Nattokinase: gezond, werking en bijwerkingen

Last Updated on 4 januari 2024 by M.G. Sulman

Nattokinase is een enzym dat afkomstig is van een Japans voedingsmiddel genaamd natto. Natto is gemaakt van gekookte sojabonen die zijn gefermenteerd met een soort bacterie (Bacillus subtilis natto). Nattokinase kan het bloed verdunnen en helpen bij het afbreken van bloedstolsels. Dit biedt bescherming tegen hartaandoeningen en aandoeningen veroorzaakt door bloedstolsels, zoals een beroerte of een hartaanval. Het is een natuuurlijk middel om de bloedsomloop te bevorderen en om de vorming van bloedstolsels te verminderen. Nattokinase kan als supplement gebruikt worden voor hart- en vaatziekten, waaronder hartaandoeningen, hoge bloeddruk, hoog cholesterolgehalte en beroerte.

Nattokinase / Bron: Wikimedia Commons

Wat is nattokinase?

Nattokinase is een enzym (eiwit) dat voorkomt in natto. Natto is een traditioneel gerecht in Japan, wat wordt gemaakt van ongepelde sojabonen. Nadat die gewassen, geweekt en gekookt zijn, wordt er een probiotische bacterie aan toegevoegd: ‘Bacillus subtilis natto’. Deze goedzak zet het fermentatieproces in gang. Het fermenteren zelf duurt 24 uur.

Werking van nattokinase

Nattokinase kan op meerdere manieren werken. Maar in het algemeen kan nattokinase hartgerelateerde effecten hebben door de activiteiten van de volgende van nature voorkomende eiwitten in je lichaam te verhogen:

  • een weefselplasminogeenactivator (tissue plasminogen activator): een enzym dat het opruimen van bloedstolsels regelt door het omzetten van plasminogeen naar het actieve plasmine te bevorderen1Wikimedia. Weefselplasminogeenactivator. https://nl.wikipedia.org/wiki/Weefselplasminogeenactivator (ingezien op 23-12-2023)
  • urokinase: een lichaamseigen stof die bloedstolsels oplost

Nattokinase kan ook direct fibrine afbreken, een structureel onderdeel van bloedstolsels. Het is een eiwitachtige, vaste stof, die bij stolling van het bloed ontstaat en die bestaat uit onoplosbare draden.

Nattō: traditioneel Japans eten gemaakt van gefermenteerde sojabonen / Bron: Wikimeda Commons

Boordevol probiotica

Natto is rijk aan probiotica. Bacillus subtilis (ook wel Bacillus uniflagellatus, Bacillus globigii en Bacillus natto genoemd) zijn de bacteriën die aan sojabonen worden toegevoegd en die vervolgens worden gefermenteerd om natto te creëren. Het helpt bij het synthetiseren van enzymen, die worden gebruikt om de bloedstolling te verminderen en het produceert vitamine K- en B-vitaminen.

Nattokinase is gezond

In vogelvlucht

Tijdens het fermentatieproces wordt soja gemakkelijker verteerd en opgenomen, wat vooral goed nieuws is voor degenen die normaal gesproken last hebben van darmproblemen bij het eten van peulvruchten. Een reden waarom natto geen maagdarmklachten veroorzaakt zoals andere vormen van soja, is vanwege het enzym nattokinase. Nattokinase wordt gebruikt voor verschillende medicinale doeleinden, waaronder:

  • Beriberi (een aandoening die ontstaat door een tekort aan vitamine B1)
  • Kanker
  • Hartziekte
  • Hoge bloeddruk
  • Hartinfarct
  • Pijn op de borst
  • Diepe veneuze trombose
  • Arteriosclerose
  • Aambeien
  • Spataderen
  • Slechte bloedcirculatie
  • Perifere slagaderziekte
  • Chronisch vermoeidheidssyndroom
  • Endometriose
  • Fibromyalgie
  • Onvruchtbaarheid
  • Pijn
  • Spiertrekkingen
  • Vleesbomen

Bacillus subtilis verbetert de symptomen van het prikkelbaredarmsyndroom (PDS), het ondersteunt een gezond microbioom en het gaat ontstekingen tegen. Over het algemeen is het grote voordeel van gefermenteerd voedsel zoals natto dat ze de algehele gezondheid en immuniteit ondersteunen.

Hart- en vaatziekten

In de Japanse traditie wordt het eten van natto geassocieerd met een betere hartgezondheid en een langere levensduur. Onderzoek gepubliceerd in het American Journal of Clinical Nutrition ondersteunt deze observatie en concludeert dat regelmatige natto-consumptie het risico op overlijden door hart- en vaatziekten aanzienlijk verlaagt.2Nagata C, Wada K, Tamura T, Konishi K, Goto Y, Koda S, Kawachi T, Tsuji M, Nakamura K. Dietary soy and natto intake and cardiovascular disease mortality in Japanese adults: the Takayama study. Am J Clin Nutr. 2017 Feb;105(2):426-431. doi: 10.3945/ajcn.116.137281. Epub 2016 Dec 7. PMID: 27927636.

Bloedcirculatie verbeteren

In 1980 ontdekten onderzoekers van de Chicago University Medical School dat natto bloedstolsels in hun laboratorium oploste. Het team isoleerde het enzym dat verantwoordelijk is voor deze antistollingsactiviteit. Het ging om nattokinase. de onderzoekers toonden aan dat het de bloedcirculatie kan verbeteren.3Jang JY, Kim TS, Cai J, Kim J, Kim Y, Shin K, Kim KS, Park SK, Lee SP, Choi EK, Rhee MH, Kim YB. Nattokinase improves blood flow by inhibiting platelet aggregation and thrombus formation. Lab Anim Res. 2013 Dec;29(4):221-5. doi: 10.5625/lar.2013.29.4.221. Epub 2013 Dec 20. PMID: 24396387; PMCID: PMC3879341.

Een betere doorbloeding is goed nieuws voor de gezondheid van het hart. Latere studies toonden aan dat de bloedstolselafbrekende activiteit van het enzym ook het risico op trombose kan verminderen.

Cholesterolwaarden verbeteren

Hyperlipidemie betekent dat er een te hoge concentratie lipiden in je bloed zit en teveel vetten in het bloed kan problemen veroorzaken, zoals hart- en vaatziekten. Deze aandoening kan namelijk het risico vergroten dat vetafzettingen vast komen te zitten in je bloedvaten, wat uiteindelijk verstoppingen veroorzaakt.

Nattokinase verlaagt het niveau van vetten in het bloed. Bovendien draagt het bij aan een gezond cholesterolprofiel. Nattokinase verlaagt het LDL (slechte) cholesterol en de totale cholesterolwaarden, terwijl de HDL (goede) cholesterolwaarden omhoog gaan.

Verlagen van de bloeddruk

Dankzij het bloedverdunnende vermogen kan nattokinase ook een rol spelen bij het voorkomen of behandelen van hoge bloeddruk.4Kim JY, Gum SN, Paik JK, Lim HH, Kim KC, Ogasawara K, Inoue K, Park S, Jang Y, Lee JH. Effects of nattokinase on blood pressure: a randomized, controlled trial. Hypertens Res. 2008 Aug;31(8):1583-8. doi: 10.1291/hypres.31.1583. PMID: 18971533. Nattokinase kan zowel de systolische als de diastolische bloeddrukwaarden verlagen bij mensen na acht weken gebruik.

Nattokinase helpt je bloedvaten in topvorm te houden. Vetten in je bloed kunnen uiteindelijk leiden tot atherosclerose of aderverkalking. Dit is een langzaam proces in de wand van aderen en het zorgt ervoor dat deze steeds nauwer worden. Uiteindelijk kan de ader op een bepaalde plek helemaal blokkeren, met alle gevolgen van dien zoals een hart- of herseninfarct.

Door uw cholesterol- en bloeddrukwaarden binnen een gezond bereik te houden, kan nattokinase het risico op het ontwikkelen van deze vorm van hartziekte verlagen. De progressie van atherosclerose kan verminderen bij mensen die nattokinase gedurende zes tot twaalf maanden gebruiken. In de meeste gevallen worden de stolsels kleiner en sommige verdwenen zelfs helemaal.

Gezondheid van de luchtwegen

Uit onderzoek dat is gepubliceerd in Allergology International blijkt dat nattokinase neuspoliepen kan doen krimpen, vergelijkbaar met hoe het enzym bloedstolsels oplost.5Takabayashi T, Imoto Y, Sakashita M, Kato Y, Tokunaga T, Yoshida K, Narita N, Ishizuka T, Fujieda S. Nattokinase, profibrinolytic enzyme, effectively shrinks the nasal polyp tissue and decreases viscosity of mucus. Allergol Int. 2017 Oct;66(4):594-602. doi: 10.1016/j.alit.2017.03.007. Epub 2017 Apr 4. PMID: 28389065.

Ook ontdekten de onderzoekers dat het sputum of slijm verdund, waardoor mensen met chronische rhinosinusitis (neusbijholteontsteking) met neuspoliepen (CRSwNP) en astma er baat bij kunnen hebben. Dit komt doordat nattokinase fibrine afbreekt. Dit is een bloedstollingseiwit in het bloedplasma. Het speelt een belangrijke rol bij de  wondgenezing en bloedstolling, maar het speelt ook een rol bij de ontstekingsreactie.

Beschermen van de hersenen

Studies suggereren dat nattokinase op de lange termijn je hersengezondheid kan ondersteunen. Nattokinase kan zelfs een gunstig effect hebben op hersenbeschadiging veroorzaakt door een hartaanval of een beroerte doordat het de bloedsomloop bevordert.

Er zijn ook dierstudies die suggereren dat nattokinase gunstig kan zijn bij de behandeling van de ziekte van Alzheimer, maar anno 2024 moeten er nog studies bij mensen worden uitgevoerd voordat conclusies kunnen worden getrokken.

Bijwerkingen

Nattokinase wordt vaak in voedingsmiddelen geconsumeerd. Het wordt al honderden jaren in Japan gegeten. Het gebruik van nattokinase-supplementen lijkt veilig te zijn en zonder bijwerkingen.

Speciale voorzorgsmaatregelen en waarschuwingen

Nattokinase lijkt te werken als een bloedverdunner en kan bloedingsstoornissen verergeren.

Nattokinase kan de kans op bloedingen tijdens of na de operatie vergroten. Het kan het ook moeilijk maken om de bloeddruk tijdens de operatie onder controle te houden. Stop met het innemen ten minste 2 weken voor een geplande operatie.

Interacties met medicijnen

Nattokinase kan de bloedstolling vertragen. Het gebruik van nattokinase samen met medicijnen die ook de bloedstolling vertragen, kan het risico op blauwe plekken en bloedingen vergroten.

Nattokinase kan de bloeddruk verlagen. Het gebruik van nattokinase samen met medicijnen die de bloeddruk verlagen, kan ervoor zorgen dat de bloeddruk te laag wordt. Houd je bloeddruk nauwlettend in de gaten.

Reacties en ervaringen

Hieronder kun je reageren op dit artikel. Je kunt bijvoorbeeld je ervaringen delen over de gezondheidsvoordelen van nattokinase, of tips geven. Wij stellen reacties zeer op prijs. Reacties worden niet automatisch (direct) gepubliceerd. Dit gebeurt nadat ze door de redactie gelezen zijn. Dit om ‘spam’ of anderszins ongewenste c.q. ongepaste reacties eruit te filteren. Daar kunnen soms enige uren overheen gaan.