandeling aanslaat. Soms voel je je klinisch al beter voordat alle bloedwaarden genormaliseerd zijn. Soms is het omgekeerd en kost herstel simpelweg tijd.
Controle van het maagslijmvlies blijft belangrijk
Auto-immuungastritis kan op den duur leiden tot atrofie en darmmetaplasie. Atrofie betekent dat weefsel dunner wordt of verschrompelt. Darmmetaplasie betekent dat cellen in de maag veranderen in cellen die meer lijken op darmcellen. Dat is geen kanker, maar wel een premaligne verandering. Premaligne wil zeggen dat het een voorstadium kan zijn van een kwaadaardige ontwikkeling.
Daarom zal de arts soms periodiek een gastroscopie adviseren. Een gastroscopie is een kijkonderzoek van slokdarm, maag en twaalfvingerige darm met een flexibele slang met camera. Zo kan het maagslijmvlies worden beoordeeld en kunnen er biopten worden genomen. Een biopt is een klein stukje weefsel dat onder de microscoop wordt onderzocht. Dat helpt om afwijkingen vroeg op te sporen, zeker als er al sprake is van atrofische gastritis of darmmetaplasie.
Bijkomende oorzaken of verergerende factoren worden meegewogen
Soms speelt er meer dan alleen de auto-immuunreactie. Een arts zal bijvoorbeeld nagaan of er ook sprake is van een infectie met Helicobacter pylori. Dat is een bacterie die het maagslijmvlies kan beschadigen en ontsteking kan onderhouden of verergeren. Als die bacterie aanwezig is, kan behandeling met antibiotica nodig zijn. Daarmee pak je niet de auto-immuunziekte zelf aan, maar wel een bijkomende factor die de maag verder onder druk zet.
Ook andere auto-immuunziekten, zoals Hashimoto of diabetes type 1, kunnen in het bredere plaatje worden meegenomen. Dat helpt om klachten beter te duiden en om de follow-up, dus de medische controle op langere termijn, goed af te stemmen.
Levenslange controle is vaak geen overbodige luxe
Voor veel mensen houdt de behandeling niet op na een paar maanden. Auto-immuungastritis vraagt dikwijls om langdurige, soms levenslange controle. Dat klinkt zwaar, maar het is vooral bedoeld om problemen vóór te blijven. Regelmatige monitoring van vitamine B12, ijzerstatus en bloedbeeld kan voorkomen dat tekorten ongemerkt opnieuw ontstaan.
Bij sommige mensen stabiliseert de situatie mooi. Bij anderen zijn er af en toe nieuwe injecties, extra ijzer of herhaalde controles nodig. Het verloop verschilt per persoon. Juist daarom is een nuchtere, volgehouden aanpak vaak beter dan wachten tot je lijf opnieuw begint te protesteren.
Wat je zelf kunt doen
Je kunt auto-immuungastritis niet eigenhandig genezen met voeding, supplementen of een paar aanpassingen in je leefstijl. Dat is goed om eerlijk te zeggen. Nochtans kun je wel degelijk iets doen om je gezondheid te ondersteunen. Denk aan therapietrouw, dus je behandeling volgen zoals afgesproken, op controle gaan, klachten serieus nemen en nieuwe symptomen tijdig melden.
Let bijvoorbeeld op signalen als toenemende vermoeidheid, tintelingen, geheugenklachten, duizeligheid of een terugkerend slap gevoel. Dat zijn niet zomaar vage ongemakken. Soms zijn het de eerste aanwijzingen dat een tekort opnieuw opspeelt. Wie daar alert op is, staat medisch gezien al een stuk sterker.
De kern van de behandeling in gewone taal
De behandeling van auto-immuungastritis komt in wezen hierop neer: wat je maag niet meer goed kan regelen, moet medisch worden opgevangen. Je vult tekorten aan, je volgt bloedwaarden op en je houdt het maagslijmvlies in de gaten. Geen spectaculaire therapie, wel een belangrijke. En dikwijls precies wat nodig is om ernstige schade, bloedarmoede en neurologische klachten voor te blijven.
Prognose
Men name vanwege het risico op maagkanker kan de levensverwachting lager zijn dan normaal bij mensen die lijden aan auto-immuun gastritis. Tijdige herkenning en adequate behandeling van de ziekte is derhalve van groot belang.
Preventie
Auto-immuun gastritis kan niet volledig worden voorkomen, omdat het een auto-immuunziekte is waarbij het immuunsysteem van het lichaam de maagwand aanvalt en beschadigt. Dit kan genetisch bepaald zijn of worden veroorzaakt door andere factoren, zoals infecties of andere medische aandoeningen.
Ofschoon auto-immuun gastritis niet volledig kan worden voorkomen, kun je wel maatregelen nemen om het risico op de aandoening te verminderen of de symptomen ervan te beheersen. Het handhaven van een gezonde levensstijl en het vermijden van bepaalde risicofactoren, zoals roken en stress, kan helpen om de algemene gezondheid van je maag en immuunsysteem te bevorderen en het risico op auto-immuun gastritis te verminderen.
Een gezond dieet kan bijdragen aan het verminderen van ontstekingen en mogelijk het risico op auto-immuun gastritis verlagen. Eet voedingsmiddelen die rijk zijn aan antioxidanten, zoals groenten en fruit, en vermijd voedingsmiddelen die rijk zijn aan verzadigde vetten en suikers.
Vermijd langdurig gebruik van ontstekingsremmende medicijnen. Het langdurig gebruik van ontstekingsremmende medicijnen zoals aspirine of ibuprofen kan het risico op auto-immuun gastritis verhogen en/of de klachten verergeren.

Lees verder
Auto-immuun gastritis staat niet op zichzelf, maar hoort thuis in een bredere wereld van maagontstekingen en ontregelde afweer. Wie dit onderwerp beter wil begrijpen, kan ook kijken naar atrofische gastritis, de chronische vorm waarbij het maagslijmvlies geleidelijk dunner wordt en functie verliest. Daarnaast laat antrale gastritis zien hoe een ontsteking zich juist in het onderste deel van de maag kan afspelen, met weer net andere klachten en oorzaken. Niet elke gastritis ontstaat door dezelfde prikkel; bij stress-geïnduceerde gastritis speelt langdurige lichamelijke of psychische stress een rol, terwijl bij alcoholische gastritis vooral irritatie en beschadiging door alcohol centraal staan.
Omdat auto-immuun gastritis wezenlijk samenhangt met ontregeling van het immuunsysteem, is het ook zinvol om breder te lezen over auto-immuunziekten in het algemeen. Dan wordt meteen duidelijk waarom zulke aandoeningen dikwijls in clusters voorkomen en waarom iemand met auto-immuun gastritis soms ook andere afweergebonden klachten heeft. Wil je nog een stap verder, lees dan ook over auto-immuun enteropathie, een zeldzame aandoening waarbij niet de maag maar de darmwand door het eigen immuunsysteem wordt aangevallen. Zo krijg je allengs scherper zicht op het onderscheid tussen gewone maagontsteking, chronische slijmvliesbeschadiging en ziekten waarbij het afweersysteem zelf de boosdoener is.
Disclaimer
Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen medisch advies van een arts of andere zorgverlener. Klachten als aanhoudende maagpijn, misselijkheid, onverklaarde vermoeidheid, bloedarmoede, tintelingen of gewichtsverlies verdienen een zorgvuldige beoordeling, zeker als er sprake kan zijn van auto-immuun gastritis of een vitamine B12-tekort. Stel daarom geen diagnose op eigen houtje, maar neem bij klachten, twijfel of verslechtering contact op met je huisarts.
Bronnen
- National Institute for Health and Care Excellence. (2024, March 6). Vitamin B12 deficiency in over 16s. NCBI Bookshelf. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK603366/
- Shah, S. C., Piazuelo, M. B., Kuipers, E. J., & Li, D. (2021). AGA clinical practice update on the diagnosis and management of atrophic gastritis: Expert review. Gastroenterology, 161(4), 1325–1332.e7. https://www.gastrojournal.org/article/S0016-5085%2821%2903236-4/fulltext
- Banks, M., Graham, D., Jansen, M., Gotoda, T., Coda, S., Di Pietro, M., Uedo, N., Bhandari, P., Pritchard, D. M., Kuipers, E. J., Rodriguez-Justo, M., Novelli, M. R., Ragunath, K., Shepherd, N., Dinis-Ribeiro, M., & Fitzgerald, R. C. (2019). British Society of Gastroenterology guidelines on the diagnosis and management of patients at risk of gastric adenocarcinoma. Gut, 68(9), 1545–1575. https://gut.bmj.com/content/68/9/1545
- MSD Manuals. (n.d.). Autoimmune metaplastic atrophic gastritis. MSD Manual Professional Edition. Geraadpleegd op 22 maart 2026, van https://www.msdmanuals.com/professional/gastrointestinal-disorders/gastritis-and-peptic-ulcer-disease/autoimmune-metaplastic-atrophic-gastritis
- Massironi, S., Cavalcoli, F., Zilli, A., Conte, D., & Peracchi, M. (2025). The autoimmune gastritis puzzle: Emerging cellular mechanisms and novel therapeutic perspectives. Cells, 13(22), Article 1918. PMC. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12563516/
Reacties en ervaringen
Hieronder kun je reageren op dit artikel. Je kunt bijvoorbeeld je ervaringen delen over auto-immuun gastritis. Of tips geven. Wij stellen reacties zeer op prijs. Reacties worden niet automatisch (direct) gepubliceerd. Dit gebeurt nadat ze door de redactie gelezen zijn. Dit om ‘spam’ of anderszins ongewenste c.q. ongepaste reacties eruit te filteren. Daar kunnen soms enige uren overheen gaan.