Saffloer: vol geneeskracht en eetbaar

Last Updated on 7 maart 2026 by M.G. Sulman

Saffloer is een plant uit de composietenfamilie. De olie uit het zaad wordt als medicijn gebruikt en zit vol geneeskracht. Het kan zowel inwendig als uitwendig worden toegepast. Saffloerzaadolie of kortweg saffloerolie wordt gebruikt voor het voorkomen van hartaandoeningen, waaronder atherosclerose en beroerte. De linoleen- en linolzuren in saffloerzaadolie kunnen ‘verharding van de slagaders’ helpen voorkomen, je cholesterolgehalte verlagen en het risico op hartaandoeningen verminderen. Saffloer bevat stoffen die het bloed kunnen verdunnen om stolsels te voorkomen, bloedvaten te verwijden, de bloeddruk te verlagen en het hart te stimuleren. Bovendien is saffloer eetbaar. Je kunt zowel de bloemen, de zaden als de jonge bladen daarvoor gebruiken. 

Wat is saffloer?

Saffloer (Carthamus tinctorius), ook wel valse saffraan genoemd, is een stevig vertakte eenjarige plant uit de composietenfamilie.¹Wikipedia. Saffloer. https://nl.wikipedia.org/wiki/Saffloer (ingezien op 12-7-2023) Een aantal andere planten die ook deel uitmaken van deze familie, zijn:

• Paardenbloem (Taraxacum officinale)
• Madeliefje (Bellis perennis)
• Zonnebloem (Helianthus annuus)
• Kamille (Matricaria chamomilla)
• Artisjok (Cynara cardunculus)
• Aster (Aster spp.)
• Goudsbloem (Calendula officinalis)
• Margriet (Leucanthemum vulgare)
• Grote brandnetel (Urtica dioica)
• Boerenwormkruid (Tanacetum vulgare)

Deze plant heeft een distelachtig uiterlijk en kan een hoogte bereiken van 80-120 cm. De bloemen starten geel, maar transformeren geleidelijk naar een intense rode kleur. Elke bloem zorgt na bestuiving voor vijftien tot twintig zaden. Dankzij zijn sterke penwortel kan deze plant zelfs in een groog klimaat het hoofd boven water houden.

Ooit werd saffloer vooral geteeld vanwege de kleurstoffen die uit de bloemen gewonnen konden worden: geel en rood. Deze werden gebruikt in traditionele make-up voor maiko en geisha’s. Een maiko is een leerling-geisha in Kyoto en een geisha is een hoogopgeleide en gerespecteerde Japanse gastvrouw die zorgt voor vermaak op feestjes in Japanse theehuizen.

Tegenwoordig wordt saffloer ook verbouwd vanwege de zaden, waaruit saffloerolie wordt geperst. Deze olie dient alsvloeimiddel voor olieverf, vooral bij witte pigmenten. Het vergeelt namelijk niet zoals lijnolie dat wel doet. Daarnaast vindt de olie zijn weg naar margarine en saladedressings.

Opmerkelijk genoeg worden de bloemen van saffloer soms gebruikt als goedkopere vervanging (of imitatie) van saffraan. Maar let op: saffloer mist het karakteristieke aroma dat saffraan kenmerkt. Laat je dus niet bedotten!

Naamgeving

De wetenschappelijke naam van saffloer, Carthamus tinctorius, verwijst duidelijk naar het gebruik van de plant als verfplant. Het woord “Carthamus” is afgeleid van het Arabische woord “kurthum”, wat “verven” betekent. In andere talen, zoals het Hebreeuws (“kartami”) en het Indiaas (“kusumba”), is er ook een vergelijkbare associatie met verf. Het tweede deel van de naam, “tinctorius”, betekent ook “gebruikt als verf”. Dit vormt eigenlijk een tautologie, een soort ‘dubbelopisme’.

De Nederlandse naam “saffloer” heeft ook een Arabische oorsprong, zij het via een omweg. Het woord “al-usfur” lijkt al op “saffloer”, maar het is waarschijnlijk ook afgeleid van de Arabische woorden “zafara” of “asfar”, wat “hij was geel” betekent. Dezelfde Arabische stam komt ook terug in de naam van saffraan, waarvan de meeldraden van de saffraankrokus ook als gele kleurstof in voedsel worden gebruikt.

Saffloer zit vol geneeskracht

Saffloerolie voor de huid

Saffloerolie is zeer geschikt voor uitwendig gebruik. De olie laat zich goed uitsmeren over de hele huid en heeft een huidverzorgende functie. Het wordt met name ingezet bij een droge huid en eczeem. de olie helpt om de huid te hydrateren en te kalmeren.

Verbetert de bloedsuikerspiegel

Een systematische review van studies uit 2016 suggereert dat een dieet met veel onverzadigde vetten je bloedglucoseregulatie aanzienlijk kan verbeteren.²Imamura F, Micha R, Wu JH, de Oliveira Otto MC, Otite FO, Abioye AI, Mozaffarian D. Effects of Saturated Fat, Polyunsaturated Fat, Monounsaturated Fat, and Carbohydrate on Glucose-Insulin Homeostasis: A Systematic Review and Meta-analysis of Randomised Controlled Feeding Trials. PLoS Med. 2016 Jul 19;13(7):e1002087. doi: 10.1371/journal.pmed.1002087. PMID: 27434027; PMCID: PMC4951141. Uit de studie bleek dat als je sommige bronnen van koolhydraten of verzadigde vetten vervangt door onverzadigde vetzuren, vooral meervoudig onverzadigde vetten, dit een gunstig effect heeft op de bloedsuikerspiegel, evenals op insulineresistentie en insulinesecretie.

Een onderzoek uit 2011 suggereerde dat het dagelijks consumeren van 8 gram saffloerolie gedurende 4 maanden de ontsteking kan verminderen en de bloedsuikerspiegel kan verbeteren bij sommige mensen met diabetes type 2. De onderzoekers concluderen:

“Concluderend kan worden gesteld dat dagelijkse inname van 8 gram saffloerolie de bloedsuikerspiegel, ontsteking en bloedlipiden verbeterde, wat aangeeft dat kleine veranderingen in de kwaliteit van voedingsvet de behandeling van diabetes kunnen aanvullen en de risicofactoren voor diabetesgerelateerde complicaties kunnen verbeteren.”³Michelle L. Asp, Angela L. Collene, Leigh E. Norris, Rachel M. Cole, Michael B. Stout, Szu-Yu Tang, Jason C. Hsu, Martha A. Belury. Time-dependent effects of safflower oil to improve glycemia, inflammation and blood lipids in obese, post-menopausal women with type 2 diabetes: A randomized, double-masked, crossover study, Clinical Nutrition, Volume 30, Issue 4, 2011, Pages 443-449, ISSN 0261-5614, https://doi.org/10.1016/j.clnu.2011.01.001. (https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0261561411000021) (ingezien op 12-7-2023)

Verlaagt cholesterol, verbetert de hartgezondheid

Hetzelfde onderzoek uit 2011 meldt ook dat het cholesterolgehalte in het bloed van de deelnemers verbeterde na 4 maanden gebruik van saffloerolie. Deze bevindingen ondersteunen de gedachte dat onverzadigde vetten het Low Density Lipoprotein Cholesterol, of LDL-C, meestal beschouwd als “de slechterik”, kunnen verlagen. Een hoog cholesterolgehalte is een risicofactor voor hartaandoeningen.

Saffloerolie kan ook op andere manieren bijdragen aan de gezondheid van het hart. De onverzadigde vetten in saffloerolie verdunnern het bloed en maken de bloedplaatjes minder plakkerig. Dit kan helpen bij het voorkomen van bloedstolsels die kunnen leiden tot een hartaanval en beroerte. Saffloerolie kan ook de bloedvaten laten ontspannen en de bloeddruk verlagen.⁴Medical News Today. Six health benefits of safflower oil. https://www.medicalnewstoday.com/articles/322245 (ingezien op 12-7-2023)

Werkzame stoffen en hun werking

De werkzame stoffen in saffloer zijn:

• Linolzuur – essentieel omega-6-vetzuur dat ontstekingen reguleert en de huid gezond houdt.
• Conjugated linoleic acid (CLA) – bevordert vetverlies, verbetert insulinegevoeligheid en cholesterolgehalte.
• Vitamine E – krachtige antioxidant die het lichaam beschermt tegen vrije radicalen en de huid gezond houdt.
• Fytosterolen – verminderen cholesterolgehalte en hebben ontstekingsremmende eigenschappen.
• Flavonoïden (quercetine, kaempferol) – antioxidanten met ontstekingsremmende eigenschappen.

Saffloer is eetbaar

De bloemblaadjes van saffloer zijn eetbaar. Ze hebben een vergelijkbare gele kleur als de meeldraden van saffraan, een specerij die gewonnen wordt uit de saffraankrokus. De bloemen kunnen worden gebruikt om thee van te maken.

De zaden van deze plant kun je rauw of geroosterd eten. Bijvoorbeeld als snack of als topping over gerechten. De zaden kunnen ook worden gebakken en verwerkt in chutneys, en ze kunnen zelfs worden gebruikt als stremsel voor melk. Stremsel is een stofje dat toegevoegd wordt bij de productie van kaas.

Het blad van saffloer kan worden gegeten als groente. Het gaat hierbij om zowel jonge scheuten als jong blad. De blaadjes van saffloer kunnen zowel rauw als gekookt gegeten worden. Ze kunnen worden toegevoegd aan salades, soepen of roerbakgerechten. De smaak van saffloerblaadjes wordt dikwijls omschreven als licht en fris, met een subtiele kruidige ondertoon. Je kan desgewenst de stekels verwijderen voordat je de blaadjes in gerechten gebruikt.

Saffloerolie is een olie die gebruikt wordt voor margarine en als sladressing.⁵Wikipedia. Saffloerolie. https://nl.wikipedia.org/wiki/Saffloerolie (ngezien op 12-7-2023) In Nederland wordt saffloerolie slechts zelden gebruikt in de keuken. Dat is jammer, gelet op de vele gezondheidsvoordelen die het heeft.

Hoe gebruik je saffloer(olie) in de keuken?

Koken met een geneeskrachtige twist

Saffloerolie is misschien niet zo bekend als olijfolie of kokosolie, maar deze lichte, goudgele olie heeft alles in huis om je keuken én je gezondheid een boost te geven. Of je nu iets fris wilt voor over je salade, een zachte olie voor bakken op lage temperatuur, of een verrassend ingrediënt in je dressing – saffloerolie staat paraat.

En wist je dat je niet alleen de olie, maar ook de bloemen, zaden én bladeren kunt eten?

Saffloerolie – licht, neutraal en veelzijdig

Saffloerolie heeft een neutrale smaak, wat het perfect maakt voor wie houdt van pure ingrediënten die niet overheersen. Het is rijk aan meervoudig onverzadigde vetzuren, vooral linolzuur, wat goed is voor hart, bloedvaten en cholesterol.

Zo gebruik je het:

• 🥗 Koud over salades
  Denk: saffloerolie + citroensap + honing + mosterd = frisse dressing.

• 🍚 In koude granengerechten of couscous
  Even doorscheppen met wat kruiden en gegrilde groenten – klaar.

• 🍞 In zelfgemaakte hummus of groentedips
  Voor een zachtere, minder dominante toets dan olijfolie.

• 🫒 In plaats van zonnebloem- of maïsolie
  Bijvoorbeeld voor koude sauzen, mayonaise of smeersels.

Let op: saffloerolie met veel linolzuur is minder geschikt om te verhitten. Gebruik het dus niet om in te bakken of te frituren – bij verhitting boven de 150–160 °C kunnen gezonde vetten oxideren. Er bestaat ook high-oleic saffloerolie (met meer oliezuur), die wel hittebestendiger is – let op het etiket.

Eetbare bloemen – valse saffraan met flair

De gedroogde bloemblaadjes van saffloer worden ook wel ‘valse saffraan’ genoemd. Ze geven gerechten:

• een diepgele kleur

• een lichte bloemige toets

• en vooral een visuele upgrade

Toepassingen:

• 🌾 Strooi ze over rijst of couscous

• 🍲 Laat ze meekoken in soep of bouillon

• 🍵 Trek er thee van – combineer met gember en citroen

• 🍰 Gebruik ze als eetbare decoratie op gebak

Let op: de bloemblaadjes geven kleur, geen echte smaak. Verwacht dus geen saffraanaroma.

Zaden – geroosterd, rauw of als snack

De zaden van saffloer lijken een beetje op zonnebloempitten, maar zijn steviger en neutraler van smaak. Je kunt ze:

• rauw eten (bijv. door je muesli of salade)

• licht roosteren in een droge pan (lekker knapperig!)

• vermalen tot saffloermeel voor hartige crackers

• mengen in notenmixen of granola

Blaadjes – frisgroen en verrassend subtiel

De jonge saffloerblaadjes en -scheuten zijn verrassend eetbaar en hebben een lichte, kruidige ondertoon. Denk aan spinazie of postelein, maar dan iets steviger.

Zo gebruik je ze:

• Rauw in salades (eventueel even blancheren)

• In roerbakgerechten met knoflook en sesamolie

• In hartige taarten of quiches

• In groentesoep of linzensoep

Verwijder de stekels van oudere blaadjes voor een aangenamere textuur.

Tip: combineer saffloer slim

Omdat saffloerolie neutraal is, kun je ‘m prima combineren met sterkere smaken:

• 🌿 Combineer met basilicum, peterselie, dille of munt

• 🧄 Voeg knoflook, citroenrasp of gerookt paprikapoeder toe

• 🫒 Meng met een scheutje olijfolie voor een balans tussen zacht en robuust

Bijwerkingen en contra-indicaties van saffloer(olie)

Gezond… maar niet voor iedereen

Saffloer staat bekend om zijn geneeskrachtige werking: goed voor hart, huid en bloedsuiker. Maar – zoals bij alle natuurlijke middelen – betekent ‘plantaardig’ niet automatisch ‘veilig voor iedereen’. Saffloer heeft namelijk een aantal eigenschappen waar je rekening mee moet houden, zeker als je medicijnen gebruikt, een medische aandoening hebt of zwanger bent.

Laten we de keerzijde van deze wonderplant eens eerlijk onder de loep nemen.

Bloedverdunnend effect – oppassen bij medicatie

Saffloer bevat stoffen die het bloed dunner maken en de vorming van stolsels tegengaan. Fantastisch voor je doorbloeding en het verlagen van het risico op een beroerte – maar gevaarlijk als je al bloedverdunners gebruikt zoals:

• Acenocoumarol of fenprocoumon

• Heparine of fraxiparine

• Aspirine (acetylsalicylzuur)

• Clopidogrel

Het risico? Verhoogde kans op bloedingen, blauwe plekken, of nabloedingen na een operatie of ingreep. Overleg dus altijd met je arts voordat je saffloer(olie) als supplement of in grotere hoeveelheden gaat gebruiken.

Niet gebruiken bij zwangerschap of kinderwens

Saffloer heeft in sommige onderzoeken een samentrekkende werking op de baarmoeder laten zien. Om die reden wordt het in de fytotherapie afgeraden tijdens zwangerschap, vooral in de vroege maanden. Ook vrouwen met een kinderwens wordt aangeraden om voorzichtig te zijn.

En bij borstvoeding? Daarover is onvoldoende bekend. Veiligheid boven alles: liever niet gebruiken tenzij een arts of vroedvrouw expliciet toestemming geeft.

Mogelijke allergieën – vooral bij composietenfamilie

Saffloer is een lid van de composietenfamilie (net als kamille, paardenbloem, goudsbloem). Mensen met een allergie voor deze plantenfamilie kunnen ook op saffloer reageren. Symptomen zijn:

• Jeuk of huiduitslag

• Benauwdheid of een kriebelende keel

• Zwelling rond ogen of mond

Bij twijfel: begin met een kleine hoeveelheid en let goed op je reactie.

Risico op bloeddrukdaling

Doordat saffloerolie de bloedvaten helpt ontspannen, kan het de bloeddruk verlagen. Dat is meestal positief. Maar als je al bloeddrukverlagende medicijnen gebruikt (zoals bètablokkers, ACE-remmers of plaspillen), kan dit te veel van het goede zijn.

Resultaat? Duizeligheid, flauw gevoel of zelfs flauwvallen bij opstaan.

Buikklachten bij hoge dosering

Bij inwendig gebruik van grotere hoeveelheden saffloerolie (meer dan 10-15 ml per dag) kunnen lichte darmklachten optreden, zoals:

• Misselijkheid

• Diarree

• Winderigheid

Dat komt vooral door het hoge gehalte meervoudig onverzadigde vetzuren. Tip: begin met een lage dosis en verhoog langzaam – en gebruik het liefst koud, dus niet om in te bakken.

Samenvatting – wanneer moet je oppassen met saffloer?

Situatie	Advies
Je gebruikt bloedverdunners	Alleen gebruiken na overleg met arts
Je bent zwanger of hebt een kinderwens	Vermijden
Je hebt allergie voor composieten	Eerst testen op allergische reactie
Je gebruikt bloeddrukmedicatie	Let op duizeligheid, overleg met arts
Je hebt gevoelige darmen	Lage dosering, liever niet verhitten

Saffloer is een plant met kracht – en kracht vraagt om wijs gebruik. Informeer jezelf, overleg bij twijfel met je arts en gebruik je gezonde verstand. Zo haal je het beste uit deze vurige plant, zonder bijwerkingen als onaangename verrassing.

Lees verder

Wie zich verdiept in saffloer en saffloerolie ontdekt al snel dat deze plant deel uitmaakt van een veel bredere traditie van geneeskrachtige planten en natuurlijke voedingsstoffen. In de kruidengeneeskunde worden tal van planten gebruikt vanwege hun vermeende werking op lichaam en geest. Zo staat saffraan: werking, voordelen, bijwerkingen en gebruik bekend als een kostbare specerij die in onderzoek onder meer wordt bestudeerd vanwege mogelijke effecten op stemming en welzijn. Een heel ander voorbeeld is boerenwormkruid: giftig of medicinaal en geneeskrachtig?, een plant met een lange geschiedenis in de volksgeneeskunde, maar die tevens giftige stoffen bevat en daarom voorzichtigheid vraagt. Ook Arnica montana (valkruid): vol geneeskracht en welke bijwerkingen? wordt al eeuwen toegepast, vooral uitwendig bij kneuzingen en spierpijn. Naast kruiden spelen ook voedingsmiddelen een rol in natuurlijke gezondheid; paranoten: gezond en een bron van selenium laten bijvoorbeeld zien hoe voeding rijk aan micronutriënten kan bijdragen aan de werking van het lichaam. Wie het grotere geheel wil overzien, kan terecht op de verzamelpagina geneeskrachtige kruiden en planten, waar een breed overzicht te vinden is van planten die traditioneel worden gebruikt vanwege hun mogelijke therapeutische eigenschappen.

Disclaimer

De informatie in dit artikel is bedoeld voor algemene voorlichting over voeding, kruiden en gezondheid. Zij vervangt geen professioneel medisch advies, diagnose of behandeling. Hoewel saffloer en saffloerolie traditioneel worden gebruikt in voeding en kruidengeneeskunde, kan de werking per persoon verschillen en zijn niet alle gezondheidsclaims wetenschappelijk even sterk onderbouwd. Gebruik supplementen of kruidenpreparaten daarom met beleid en raadpleeg bij gezondheidsklachten, medicijngebruik of twijfel altijd een arts of gekwalificeerde zorgverlener. Vooral mensen met hart- en vaatziekten, stollingsproblemen of die bloedverdunners gebruiken doen er verstandig aan eerst medisch advies in te winnen.

Bronnen

• Mayo Clinic. (2023). Polyunsaturated fat: Why it’s good for you.
  https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/nutrition-and-healthy-eating/in-depth/fat/art-20045550
• U.S. Department of Agriculture. (2024). FoodData Central: Safflower oil, high linoleic.
  https://fdc.nal.usda.gov/fdc-app.html#/food-details/171413/nutrients
• Britannica. (2024). Safflower (Carthamus tinctorius).
  https://www.britannica.com/plant/safflower
• Harvard T.H. Chan School of Public Health. (2023). Fats and cholesterol.
  https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/what-should-you-eat/fats-and-cholesterol/

Reacties en ervaringen

Hieronder kun je reageren op dit artikel. Je kunt bijvoorbeeld je ervaringen delen over de geneeskrachtige werking van saffloer, of tips geven over het eten of bereiden ervan. Wij stellen reacties zeer op prijs. Reacties worden niet automatisch (direct) gepubliceerd. Dit gebeurt nadat ze door de redactie gelezen zijn. Dit om ‘spam’ of anderszins ongewenste c.q. ongepaste reacties eruit te filteren. Daar kunnen soms enige uren overheen gaan.