Waarom God deze aarde schiep (en geen kant-en-klare nieuwe)

Last Updated on 18 maart 2026 by M.G. Sulman

Op het Freethinker-forum wordt de volgende vraag onomwonden gesteld: “Waarom heeft jouw god de aarde gemaakt? En waarom schiep de god van het Oude Testament niet gelijk een nieuwe aarde?”¹Freethinker Forum. (z.j.). 200 vragen aan gelovigen: Waarom heeft jouw god de aarde gemaakt? Geraadpleegd via https://www.freethinker.nl/forum/viewtopic.php?f=31&t=8382 Het is een vraag die pretendeert nuchter te zijn, bijna vanzelfsprekend, maar die tegelijk een scherp moreel oordeel bevat. Want wie uitgaat van een schepper met een vooropgezet plan, zo luidt de impliciete aanklacht, maakt van de mens een object in een wreed experiment. Dat idee wordt expliciet verwoord door denkers als Christopher Hitchens en Bertrand Russell, die God afschilderen als dramaturg van lijden en aanbidding. Niettemin is deze vraag geen neutrale intellectuele oefening; zij rust op aannames over wat goed, rechtvaardig en zinvol is. Wie haar beantwoordt, moet daarom eerst bepalen vanuit welk waarheidscriterium men spreekt. In wat volgt wordt die vraag niet benaderd vanuit scepsis of ironie, doch vanuit het bijbelse uitgangspunt dat Gods openbaring zelf het fundament van waarheid vormt.

De vraag achter de Freethinker-vraag

De expliciete vraag

De Freethinker-vraag luidt:

Waarom heeft God deze aarde gemaakt, en waarom schiep Hij niet meteen een nieuwe, volmaakte aarde?²Letterlijk: “Waarom heeft jouw god de aarde gemaakt? En waarom schiep de god van het Oude Testament niet gelijk een nieuwe aarde?”

Op papier is dat een waarom-vraag, maar zij functioneert niet als een open verzoek om uitleg. Zij is normatief geladen. Je hoort er al in meeklinken dat deze wereld tekortschiet, en dat een goede God het beter had moeten doen.

Dat maakt de vraag fundamenteel anders dan een nieuwsgierige vraag naar oorsprong of ontwerp. Zij beoordeelt de schepping voordat zij haar begrijpt. De aarde wordt niet benaderd als gegeven werkelijkheid, maar als mislukt product.

Van waarom naar verwijt

Hier schuift de vraag ongemerkt op. Zij wordt een aanklacht. Als God deze wereld heeft gewild, dan is Hij medeverantwoordelijk voor ziekte, lijden en dood. Christopher Hitchens formuleerde dat scherp door te stellen dat de mens geschapen lijkt om ziek te zijn, terwijl hem tegelijk gezondheid wordt opgedragen. De implicatie is duidelijk: een plan dat zo uitpakt, kan geen goed plan zijn.

Maar let op wat hier gebeurt. Het oordeel over Gods handelen veronderstelt een maatstaf voor goed en kwaad die buiten God om zou bestaan. Dat is geen neutrale observatie, maar een filosofische keuze. Je beoordeelt de Schepper met een morele liniaal die Hij niet geleverd zou hebben, maar waar Hij wel aan moet voldoen.

Mens als object of als aangesproken persoon

Bertrand Russell ging nog verder en schilderde God af als iemand die aanbidding verlangt en daarom een dramatische wereld vol lijden in scène zet. De mens wordt in dat beeld geen verantwoordelijke persoon, maar een middel tot een doel. Een figurant in een kosmisch toneelstuk.

De Bijbel spreekt hier echter radicaal anders. De mens verschijnt niet als object in een systeem, maar als aangesproken wezen. Geschapen naar Gods beeld (imago Dei) betekent dat je niet louter bestaat, maar persoonlijk wordt geroepen. Dat beeld-zijn duidt geen goddelijke eigenschap in miniatuur aan, maar een relationele positie: je bent aanspreekbaar, verantwoordelijk en moreel betrokken. Je wordt geroepen tot luisteren, tot antwoorden en tot gehoorzamen. Dat maakt je kwetsbaar, onmiskenbaar, maar niet instrumenteel. Verantwoordelijkheid is geen bijzaak van mens-zijn, maar behoort tot zijn wezenlijke kern.

De vergeten aanname

Wat in de Freethinker-vraag ontbreekt, is opmerkelijk. Er wordt gesproken over God, mens en wereld, maar niet over schuld. Lijden verschijnt als ’technisch’ probleem, niet als morele breuk. Alsof kwaad zomaar in het systeem zit, zonder oorzaak, zonder geschiedenis.

De Bijbel daarentegen plaatst tussen schepping en gebrokenheid een beslissend moment: de zondeval. Dat is geen mythisch detail, maar een theologische sleutel. Zonder die sleutel wordt God automatisch de verdachte. Met die sleutel komt de vraag elders te liggen: niet waarom God een gebroken wereld schiep, maar waarom de mens een goede schepping verwierp.

De inzet van het gesprek

Dit hoofdstuk maakt daarom één ding duidelijk. Deze discussie gaat niet primair over kosmologie of biologie, maar over autoriteit. Wie mag zeggen wat goed is? Wie bepaalt wat God had moeten doen? Dat is de kern van de zaak. Pas wanneer dat helder is, kan zinvol worden gesproken over schepping, geschiedenis en de belofte van een nieuwe aarde.

Schepping als bedoeling, niet als experiment

“Het was zeer goed”

De Bijbel laat nauwelijks ruimte voor het idee dat de aarde een mislukt project zou zijn. Na de schepping klinkt geen aarzelend of voorlopig oordeel, maar een uitgesproken conclusie: “God zag alles wat Hij gemaakt had, en zie, het was zeer goed” (Genesis 1:31). Dat oordeel komt niet van de mens, maar van de Schepper Zelf. Daarmee ligt het fundament vast. Deze wereld is niet ontstaan uit noodzaak, toeval of goddelijk tijdverdrijf, maar uit een weloverwogen bedoeling.

Dat is cruciaal. Want “zeer goed” betekent niet kwetsbaar of breekbaar, maar moreel juist, ordelijk en passend bij Gods bedoeling. De schepping bevatte geen ingebouwde ontsporing. Wie haar vanaf het begin beoordeelt als inferieur of problematisch, spreekt dit bijbelse oordeel tegen.

Een oordeel dat wordt overruled

Niettemin is dat precies wat in de Freethinker-vraag gebeurt. De schepping wordt afgemeten aan een ideaalbeeld dat buiten Gods eigen verklaring om is geconstrueerd. Wat God “zeer goed” noemt, wordt langs een andere meetlat gelegd, alsof de Schepper Zich te verantwoorden heeft tegenover een norm die Hij Zelf niet heeft gesteld.

Maar daarmee wordt één beslissende stap overgeslagen: de overgang van schepping naar zondeval. De wereld wordt beoordeeld alsof zij altijd is geweest zoals zij nu is. De breuk wordt genegeerd, terwijl het oordeel al klaar ligt.

Geen proefopstelling, maar orde, roeping en gehoorzaamheid

Het idee van een “wreed experiment” veronderstelt afstand en kilte. Een onderzoeker zet iets op, observeert en grijpt niet in. Maar de Bijbel tekent God juist als nabij, betrokken en sprekend. Hij vormt de mens, plaatst hem in de hof en spreekt hem aan. Dat spreken is essentieel. De mens krijgt een opdracht, een gebod en daarmee verantwoordelijkheid.

Hier verschijnt voor het eerst expliciet wat later alles bepaalt: gehoorzaamheid. De mens leeft niet autonoom, maar onder Gods Woord. Dat is geen beperking, maar de vorm van het leven. Theologisch heet dit teleologie: handelen met een doel. De schepping heeft een doel buiten zichzelf, namelijk Gods eer en de gemeenschap tussen God en mens. Zonder dat doel wordt de wereld inderdaad decor; met dat doel krijgt zij richting en betekenis.

Zonde als breuk, niet als ontwerp

De Bijbel leert niet dat ziekte, lijden en dood tot het oorspronkelijke ontwerp behoren. Zij verschijnen pas na de zondeval, wanneer de mens bewust kiest tegen Gods gebod in. Dat is het kantelpunt van de hele geschiedenis. Vanaf Genesis 3 is de wereld niet meer zoals zij geschapen werd, maar zoals zij verwrongen raakte.

Dat maakt Hitchens’ bezwaar begrijpelijk, doch onjuist. Mensen zijn niet geschapen om ziek te zijn; zij leven ziekelijk in een wereld die door zonde is aangetast. Dat je wordt opgeroepen tot zorg voor lichaam en leven, betekent niet dat je schuldig bent aan elke kwetsbaarheid, maar dat je verantwoordelijkheid draagt binnen gebroken omstandigheden.

Vergelijk het met opvoeding. Dat een ouder zijn kind leert omgaan met gevaar, betekent niet dat hij het gevaar heeft bedacht. Het erkent slechts dat het gevaar er inmiddels is.

De morele omkering expliciet benoemd

Opmerkelijk is de omkering die hier plaatsvindt. God wordt verantwoordelijk gehouden voor lijden, terwijl de menselijke ongehoorzaamheid buiten beeld blijft. Dat is geen onschuldige omissie, maar een principiële verschuiving. Schuld wordt verplaatst van handelend mens naar scheppende God.

Vanuit bijbels perspectief is dit geen nieuw probleem. Het is exact het patroon sinds Genesis 3. “De vrouw die U mij gegeven hebt” is geen modern argument, maar de oudste verdedigingslinie van de mens. Nochtans blijft Gods oordeel staan: de schepping was goed; de ontsporing kwam niet van Hem.

Wat hier werkelijk op het spel staat

Dit hoofdstuk maakt duidelijk dat spreken over schepping nooit neutraal is. Je kunt haar zien als experiment of als bedoeling. Als defect product of als gave die is misbruikt. Die keuze bepaalt alles wat volgt. Pas wanneer je de zondeval serieus neemt als morele breuk, wordt begrijpelijk waarom God de wereld niet weggooit, maar draagt; niet reset, maar bewaart; en haar pas vernieuwt wanneer Zijn plan tot voltooiing komt.

Indien lijden en ziekte niet tot het ontwerp behoren maar tot de breuk, dringt zich een nieuwe vraag op. Waarom kiest God ervoor deze wereld te dragen door de geschiedenis heen, in plaats van haar onmiddellijk te vervangen door een nieuwe?

Waarom geen directe nieuwe aarde?

De roep om een reset

De Freethinker-vraag veronderstelt dat een moreel goede God na de ontsporing van de wereld onmiddellijk had moeten ingrijpen. Een nieuwe aarde, zonder geschiedenis, zonder littekens en zonder lijden. Dat klinkt aantrekkelijk. Wie schade ziet, wil herstel, liefst stante pede. Maar dit verlangen naar een kosmische reset zegt meer over ons ongeduld dan over Gods handelen.

De Bijbel kent die gedachte nauwelijks. God werkt niet met het wissen van wat mislukt is, maar met het herstellen van wat gebroken raakte. Dat verschil is cruciaal.

De zondvloed lijkt op het eerste gezicht echter wél zo’n reset. God oordeelt, de wereld wordt overspoeld en er blijft een klein restje over. Maar juist dit laat zien waarom het reset-denken tekortschiet. De zondvloed is geen terugkeer naar Eden en geen definitieve nieuwe aarde. Het kwaad wordt geoordeeld, maar niet uitgeroeid. Noach stapt uit de ark en zondigt; de menselijke natuur blijft onveranderd. Daarmee maakt de Bijbel duidelijk dat het probleem niet in de wereld als zodanig zit, maar in de mens. De zondvloed is dus geen kosmische herstart, maar een tijdelijk oordeel binnen de geschiedenis. Wie haar leest als bewijs dat God wél resets uitvoert, mist precies de les die zij wil leren: ware vernieuwing komt niet door wissen, maar door herscheppen, en dat gebeurt pas wanneer God Zelf de geschiedenis tot voltooiing brengt (Openbaring 21:1, HSV).

Verbond en verantwoordelijkheid

In bijbels perspectief bindt God Zich aan wat Hij heeft gemaakt. Dat heet verbond: een relatie die niet wordt opgeheven zodra zij complex of pijnlijk wordt. God is geen ontwerper die Zijn werk loslaat wanneer het tegenvalt. Wanneer de mens faalt, trekt Hij Zijn handen niet af van de schepping. Hij blijft spreken en handelen, niet impulsief maar trouw aan Zijn eigen woord.

Een directe nieuwe aarde zou die verbondsmatige ernst ondergraven. Menselijke daden zouden hun gewicht verliezen en kwaad zou geen geschiedenis hebben waarin het zichtbaar wordt. Juist doordat God de wereld laat voortbestaan, wordt duidelijk wat autonomie zonder gehoorzaamheid voortbrengt. Dat proces is pijnlijk, ofschoon niet zinloos. Het laat zowel de diepte van menselijke ontsporing zien als de betrouwbaarheid van God die Zijn belofte niet prijsgeeft.

Geschiedenis als onthulling

De Bijbel beschouwt geschiedenis niet als een toevallige reeks gebeurtenissen, maar als het domein waarin waarheid aan het licht komt. In de loop van de tijd wordt zichtbaar wie God is, maar evenzeer wat de mens doet wanneer hij zich van Hem losmaakt. Zonder die geschiedenis zouden woorden als genade en verlossing hun betekenis verliezen. Zij veronderstellen immers een werkelijkheid waarin schuld, verantwoordelijkheid en herstel daadwerkelijk gestalte krijgen.

Hier raken we aan een fundamentele epistemologische notie. Kennis van goed en kwaad ontstaat niet in het luchtledige, maar binnen relaties en door de tijd heen. Je begrijpt wat leven zonder God betekent doordat het zich historisch ontvouwt, met echte gevolgen. Dat maakt geschiedenis zwaar om te dragen, nochtans niet zinloos. Zij is geen decor, maar openbaring in beweging.

Lijden als argument of als aanklacht

Russell en Hitchens gebruiken lijden als doorslaggevend argument tegen God. Maar dat argument functioneert alleen als lijden moreel verkeerd is. En dat morele oordeel kan niet uit een waardevrije natuur worden afgeleid. Het veronderstelt een morele orde die boven de feiten uitstijgt.

Hier ontstaat een spanningsveld. Wie God afwijst, leent toch Zijn morele kapitaal. Lijden wordt terecht als kwaad benoemd, maar zonder God ontbreekt de grond om dat kwaad ook werkelijk te veroordelen. Dat maakt de aanklacht krachtig in toon, maar volkomen zwak qua fundering.

Geen uitstel, maar geduld

Dat God na de zondeval geen nieuwe aarde schiep, betekent niet dat Hij onverschillig is. Het wijst op geduld. Dat geduld is geen uitstel van besluit, maar doelgericht handelen door de tijd heen. De Bijbel spreekt daarom niet over een mislukte wereld die blijft voortmodderen, maar over een geschiedenis die op een vast einde is gericht.

Wie dit vergeet, ziet Gods geduld aan voor besluiteloosheid. Het uitblijven van onmiddellijk ingrijpen wordt dan gelezen als nalatigheid. Maar juist daarin blijkt dat Gods handelen niet dat van een experimentator is, die kan stoppen wanneer het tegenvalt, maar van een trouwe Verbondsgod die Zijn werk niet loslaat, ook niet wanneer het door menselijke schuld wordt ontwricht.

Oerknal, orde en de rust van God

De vraag die als vanzelfsprekend klinkt

“Kan iemand de vermeende oerknaller in harmonie brengen met een God die op de zevende dag rust?”

Zo wordt het op Freethinker geformuleerd. Het taalgebruik is veelzeggend. Met “oerknaller” wordt niet alleen een kosmologisch begin aangeduid, maar impliciet ook een karikatuur van God: een kracht die iets in gang zet en daarna verdwijnt. God wordt zo herleid tot een initiërende gebeurtenis, een startknop van het universum.

Die voorstelling botst vanzelfsprekend met het bijbelse spreken over schepping. De spanning die hier wordt gesuggereerd, is daarom geen ontdekking, maar het gevolg van deze reductie. De oerknal fungeert als normatief verklaringskader; God mag hooguit symbool zijn, zolang Hij niet spreekt, regeert of rust. Zodra de Bijbel God tekent als handelend en heersend, ontstaat frictie.

Dat is geen wetenschappelijke noodzaak, maar een filosofische keuze. Je kiest ervoor God te herleiden tot een vermeende oorzaak, in plaats van Hem te erkennen als Schepper. Daarmee wordt het bijbelse scheppingsverhaal al beoordeeld, nog voordat het werkelijk is gehoord.

Rust is geen vermoeidheid

De zevende dag wordt vaak misbegrepen, alsof God na zes dagen scheppen uitgeput tot stilstand kwam. In de Bijbel betekent rust echter geen herstel na inspanning, maar voltooiing en vestiging. God rust omdat Zijn werk af is. Hij neemt plaats als Koning over een geordende werkelijkheid. Die betekenis klinkt elders door, bijvoorbeeld in Psalm 132, waar Gods rustplaats samenvalt met Zijn heerschappij.

De rustdag is daarom geen fysiologisch moment, maar een theologisch statement. De schepping staat. Zij is niet voorlopig of instabiel, maar functioneert volgens Gods orde. Rust markeert geen pauze in chaos, maar het begin van bestuur over een voltooide werkelijkheid.

Orde uit spreken, niet uit chaos

De oerknaltheorie beschrijft een begin vanuit extreme dichtheid en energie, waaruit allengs structuur en orde zou zijn ontstaan. Maar zelfs als je die beschrijving volgt, blijft de kernvraag onbeantwoord: waarom is die werkelijkheid rationeel, wetmatig en begrijpelijk? Waarom gehoorzaamt materie aan wiskundige wetten die het menselijk verstand kan vatten?

De Bijbel geeft daarop een ander antwoord dan het naturalisme. Orde ontstaat niet uit chaos door toeval, maar door spreken. “God zei” is in Genesis geen poëtische versiering, maar verklaring van oorsprong. Logos, het rationele Woord, gaat vooraf aan structuur. Zonder dat Woord wordt orde uiteindelijk een brute aanname.

Wetenschap leent meer dan zij toegeeft

Moderne wetenschap functioneert alleen omdat zij vertrouwt op vaste natuurwetten, herhaalbaarheid en logische consistentie. Dat vertrouwen is niet meetbaar, maar voorondersteld. Het is de stille basis waarop alle experimenten rusten. De ironie is dat een wereldbeeld zonder scheppende rede die aannames niet kan verantwoorden, maar er wel volledig op draait.

Vanuit bijbels perspectief is dat geen probleem, maar een aanwijzing. Wetenschappelijke orde is geen toevalstreffer, maar afgeleide realiteit. Zij is mogelijk omdat de wereld geschapen is door een rationele God die niet grillig handelt.

Wat werkelijk botst

De spanning zit dus niet tussen zes dagen en miljarden jaren, maar tussen twee wereldbeelden die elkaar principieel uitsluiten. Het ene ziet orde, wetmatigheid en rationaliteit als gegeven werkelijkheid, geworteld in een scheppende rede. Het andere beschouwt diezelfde orde als het toevallige eindproduct van blinde processen. In beide gevallen functioneert orde; het verschil zit in de verklaring ervan.

Hier raakt je aan een klassieke filosofische vraag: de grond van intelligibiliteit. Waarom is de wereld begrijpelijk? Waarom sluiten wiskundige structuren aan bij fysieke werkelijkheid? Waarom kan het menselijk verstand betrouwbare kennis vormen over een universum dat, volgens een strikt naturalistisch kader, geen bedoeling kent? Het naturalisme gebruikt die rationaliteit voortdurend, maar kan haar niet verantwoorden zonder in cirkelredenering te vervallen.

Wie dit onderscheid negeert, blijft steken in karikaturen over letterlijke dagen en meetbare tijd. Maar wie het ziet, begrijpt waarom de rust van God geen probleem vormt voor denken, maar juist de voorwaarde ervan. Gods rust markeert niet het einde van activiteit, maar de vestiging van orde. Zij is het theologische equivalent van wat filosofen het grondbeginsel van rationaliteit noemen: een werkelijkheid die stabiel, kenbaar en betrouwbaar is omdat zij niet rust op toeval, maar op trouw.

Geen drama om aanbidding, maar vervulling

Aanbidding als verdienmodel?

Bertrand Russell tekent God als iemand die zich verveelt aan engelenlof en daarom mensen schept om via lijden “onverdiende” aanbidding te verkrijgen. Het is een prikkelende karikatuur, maar zij rust op een fundamenteel misverstand. In de Bijbel is aanbidding geen prestatie die God tekortkomt, en geen tegenprestatie voor ontvangen geluk. God wordt niet aangevuld door lof; Hij is volkomen in Zichzelf.

Aanbidding is daarom geen betaling, doch antwoord. Zij ontstaat waar waarheid wordt herkend. Wie schoonheid ziet, bewondert; wie recht ziet, erkent. Zo is aanbidding het passende reageren op wie God is, niet het voldoen aan een eis. Dat God wordt aanbeden, zegt niet dat Hij behoeftig is, maar dat Hij werkelijk is wie Hij Zich openbaart te zijn.

De nieuwe aarde is geen correctie

De belofte van een nieuwe hemel en een nieuwe aarde, zoals verwoord in Openbaring 21, moet niet worden gelezen als een schuldbekentenis van God. Zij suggereert niet dat de schepping is mislukt of dat God Zijn eerdere werk moet herstellen omdat het ondeugdelijk was. De Bijbel spreekt consequent in termen van vervulling. Wat goed begon, wordt niet afgekeurd, maar tot zijn bestemming gebracht. De nieuwe aarde staat daarom niet tegenover de eerste, maar sluit erop aan.

Cruciaal is dat deze vernieuwing niet losstaat van oordeel. Het kwaad wordt niet simpelweg terzijde geschoven, maar rechtgezet. Dat betekent dat de geschiedenis serieus wordt genomen. Zij wordt niet uitgewist alsof zij er nooit is geweest, maar beoordeeld en door God zelf geheeld. Juist daardoor krijgt de nieuwe schepping gewicht. Zij draagt de sporen van recht en waarheid. Zonder geschiedenis zou er geen sprake zijn van herstel, maar slechts van vervanging. En dat is niet het bijbelse perspectief.

Menselijke waardigheid hersteld

In Russells scenario wordt de mens uiteindelijk middel. Hij functioneert als instrument binnen een kosmisch drama dat hem overstijgt en waarin hij geen echte stem heeft. Het bijbelse eindperspectief tekent een radicaal ander beeld. Daarin wordt de mens hersteld tot wat hij van meet af aan bedoeld was te zijn: iemand die God weerspiegelt, die aangesproken wordt en die verantwoordelijk is voor zijn daden. Niet als figurant in een toneelstuk, maar als moreel serieus genomen persoon. Dat God oordeelt, onderstreept juist deze waardigheid. Oordeel veronderstelt immers dat menselijke keuzes ertoe doen.

Daarom is het bijbelse einddoel geen eindeloze religieuze plichtpleging, laat staan een gedwongen lofzang. Het gaat om leven in herstelde gemeenschap met God. Aanbidding ontstaat daar niet uit dwang of angst, maar als vanzelfsprekend antwoord op herkende waarheid. Zij past bij de werkelijkheid zoals die dan is, en veronderstelt vrijheid, geen manipulatie.

De omgekeerde aanklacht

Aan het slot keert de Freethinker-vraag zich om. Niet langer staat centraal waarom God deze wereld schiep, maar waarop het oordeel rust dat Hij het anders had moeten doen. Wie God aanklaagt, maakt gebruik van morele categorieën als recht, schuld en verantwoordelijkheid. Maar die categorieën laten zich buiten God om niet dragen. Zij worden ingezet, terwijl hun grondslag tegelijk wordt geloochend.

Dat maakt de aanklacht begrijpelijk op gevoelsniveau, maar problematisch in haar samenhang. Nochtans blijft één lijn overeind. De Bijbel presenteert geen God die met mensen experimenteert, maar een God die Zijn schepping ernstig neemt, haar door de geschiedenis heen draagt en haar niet loslaat voordat Zijn doel is bereikt. Wie dat uitgangspunt verwerpt, verwerpt niet slechts een verklaring van de wereld, maar ook het fundament waarop verklaren, beoordelen en verantwoorden überhaupt mogelijk zijn.

📌 Slot: wat staat hier nu werkelijk op het spel?

De Freethinker-vraag lijkt te gaan over schepping, maar raakt uiteindelijk aan autoriteit. Het draait niet alleen om het bestaan van God, maar om de vraag wie bepaalt wat goed, rechtvaardig en zinvol is. Wie God ter verantwoording roept, doet dat met morele categorieën die niet uit de natuur zelf zijn af te leiden. Sein leidt niet tot Sollen. Feiten produceren geen normen. Precies daar ligt de verborgen spanning in de kritiek van Hitchens en Russell: zij veroordelen, maar kunnen hun oordeel niet funderen binnen het kader dat zij zelf hanteren.

De Bijbel presenteert daarom geen God die experimenteert met mensen, maar een God die spreekt en Zich verbindt aan wat Hij heeft gemaakt. Geen snelle uitwissing van wat ontspoorde, maar geschiedenis waarin verantwoordelijkheid zichtbaar wordt. Niet een toneelstuk om aanbidding af te dwingen, maar een werkelijkheid waarin goed en kwaad aan het licht komen en genade pas werkelijk betekenis krijgt. De nieuwe aarde is in dat perspectief geen correctie van een mislukking, maar de voltooiing van een bedoeling die vanaf het begin in de schepping besloten lag.

Lees verder

Dit artikel staat niet op zichzelf. Het maakt deel uit van de reeks Christelijk geloof onder het vergrootglas, waarin vragen van Freethinker niet worden weggewuifd, maar zorgvuldig worden geanalyseerd op hun aannames, logica en theologische draagkracht. Wie verder wil doordenken over de verhouding tussen Gods handelen en menselijke verantwoordelijkheid, vindt een directe verdieping in het artikel over Gods alwetendheid en de vrijheid van de mens, waar het spanningsveld tussen weten, willen en verantwoordelijkheid wordt uitgewerkt zonder het mysterie plat te slaan.

Daarnaast raakt dit thema aan bredere vragen die elders op deze site worden onderzocht. Denk aan het idee dat alle mensen vanzelf kinderen van God zouden zijn, zoals besproken in de analyse van het denken van David de Vos, of aan de vraag waarom wetenschap niet kan functioneren zonder vooronderstelde orde en rationaliteit in De eenvoud van God en de orde van de wereld. Wie de filosofische diepte achter deze discussies wil begrijpen, kan verder lezen over Greg Bahnsens bewijs uit de onmogelijkheid van het tegendeel en de spanning tussen presuppositionalisme en autonome rede. Samen vormen deze artikelen een samenhangend geheel, waarin geloof niet wordt gereduceerd tot gevoel, maar doordacht wordt als fundamenteel wereldbeeld.

Het ‘Mud Problem’: wat Scott Dunn wel en niet bewijst over de zondvloed

Geraadpleegde bronnen

• Freethinker Forum. (z.j.). 200 vragen aan gelovigen: Waarom heeft jouw god de aarde gemaakt? Geraadpleegd op 25 januari 2026, van https://www.freethinker.nl/forum/viewtopic.php?f=31&t=8382
• Hitchens, C. (2007). God is not great: How religion poisons everything. New York, NY: Twelve.
• Russell, B. (1918). A free man’s worship. In Mysticism and logic and other essays (pp. 44–55). London: George Allen & Unwin.
• De Heilige Schrift. (2010). Herziene Statenvertaling. Heerenveen: Jongbloed.
  Gebruikte teksten: Genesis 1–3; Job 38; Romeinen 8–9; Openbaring 21.
• Bahnsen, G. L. (1998). Always ready: Directions for defending the faith. Phillipsburg, NJ: P&R Publishing.

Reacties en ervaringen

Hieronder kun je reageren op dit artikel. Je kunt bijvoorbeeld delen hoe jij de vragen van Freethinker leest, welke bezwaren of herkenning zij bij je oproepen, of hoe jij zelf nadenkt over schepping, lijden en Gods handelen in de geschiedenis. Ook correcties, aanvullingen of inhoudelijke vragen zijn welkom. Een scherp tegenargument mag, mits het op de inhoud wordt gevoerd.

✦ Let op: reacties worden niet automatisch gepubliceerd. Zij worden eerst door de redactie gelezen om ongepaste of spamreacties te filteren. Dit kan enige tijd duren. Alvast dank voor je bijdrage.