Erosieve hemorragische gastritis: als de maagwand beschadigt en gaat bloeden

Last Updated on 22 mei 2026 by M.G. Sulman

Erosieve hemorragische gastritis is een beschadiging van het maagslijmvlies waarbij oppervlakkige wondjes ontstaan die kunnen bloeden. Je kunt last krijgen van brandende pijn boven in de buik, misselijkheid, braken, een vol gevoel of verlies van eetlust. Bij bloedbraken, zwarte kleverige ontlasting, duizeligheid of flauwvallen kan er sprake zijn van een maagbloeding, en dan is snel medisch handelen nodig. Waardoor ontstaat deze aandoening, en wanneer moet je direct de huisarts of spoedzorg bellen?

Wat is erosieve hemorragische gastritis?

Erosieve hemorragische gastritis is een ontsteking en beschadiging van het maagslijmvlies waarbij kleine oppervlakkige wondjes ontstaan die kunnen bloeden. Gastritis betekent maagslijmvliesontsteking. Erosief betekent dat de beschermende bovenlaag van het slijmvlies als het ware is afgeschaafd. Hemorragisch betekent bloedend. Het gaat dus om een maagwand die niet alleen geïrriteerd is, maar plaatselijk openligt en bloed kan verliezen. Dat kan mild verlopen, met vage maagpijn en misselijkheid, maar ook ernstig, met bloedbraken of zwarte, kleverige ontlasting. Bij tekenen van bloeding moet je direct medische hulp inschakelen. ¹Nederlands Huisartsen Genootschap. (2025). Maagklachten. https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/maagklachten; MSD Manual Professional Edition. (z.d.). Erosive gastritis. https://www.msdmanuals.com/professional/gastrointestinal-disorders/gastritis-and-peptic-ulcer-disease/erosive-gastritis

Erosief: oppervlakkige beschadiging van het maagslijmvlies

Het woord erosief klinkt zwaarder dan het op het eerste gehoor is. Het betekent niet automatisch dat er een diepe maagzweer zit. Bij erosies gaat het meestal om oppervlakkige beschadigingen van het slijmvlies, dus van de binnenbekleding van de maag. Denk aan kleine schaafwondjes aan de binnenkant. Ze kunnen pijnlijk zijn, ze kunnen irriteren en ze kunnen bloeden, maar ze zijn vaak minder diep dan een ulcus, oftewel een maagzweer.

Toch moet je erosieve gastritis niet bagatelliseren. De maag is geen droge huid waarop een schaafplekje rustig kan indrogen. De maagwand staat voortdurend bloot aan maagzuur, enzymen, voedsel, medicijnen en beweging. Een kleine beschadiging kan daardoor blijven irriteren. Zeker wanneer er bloedverdunners, ontstekingsremmers of alcohol in het spel zijn, kan zo’n ogenschijnlijk kleine wond zich venijnig gedragen.

Hemorragisch: wanneer die beschadiging gaat bloeden

Hemorragisch betekent letterlijk: met bloeding. Bij erosieve hemorragische gastritis zijn er dus erosies in de maagwand die bloed verliezen. Soms gaat het om miniem bloedverlies dat je zelf niet direct ziet. Dan kan allengs bloedarmoede ontstaan. Bloedarmoede, medisch anemie genoemd, betekent dat je te weinig rode bloedcellen of te weinig hemoglobine hebt; hemoglobine is de stof in je bloed die zuurstof vervoert. Je merkt dat bijvoorbeeld aan moeheid, bleekheid, hartkloppingen of kortademigheid bij traplopen.

Bij een grotere bloeding wordt het duidelijker. Je kunt bloed braken, of de ontlasting kan zwart, plakkerig en teerachtig worden. Dat heet melena. Melena ontstaat doordat bloed uit de maag of het begin van de darm wordt verteerd; daardoor krijgt de ontlasting die karakteristieke zwarte kleur en vaak ook een doordringende geur. Dat is geen detail voor later. Dat is een alarmsignaal. Thuisarts adviseert bij zwarte ontlasting of bloedbraken direct contact op te nemen met de huisarts of huisartsenpost. ²Thuisarts.nl. (2025). Wanneer direct bellen als je last hebt van je maag? https://www.thuisarts.nl/keuzehulp/maagklachten/wanneer-direct-bellen-als-je-last-hebt-van-je-maag

Hoe de maagwand normaal wordt beschermd

Je maag is gebouwd om zuur te verdragen. Dat klinkt bijna paradoxaal: de maag maakt zelf zoutzuur aan, maar wordt er normaal niet door verteerd. Dat komt doordat het maagslijmvlies een beschermlaag heeft. Die laag bestaat onder meer uit slijm, bicarbonaat en een goed doorbloede slijmvliesbarrière. Bicarbonaat is een stof die zuur neutraliseert; je kunt het zien als een plaatselijke buffer tussen het agressieve maagzuur en de kwetsbare cellen van de maagwand.

Wanneer die bescherming intact is, kan de maag veel hebben. Een pittige maaltijd, een kop koffie, stress voor een examen of een keer misselijkheid na een virusinfectie hoeft dan niet direct tot schade te leiden. Maar zodra de beschermlaag wordt verzwakt, verandert de situatie. Dan krijgt maagzuur meer toegang tot weefsel dat daar niet tegen bestand is.

Maagzuur is krachtig, maar niet de echte vijand

Maagzuur krijgt vaak de schuld van alles. Dat is begrijpelijk, maar medisch te simpel. Maagzuur heeft een functie. Het helpt bij de vertering van voedsel, remt bacteriegroei en activeert bepaalde verteringsenzymen. Het probleem is dus niet dat er maagzuur bestaat. Het probleem ontstaat wanneer de balans tussen aanval en verdediging verschuift.

Bij erosieve hemorragische gastritis is meestal de verdediging van het slijmvlies verzwakt. NSAID’s kunnen de aanmaak van beschermende prostaglandinen remmen. Prostaglandinen zijn signaalstoffen die onder andere helpen om de maagwand goed doorbloed en slijmrijk te houden. Alcohol kan het slijmvlies rechtstreeks irriteren. Ernstige ziekte, zoals sepsis, brandwonden of groot trauma, kan de doorbloeding van de maagwand verslechteren. Dan krijgt de maagwand minder zuurstof en bescherming, terwijl de zuuraanval doorgaat.

Wat er misgaat bij erosieve gastritis

Bij erosieve gastritis raakt de oppervlaktelaag van het slijmvlies beschadigd. Er ontstaan kleine defecten, soms verspreid door de maag, soms meer plaatselijk. Als daarbij kleine bloedvaatjes worden geraakt, ontstaat bloeding. In de medische praktijk wordt dit vaak gezien bij een gastroscopie. Gastroscopie betekent kijkonderzoek van slokdarm, maag en twaalfvingerige darm met een dunne flexibele slang met camera.

Soms ziet de arts roodheid, puntbloedinkjes en oppervlakkige erosies. In ernstiger gevallen is er vers bloed, oud bloed of koffiedikachtig materiaal in de maag. Dat laatste wijst erop dat bloed al enige tijd met maagzuur in contact is geweest. Het ziet dan niet helder rood, maar donkerbruin tot zwart uit.

Klachten: van vage maagpijn tot bloedverlies

Erosieve hemorragische gastritis kan luidruchtig zijn, maar ook merkwaardig stil. Sommige mensen hebben nauwelijks klachten totdat er bloedverlies blijkt te zijn. Anderen ervaren juist brandende pijn in de bovenbuik, misselijkheid, een opgeblazen gevoel of weinig eetlust. De ernst van de pijn zegt niet altijd hoeveel schade er is. Dat maakt maagklachten soms verraderlijk.

Veelvoorkomende klachten

Typische klachten zitten meestal in de bovenbuik, net onder het borstbeen. Artsen noemen dat epigastrische pijn. Epigastrisch betekent: in de maagstreek boven in de buik. Die pijn kan branderig, knagend, zeurend of drukkend zijn. Sommige mensen wijzen met een vlakke hand naar het midden van de bovenbuik en zeggen: “Hier zit het, alsof er iets schuurt.”

Mogelijke klachten zijn:

• pijn of branderigheid in de bovenbuik;
• misselijkheid;
• braken;
• snelle verzadiging, dus snel vol zitten na een kleine maaltijd;
• opgeblazen gevoel;
• boeren of zuur oprispingen;
• minder eetlust;
• een wee, onrustig gevoel in de maag.

Deze klachten zijn niet specifiek. Ze kunnen ook passen bij functionele dyspepsie, reflux, een maagzweer, galblaasklachten of bijwerkingen van medicijnen. Dyspepsie betekent bovenbuikklachten die te maken lijken te hebben met maag of spijsvertering; het is een verzamelnaam, geen einddiagnose. Dat is precies waarom context ertoe doet. Heeft iemand net ibuprofen geslikt? Gebruikt iemand bloedverdunners? Is er sprake van zwarte ontlasting? Is er gewichtsverlies? De antwoorden sturen het beleid.

Klachten die passen bij een maagbloeding

Bij een bloeding uit de maag kunnen de klachten ineens serieuzer worden. Bloedbraken heet hematemesis. Dat kan helderrood zijn, vooral bij een actieve bloeding. Het kan ook lijken op koffiedik, wanneer bloed al door maagzuur is veranderd. Zwarte, kleverige ontlasting heet melena. Dat wijst vaak op bloedverlies hoger in het maag-darmkanaal, bijvoorbeeld uit maag of twaalfvingerige darm.

Let vooral op:

• bloed braken, helder rood of donkerbruin;
• zwarte, plakkerige, stinkende ontlasting;
• duizeligheid of bijna flauwvallen;
• hartkloppingen;
• bleek en klam worden;
• sufheid;
• benauwdheid bij inspanning;
• plotselinge zwakte;
• aanhoudend braken;
• hevige buikpijn.

Bij langzaam bloedverlies kan de klacht subtiel beginnen. Je voelt je moe. Je sportprestaties zakken. Traplopen kost meer lucht. Je denkt aan stress of slechte nachtrust, terwijl er ondertussen ijzertekort ontstaat door chronisch bloedverlies. IJzertekort betekent dat het lichaam onvoldoende ijzer heeft om goed hemoglobine te maken. Zonder hemoglobine vervoert het bloed minder zuurstof. Dat merk je niet altijd meteen, maar het lichaam houdt geen oneindige reserve bij.

Wanneer moet je direct bellen?

Bij bloedbraken of zwarte, plakkerige ontlasting moet je direct contact opnemen met de huisarts, de huisartsenpost of, bij ernstige verschijnselen, 112. Ook sufheid, flauwvallen, hevige buikpijn, koorts of buikpijn die erger wordt bij bewegen zijn alarmsignalen. Thuisarts noemt zwarte ontlasting, bloedbraken, aanhoudend braken, bijna flauwvallen en hevige buikpijn als redenen om direct medische hulp te zoeken. ³Thuisarts.nl. (2025). Ik krijg onderzoek naar de maagbacterie bij maagklachten. https://www.thuisarts.nl/maagklachten/ik-krijg-onderzoek-naar-maagbacterie-bij-maagklachten

Wacht in zulke gevallen niet tot “het morgen misschien beter is”. Een maagbloeding kan soms traag verlopen, maar kan ook versnellen. Zeker bij ouderen, mensen met hart- en vaatziekten, mensen die bloedverdunners gebruiken of mensen die meerdere medicijnen slikken, kan bloedverlies sneller gevaarlijk worden. Een beetje gêne over zwarte ontlasting is dan mauvais ton; medische ernst gaat voor.

Oorzaken en risicofactoren

Erosieve hemorragische gastritis ontstaat meestal doordat de bescherming van het maagslijmvlies wordt verzwakt. Soms is er één duidelijke oorzaak. Vaak is het een optelsom. Een ouder iemand gebruikt dagelijks aspirine, neemt wegens rugpijn ook ibuprofen, drinkt in het weekend wat meer alcohol en eet door stress onregelmatig. Geen van die factoren hoeft alleen rampzalig te zijn, maar samen kunnen ze de maagwand in het nauw brengen.

NSAID’s en aspirine

NSAID’s zijn ontstekingsremmende pijnstillers, zoals ibuprofen, naproxen en diclofenac. NSAID staat voor non-steroidal anti-inflammatory drug. In gewone taal: een pijnstiller die ontsteking remt, maar geen corticosteroïd is. Deze middelen kunnen effectief zijn bij gewrichtspijn, menstruatiepijn of spierpijn. Ze kunnen echter ook de maagwand kwetsbaarder maken.

NSAID’s remmen enzymen die betrokken zijn bij pijn en ontsteking. Daarbij remmen ze ook stoffen die de maag beschermen. Dat kan leiden tot maagpijn, erosies, zweren en bloedingen. Aspirine, ook acetylsalicylzuur genoemd, kan hetzelfde doen, vooral wanneer het als bloedplaatjesremmer wordt gebruikt. Een bloedplaatjesremmer maakt het bloed minder snel stollend; nuttig bij bepaalde hart- en vaatziekten, maar ongunstig wanneer er ergens een bloeding ontstaat.

Het NHG adviseert bij verhoogd risico op maagcomplicaties door NSAID’s om deze middelen zo kort mogelijk en in de laagst werkzame dosering te gebruiken, en bij ernstige maagpijn, bloedbraken of zwarte ontlasting direct contact op te nemen en het NSAID-gebruik te staken. ⁴Nederlands Huisartsen Genootschap. (2021). Preventie van maagcomplicaties door geneesmiddelgebruik. https://richtlijnen.nhg.org/behandelrichtlijnen/preventie-van-maagcomplicaties-door-geneesmiddelgebruik

Wie loopt extra risico bij NSAID-gebruik?

Niet iedereen die ibuprofen slikt krijgt maagschade. Het risico stijgt wel bij bepaalde omstandigheden. Denk aan hogere leeftijd, eerdere maagzweer of maagbloeding, gebruik van bloedverdunners, gebruik van corticosteroïden zoals prednison, SSRI’s, ernstige ziekte, nierfunctiestoornissen of hoge doseringen NSAID’s.

SSRI’s zijn antidepressiva zoals sertraline, citalopram of fluoxetine. Ze kunnen bij sommige mensen de bloedingsneiging iets verhogen, vooral in combinatie met NSAID’s of bloedverdunners. Dat betekent niet dat je ze zomaar moet stoppen. Het betekent wel dat arts en apotheker moeten meekijken wanneer middelen worden gecombineerd.

Alcohol, ernstige ziekte en lichamelijke stress

Alcohol kan de maagwand rechtstreeks prikkelen. Een glas wijn bij het eten is iets anders dan fors drinken op een lege maag. Vooral sterke drank, binge-drinken en alcoholgebruik in combinatie met NSAID’s verhogen het risico op klachten en bloedingen. Alcohol verzwakt de slijmvliesbarrière en kan misselijkheid en braken uitlokken. Braken zelf kan weer extra schade veroorzaken aan slokdarm en maag.

Bij ernstig zieke mensen kan stressgastritis ontstaan. Stressgastritis betekent niet dat je “een drukke week” hebt en daardoor wat maagpijn krijgt. In medische zin gaat het om lichamelijke stress bij bijvoorbeeld intensivecareopname, ernstige infectie, shock, groot trauma, uitgebreide brandwonden of beademing. Dan is de doorbloeding van de maagwand kwetsbaar. De maag krijgt als het ware minder onderhoud terwijl de zuuraanval doorgaat. Bij zulke patiënten wordt soms preventief zuurremming gegeven, afhankelijk van het risico.

Helicobacter pylori

Helicobacter pylori, vaak afgekort als H. pylori, is een bacterie die in de maag kan leven. Dat is bijzonder, want de maag is zuur. Deze bacterie kan chronische maagslijmvliesontsteking veroorzaken en vergroot de kans op een maagzweer. Bij erosieve hemorragische gastritis is H. pylori niet altijd de directe boosdoener, maar hij kan wel bijdragen aan een kwetsbare maagwand.

De herziene NHG-Standaard Maagklachten adviseert bij maagklachten vóór het starten van een protonpompremmer een H. pylori-test te overwegen of uit te voeren volgens het stroomschema; bij een positieve test volgt eradicatiebehandeling, oftewel behandeling om de bacterie uit te roeien. ⁵Nederlands Huisartsen Genootschap. (2025, 29 april). Herzien: NHG-Standaard Maagklachten. https://www.nhg.org/actueel/herzien-nhg-standaard-maagklachten/

Een test kan via ontlasting, ademtest of soms via biopten bij gastroscopie. Een biopt is een klein stukje weefsel dat tijdens een kijkonderzoek wordt weggenomen. Dat klinkt enger dan het meestal is; de maagwand zelf voelt dat doorgaans niet zoals huid pijn voelt. Het stukje weefsel wordt onderzocht op ontsteking, H. pylori of afwijkende cellen.

Galreflux, medicijnen en kwetsbare maagwand

Galreflux betekent dat gal vanuit de twaalfvingerige darm terugstroomt naar de maag. Gal helpt normaal bij de vetvertering verderop in de darm, maar in de maag kan het irriteren. Galreflux kan soms optreden na maagoperaties, bij stoornissen in de maaglediging of bij bepaalde anatomische veranderingen.

Andere medicijnen kunnen eveneens bijdragen aan maagschade of bloeding, vooral in combinatie. Denk aan corticosteroïden, bloedverdunners, bepaalde chemotherapie, kaliumtabletten of ijzersupplementen die de maag kunnen prikkelen. Ook ernstige leverziekte, stollingsstoornissen en een slechte algemene conditie maken bloedingen riskanter.

Hoe stelt de arts de diagnose?

De diagnose begint vaak minder spectaculair dan mensen denken: met vragen. Waar zit de pijn? Wanneer begon het? Welke medicijnen gebruik je? Is er bloed gebraakt? Hoe ziet de ontlasting eruit? Ben je afgevallen? Gebruik je alcohol? Heb je eerder een maagzweer gehad? Zulke vragen zijn geen administratief voorspel. Ze bepalen of er sprake is van gewone maagklachten, een verdenking op bloeding of een situatie die dezelfde dag beoordeeld moet worden.

Vragen, lichamelijk onderzoek en bloedonderzoek

Bij lichamelijk onderzoek kijkt de arts onder meer naar bleekheid, bloeddruk, pols en buikpijn. Een snelle pols en lage bloeddruk kunnen wijzen op relevant bloedverlies. De buik wordt onderzocht op drukpijn, spierverzet en tekenen van buikvliesprikkeling. Buikvliesprikkeling betekent dat het buikvlies geïrriteerd is; dat geeft vaak hevige pijn bij bewegen, hoesten of loslaten na indrukken. Dat past minder bij gewone gastritis en vraagt snelle beoordeling.

Bloedonderzoek kan helpen om de ernst in te schatten. Vaak wordt gekeken naar hemoglobine, ontstekingswaarden, nierfunctie, leverwaarden en stolling. Hemoglobine laat zien of er bloedarmoede is. De nierfunctie is relevant omdat bloedverlies, uitdroging en sommige medicijnen de nieren kunnen belasten. Stollingsonderzoek is vooral belangrijk bij mensen die bloedverdunners gebruiken of een leverziekte hebben.

Gastroscopie: kijken in de maag

Een gastroscopie is vaak het belangrijkste onderzoek wanneer er aanwijzingen zijn voor een bloeding of wanneer klachten alarmsignalen geven. Bij dit onderzoek gaat een dunne flexibele slang via de mond naar de slokdarm, maag en twaalfvingerige darm. De arts kan zien of er erosies, zweren, bloed, ontsteking of andere afwijkingen zijn. Soms kan dezelfde procedure ook behandelen, bijvoorbeeld door een bloedend vaatje te coaguleren. Coaguleren betekent dichtbranden of dichtstollen met warmte of elektrische energie.

Bij niet-variceale bovenste maag-darmbloedingen, dus bloedingen die niet uit spataderen in slokdarm of maag komen, adviseren internationale richtlijnen snelle beoordeling, endoscopie en waar nodig endoscopische bloedstelping plus zuurremmende behandeling. De ACG-richtlijn en ESGE-richtlijn vormen daarvoor belangrijke internationale kaders. ⁶Laine, L., Barkun, A. N., Saltzman, J. R., Martel, M., & Leontiadis, G. I. (2021). ACG Clinical Guideline: Upper Gastrointestinal and Ulcer Bleeding. American Journal of Gastroenterology, 116(5), 899-917. https://doi.org/10.14309/ajg.0000000000001245; Gralnek, I. M., Stanley, A. J., Morris, A. J., Camus, M., Lau, J., Lanas, A., Laursen, S. B., Radaelli, F., Papanikolaou, I. S., Cúrdia Gonçalves, T., Dinis-Ribeiro, M., Awadie, H., Braun, G., de Groot, N., Udd, M., Sanchez-Yague, A., Neeman, Z., & van Hooft, J. E. (2021). Endoscopic diagnosis and management of nonvariceal upper gastrointestinal hemorrhage: ESGE Guideline. Endoscopy, 53(3), 300-332. https://doi.org/10.1055/a-1369-5274

Biopsie en onderzoek naar H. pylori

Tijdens een gastroscopie kan de arts biopten nemen. Daarmee kan worden gekeken of er H. pylori aanwezig is, of er chronische ontsteking bestaat, en of er andere aandoeningen meespelen. Bij aanhoudende klachten, terugkerende bloedingen of een afwijkend beeld is weefselonderzoek soms onmisbaar.

Niet iedereen met maagpijn hoeft direct een gastroscopie. Bij jonge mensen zonder alarmsymptomen wordt vaak begonnen met beleid volgens de huisartsrichtlijn, zoals leefstijladvies, H. pylori-diagnostiek en eventueel zuurremming. Maar bij bloedbraken, melena, bloedarmoede, slikklachten, onbedoeld gewichtsverlies of aanhoudend braken verandert de zaak. Dan moet verder onderzoek niet nodeloos worden uitgesteld.

Behandeling: de maagwand rust geven en bloedverlies stoppen

De behandeling hangt af van de ernst. Bij milde erosieve gastritis zonder bloeding kan de aanpak bestaan uit het wegnemen van de uitlokkende factor en tijdelijke zuurremming. Bij bloedverlies, bloedarmoede of instabiliteit is snelle medische beoordeling nodig. Dan gaat het niet meer om “maagklachten”, maar om mogelijke bovenste maag-darmbloeding.

De uitlokkende oorzaak wegnemen

De eerste stap is vaak: stop de schadebron, voor zover dat veilig kan. Bij NSAID’s betekent dit meestal stoppen of vervangen. Bij alcohol betekent het verminderen of tijdelijk volledig vermijden. Bij ernstige ziekte moet de onderliggende toestand worden behandeld. Bij medicijncombinaties kijkt de arts of aanpassing mogelijk is.

Let op bij bloedverdunners. Stop die nooit op eigen houtje wanneer ze zijn voorgeschreven voor bijvoorbeeld boezemfibrilleren, trombose, een kunstklep, longembolie of na een hartinfarct. Boezemfibrilleren is een hartritmestoornis waarbij bloedstolsels kunnen ontstaan. Een bloedverdunner kan dan beroertes voorkomen. Bij een bloeding moet een arts de balans bepalen tussen bloedingsrisico en stolselrisico. Dat is geen huis-tuin-en-keukenrekensom.

Protonpompremmers: krachtige zuurremming

Protonpompremmers, afgekort PPI’s, zijn medicijnen die de aanmaak van maagzuur sterk remmen. Voorbeelden zijn omeprazol, pantoprazol, esomeprazol en lansoprazol. Ze heten protonpompremmers omdat ze een zuurpomp in de maagwand remmen. Minder zuur geeft het slijmvlies meer kans om te herstellen en vermindert bij bloedende afwijkingen de kans dat stolsels weer oplossen door zuur.

PPI’s zijn nuttige medicijnen, maar ze zijn geen snoepjes. Bij kortdurend gebruik zijn ze meestal goed te verdragen. Bij langdurig gebruik moet er wel een duidelijke reden zijn. De NHG-Standaard Maagklachten benoemt expliciet dat bij maagklachten een stop- of afbouwmoment moet worden afgesproken om onnodig chronisch gebruik te voorkomen. ⁷Nederlands Huisartsen Genootschap. (2025, 29 april). Herzien: NHG-Standaard Maagklachten. https://www.nhg.org/actueel/herzien-nhg-standaard-maagklachten/

Behandeling bij actieve bloeding

Bij een actieve bloeding kan ziekenhuiszorg nodig zijn. De arts beoordeelt bloeddruk, pols, bloedverlies, hemoglobine en algemene conditie. Soms is een infuus nodig, soms bloedtransfusie. Een bloedtransfusie betekent dat je rode bloedcellen krijgt toegediend om ernstig bloedverlies of zuurstoftekort te corrigeren.

Tijdens gastroscopie kan de arts proberen de bloeding te stoppen. Dat kan met injectie, clips, warmtebehandeling of andere endoscopische technieken. Een clip is een klein klemmetje dat een bloedend vaatje kan dichtzetten. Bij ernstige of terugkerende bloeding kunnen radiologische of chirurgische behandelingen nodig zijn, al is dat minder vaak aan de orde.

Antibiotica bij H. pylori

Wanneer H. pylori wordt aangetoond, volgt meestal eradicatietherapie. Eradicatie betekent uitroeiing van de bacterie. Vaak bestaat zo’n kuur uit een PPI in combinatie met antibiotica. Welke antibiotica worden gekozen, hangt af van richtlijn, lokale resistentie, allergieën en eerdere behandelingen. Resistentie betekent dat bacteriën minder gevoelig zijn voor een antibioticum.

Na behandeling is controle soms nodig om te zien of de bacterie echt weg is. Testen kan worden beïnvloed door PPI’s. Daarom moet je soms tijdelijk stoppen met zuurremming voordat de test betrouwbaar is. Dat doe je volgens instructie van arts of apotheker.

Wat kun je zelf doen?

Zelfzorg heeft bij erosieve hemorragische gastritis een duidelijke grens. Bij alarmsignalen ga je niet experimenteren met crackers, kruidenthee of “even aankijken”. Dan moet er medische beoordeling komen. Maar bij herstel, risicobeperking en milde klachten zonder alarmsignalen kun je wel degelijk verstandig handelen.

Stop niet zomaar met voorgeschreven bloedverdunners

Dit punt verdient nadruk. Als je bloedverdunners gebruikt, meld dat altijd bij maagklachten, zwarte ontlasting of bloedbraken. Bloedverdunners zijn onder meer acenocoumarol, fenprocoumon, apixaban, rivaroxaban, dabigatran, edoxaban, clopidogrel en acetylsalicylzuur. Sommige middelen remmen de stolling, andere remmen bloedplaatjes. Het praktische gevolg kan hetzelfde lijken: je bloedt makkelijker of langer.

Toch kan stoppen gevaarlijk zijn. Bij iemand met een hoog stolselrisico kan abrupt stoppen leiden tot trombose, longembolie, hartinfarct of beroerte. De arts moet dus beoordelen wat acuut nodig is. Soms wordt een middel tijdelijk gestopt. Soms wordt het later hervat met maagbescherming. Soms moet de dosering of combinatie worden aangepast. Dat is precisiewerk.

Vermijd onnodige maagprikkels

Bij een kwetsbare maag is het verstandig om alcohol te vermijden, zeker zolang de klachten actief zijn. Roken kan herstel vertragen en verhoogt bij maagzweren het risico op problemen. Ook NSAID’s zonder overleg zijn onverstandig wanneer je eerder erosieve gastritis, maagzweer of maagbloeding hebt gehad.

Paracetamol is voor veel mensen een veiliger pijnstiller voor de maag dan NSAID’s, mits je de maximale dosering respecteert en geen leverproblemen of zwaar alcoholgebruik hebt. “Veiliger voor de maag” betekent niet automatisch “altijd veilig”. De lever moet paracetamol verwerken. Te veel paracetamol kan ernstige leverschade geven. Ook hier geldt: gewone middelen zijn soms helemaal niet zo gewoon.

Eten, drinken en herstel

Er bestaat geen magisch gastritisdieet dat de maagwand in drie dagen herstelt. Wel kan het helpen om tijdelijk mild te eten: kleine porties, niet te vet, niet te scherp, niet te zuur. Sommige mensen reageren sterk op koffie, citrus, koolzuur of pittig eten. Anderen merken nauwelijks verschil. Observeer nuchter, zonder bijgeloof.

Drink voldoende, vooral wanneer je hebt gebraakt. Vermijd grote maaltijden vlak voor het slapen. Eet liever iets kleiner en rustiger. Als je merkt dat eten steeds pijn doet, je gewicht verliest of blijft braken, is dat geen fase die je moet wegwuiven.

📌 Voorbeeld
Stel: je hebt rugpijn en slikt drie dagen naproxen. Daarna krijg je brandende maagpijn en misselijkheid. Je ontlasting is normaal, je braakt geen bloed en je voelt je verder redelijk. Dan is het verstandig om te stoppen met de NSAID en de huisarts te bellen voor advies, zeker als je eerder maagproblemen had. Wordt je ontlasting zwart of ga je bloed braken, dan wordt het spoed.

Mogelijke complicaties

Erosieve hemorragische gastritis kan volledig herstellen. Toch zijn er complicaties die je serieus moet nemen. De ernst hangt af van de hoeveelheid bloedverlies, de oorzaak, je leeftijd, je medicijnen en je algemene gezondheid. Een fitte twintiger met een eenmalige alcohol- en NSAID-trigger is een ander verhaal dan een 82-jarige met bloedverdunners, nierfunctiestoornis en eerdere maagbloeding.

Bloedarmoede

Chronisch klein bloedverlies kan leiden tot ijzergebreksanemie. Dat is bloedarmoede door ijzertekort. Je lichaam heeft ijzer nodig om hemoglobine te maken. Bij tekort ontstaan klachten zoals moeheid, bleekheid, duizeligheid, rusteloze benen, hoofdpijn, hartkloppingen of kortademigheid bij inspanning.

Soms wordt de diagnose pas gesteld bij bloedonderzoek. Iemand komt bij de huisarts met vermoeidheid, niet met maagpijn. Dan blijkt het hemoglobine laag en het ferritine verlaagd. Ferritine is een maat voor de ijzervoorraad. De volgende vraag is dan: waar blijft dat bloed? Bij mannen en bij vrouwen na de overgang moet bloedverlies uit maag of darm altijd serieus worden onderzocht.

Shock bij hevige bloeding

Bij fors bloedverlies kan shock ontstaan. Shock betekent dat organen onvoldoende doorbloeding krijgen. Je kunt bleek, klam, zwak, verward of suf worden. De pols wordt vaak snel, de bloeddruk kan dalen, en je kunt flauwvallen. Dit is een medisch spoedgeval.

Bij een maagbloeding kan het bloedverlies soms indrukwekkend zijn. Helderrood bloedbraken wijst vaak op actievere bloeding dan koffiedikbraken, al moet ook dat laatste serieus worden genomen. Zwarte ontlasting kan eveneens wijzen op aanzienlijk bloedverlies. Het lichaam is lang geduldig, tot het dat plots niet meer is.

Terugkerende maagschade

Als de oorzaak blijft bestaan, kan de schade terugkomen. Wie telkens NSAID’s slikt zonder bescherming, alcohol blijft gebruiken bij klachten of H. pylori onbehandeld laat, houdt de kwetsbare situatie in stand. Dan wordt de maag een lieu de passage voor steeds dezelfde fout: pijnstiller erin, zuur erop, slijmvlies kapot, klachten terug.

Terugkerende schade vraagt een breder plan. Welke pijnstiller is echt nodig? Is fysiotherapie, gewichtsreductie of een andere behandeling voor gewrichtspijn mogelijk? Is er maagbescherming nodig? Moet H. pylori worden behandeld? Zijn bloedverdunners nog juist gedoseerd? Soms is de beste maagbehandeling niet een sterker maagmiddel, maar een betere medicijnstrategie.

Prognose: herstelt dit weer?

De prognose is vaak goed wanneer de oorzaak wordt aangepakt en er geen ernstige bloeding optreedt. Het maagslijmvlies kan verrassend goed herstellen. Cellen in de maagwand vernieuwen zich snel. Maar dat herstel vraagt rust, voldoende doorbloeding en het wegnemen van de prikkel die de schade veroorzaakte.

Acute erosieve gastritis

Acute erosieve gastritis ontstaat plots, bijvoorbeeld na NSAID-gebruik, alcohol, ernstige ziekte of een combinatie daarvan. Als er geen grote bloeding is en de uitlokkende factor wordt gestopt, kan verbetering binnen dagen tot weken optreden. Een PPI kan het herstel ondersteunen. De klachten verminderen meestal eerder dan de slijmvliesbeschadiging volledig genezen is. Dat verschil is praktisch relevant: minder pijn betekent niet altijd dat je maagwand alweer sterk is.

Chronische of terugkerende klachten

Bij chronische gastritis is de situatie taaier. Chronisch betekent langdurig of terugkerend. De maagwand blijft geïrriteerd of ontstoken, soms door H. pylori, soms door galreflux, medicijnen of auto-immuunprocessen. Auto-immuun betekent dat het afweersysteem zich tegen eigen weefsel keert. Bij auto-immuungastritis wordt vooral een ander type maagslijmvliesprobleem gezien, vaak met risico op vitamine B12-tekort. Dat is niet hetzelfde als klassieke erosieve hemorragische gastritis, maar het kan in de differentiaaldiagnose meespelen.

Differentiaaldiagnose betekent: de lijst van aandoeningen die vergelijkbare klachten kunnen geven. Bij bovenbuikpijn en bloedverlies denkt een arts bijvoorbeeld aan erosieve gastritis, maagzweer, slokdarmontsteking, slokdarmspataderen, Mallory-Weiss-scheur na heftig braken, maagkanker of bloedingsproblemen door medicatie. Dat klinkt breed, maar dat is precies de taak van geneeskunde: niet te vroeg tevreden zijn met het eerste etiket.

Leven met een kwetsbare maag

Als je eenmaal erosieve hemorragische gastritis hebt gehad, verandert je omgang met maagklachten. Niet panisch, wel alerter. Je weet dan dat “maagpijn” niet altijd hetzelfde is. Een lichte irritatie na te veel koffie is iets anders dan brandende pijn na naproxen met zwarte ontlasting. Die nuchtere onderscheiding voorkomt zowel angst als nonchalance.

Medicijnen met beleid

Bespreek met je arts of apotheker welke pijnstillers voor jou geschikt zijn. Zeker bij eerdere maagbloeding, hogere leeftijd, bloedverdunners of hart- en vaatziekten moet NSAID-gebruik zorgvuldig worden afgewogen. Soms is een PPI nodig als maagbescherming. Soms moet een NSAID worden vermeden. Soms is naproxen of ibuprofen in een specifieke situatie te verkiezen boven diclofenac, maar dat hangt af van maagrisico, hartrisico, nierfunctie en comedicatie.

Comedicatie betekent: andere medicijnen die je tegelijk gebruikt. Dat woord klinkt administratief, maar in de praktijk is het cruciaal. Medicijnen ontmoeten elkaar in het lichaam. Soms versterken ze elkaars bijwerkingen. De maag is daar vaak de plek waar de rekening wordt gepresenteerd.

Herken je eigen alarmsignalen

Wie eerder een maagbloeding had, moet weten wat melena is, hoe bloedbraken eruit kan zien en welke klachten passen bij bloedarmoede. Dat is geen bangmakerij. Het is zelfkennis met medische waarde. Noteer desnoods welke medicijnen bij jou problemen gaven. Vertel bij elk nieuw consult dat je eerder erosieve gastritis of een maagbloeding hebt gehad. Zeker op de huisartsenpost, bij de tandarts, in het ziekenhuis of bij een nieuwe specialist kan die informatie beleid veranderen.

Slot: een maag die bloedt vraagt ernst, geen paniek

Erosieve hemorragische gastritis is geen gewone oprisping met een ingewikkelde naam. Het is beschadiging van het maagslijmvlies waarbij bloedverlies kan optreden. Soms blijft het beperkt en herstelt de maag vlot zodra de prikkel verdwijnt. Soms is het een voorbode van een serieuze maagbloeding. Het verschil zit in de signalen: bloedbraken, zwarte ontlasting, flauwvallen, sufheid, hevige pijn of aanhoudend braken vragen directe medische beoordeling.

De kunst is dus niet om iedere steek in de bovenbuik verdacht te maken. De kunst is om de taal van het lichaam iets nauwkeuriger te lezen. Een maag mag klagen na koffie, haast en slecht eten. Maar een maag die bloedt, spreekt met meer gezag. Dan moet je luisteren, handelen en niet stoer doen.

Disclaimer

Dit artikel is bedoeld als algemene gezondheidsinformatie en vervangt geen persoonlijk medisch advies van je huisarts, specialist of apotheker. Erosieve hemorragische gastritis kan onschuldig beginnen met maagpijn of misselijkheid, maar bij bloedbraken, zwarte plakkerige ontlasting, flauwvallen, sufheid, hevige buikpijn of aanhoudend braken moet je direct medische hulp inschakelen. Stop niet op eigen initiatief met voorgeschreven bloedverdunners, maagmedicatie of andere vaste medicijnen; overleg altijd met een arts, zeker wanneer je meerdere middelen gebruikt of eerder een maagbloeding hebt gehad. (thuisarts.nl)

Geraadpleegde bronnen

• Gralnek, I. M., Stanley, A. J., Morris, A. J., Camus, M., Lau, J., Lanas, A., Laursen, S. B., Radaelli, F., Papanikolaou, I. S., Cúrdia Gonçalves, T., Dinis-Ribeiro, M., Awadie, H., Braun, G., de Groot, N., Udd, M., Sanchez-Yague, A., Neeman, Z., & van Hooft, J. E. (2021). Endoscopic diagnosis and management of nonvariceal upper gastrointestinal hemorrhage: ESGE Guideline. Endoscopy, 53(3), 300-332. https://doi.org/10.1055/a-1369-5274
• Laine, L., Barkun, A. N., Saltzman, J. R., Martel, M., & Leontiadis, G. I. (2021). ACG Clinical Guideline: Upper gastrointestinal and ulcer bleeding. American Journal of Gastroenterology, 116(5), 899-917. https://doi.org/10.14309/ajg.0000000000001245 (Lippincott Journals)
• MSD Manual Professional Edition. (z.d.). Erosive gastritis. Geraadpleegd op 22 mei 2026, van https://www.msdmanuals.com/professional/gastrointestinal-disorders/gastritis-and-peptic-ulcer-disease/erosive-gastritis (MSD Manuals)
• MSD Manual Professional Edition. (z.d.). Overview of gastritis. Geraadpleegd op 22 mei 2026, van https://www.msdmanuals.com/professional/gastrointestinal-disorders/gastritis-and-peptic-ulcer-disease/overview-of-gastritis (MSD Manuals)
• Nederlands Huisartsen Genootschap. (2025). Maagklachten. NHG-Richtlijnen. Geraadpleegd op 22 mei 2026, van https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/maagklachten (NHG Richtlijnen)
• Nederlands Huisartsen Genootschap. (2025, 29 april). Herzien: NHG-Standaard Maagklachten. https://www.nhg.org/actueel/herzien-nhg-standaard-maagklachten/ (NHG)
• Thuisarts.nl. (2025). Ik krijg onderzoek naar de maagbacterie bij maagklachten. Geraadpleegd op 22 mei 2026, van https://www.thuisarts.nl/maagklachten/ik-krijg-onderzoek-naar-maagbacterie-bij-maagklachten (thuisarts.nl)
• Thuisarts.nl. (2025). Wanneer direct bellen als je last hebt van je maag? Geraadpleegd op 22 mei 2026, van https://www.thuisarts.nl/keuzehulp/maagklachten/wanneer-direct-bellen-als-je-last-hebt-van-je-maag (thuisarts.nl)

Reacties en ervaringen

Heb je zelf erosieve hemorragische gastritis gehad, maagklachten na pijnstillers zoals ibuprofen of naproxen, of kreeg je te maken met bloedbraken of zwarte ontlasting? Deel gerust je ervaring onder dit artikel. Reacties verschijnen niet direct online; vanwege spamcontrole kan goedkeuring enkele uren duren. Bij acute klachten, hevige pijn, zwarte ontlasting of bloedbraken is de reactieruimte uiteraard niet de juiste plek: neem dan direct contact op met je huisarts, huisartsenpost of spoedzorg.