Epsomzout: werking, voordelen en gebruik voor je lichaam

Last Updated on 14 augustus 2025 by M.G. Sulman

Wie het woord bitterzout hoort, denkt wellicht aan een toverdrankje uit grootmoeders medicijnkastje — en zo ver is dat niet bezijden de waarheid. Epsomzout, genoemd naar het gelijknamige plaatsje in Engeland waar het voor het eerst werd gewonnen, is een eeuwenoud huismiddeltje dat nog altijd in badkamers en keukenkastjes opduikt. Het bestaat uit magnesiumsulfaat, een mineraal dat van nature voorkomt in waterbronnen. De toepassingen zijn legio: van spierontspanning na een dag hard labeur tot milde hulp bij constipatie, van voetenbad tot schoonmaaksop. Toch wordt er ook veel gezweefd rondom deze zoute held: kan je werkelijk via je huid magnesium opnemen? Helpt het écht tegen stress? Of is het vooral de warmte van het bad en de geur van lavendel die ons milder maakt? In dit artikel duiken we in de zinderende wereld van Epsomzout — een remedie die balanceert tussen folk wisdom en farmacologie.

Handgetekende illustratie van Epsomzout in een juten zak en houten kom, met grove kristallen en een takje groen; een ode aan de eenvoud van dit eeuwenoude huismiddeltje. / Bron: Martin Sulman

Gebruik de inhoudsopgave om snel te navigeren

Een korrel geschiedenis: van Epsom naar jouw badkuip

Het verhaal van Epsomzout begint, zoals zoveel wondermiddelen, met een bron. Letterlijk. In het graafschap Surrey, net buiten het Britse dorpje Epsom, borrelde in de 17e eeuw een mineraalrijk water uit de grond. Lokale boeren merkten op dat vee dat van dit water dronk al snel de buik begon te ledigen — en dat het water, eenmaal ingedampt, kristallen achterliet met een bittere smaak. Geen tafelsuiker, maar bitterzout.

De ontdekking viel samen met een periode van hernieuwde interesse in natuurgeneeskunde, alchemie en de werking van mineralen. Het ‘zout van Epsom’ verwierf snel faam als laxeermiddel en ‘nerve tonic’, verkocht in kleine bruinpapieren zakjes door de apotheker op de hoek. Het werd een populair exportproduct in de Victoriaanse tijd, geliefd bij zowel de deftige dame als de stramme arbeider.

Chemisch gezien is Epsomzout niets anders dan magnesiumsulfaat — een verbinding van magnesium, zwavel en zuurstof. Geen keukenzout dus (dat is natriumchloride), en ook geen keurig bergzout zoals het rozige Himalayazout. Dit zout is zó bitter dat het nooit in een recept zal belanden, tenzij dat recept eindigt in een potje boven de WC-pot. Maar goed, daarover later meer.

Wat begon als dorpsbron groeide uit tot een wereldwijd wellnessfenomeen. Tegenwoordig koop je het in de drogist of online, soms aangevuld met lavendelolie of eucalyptus, verpakt in glanzende zakken die wellnessfluencers zouden doen watertanden. Maar onder al die moderniteit klopt nog altijd het eenvoudige hart van een oud huisremedie. Eén korrel tegelijk.

Vrouw in badkuip met epsomzout / Bron: Pixabay

Wat doet Epsomzout in je lichaam?

Magnesiumsulfaat: geen keukenzout maar zenuwzout

De werkzame stof in Epsomzout is magnesiumsulfaat; een combinatie van het mineraal magnesium en het element zwavel, gebonden aan zuurstof. Magnesium is onmisbaar voor talloze processen in het lichaam: het ontspant spieren, ondersteunt zenuwprikkels, reguleert de bloeddruk en speelt een rol bij de energieproductie in cellen. Geen kleinigheid dus.

Zwavel, aan de andere kant, heeft vooral een ondersteunende functie in het lichaam. Het helpt bij de opbouw van bindweefsel, ondersteunt ontgiftingsprocessen in de lever en heeft (naar men zegt) een mild ontstekingsremmend effect. In combinatie leveren magnesium en zwavel een stof die — afhankelijk van de wijze van toediening — ontspant, afdrijft of… laxeert.

Via je huid: magie of molecuul?

Een van de meest besproken toepassingen van Epsomzout is het bad. De gedachte is simpel: je laat jezelf zakken in warm water, rijkelijk verrijkt met magnesiumsulfaat, en laat de mineralen hun werk doen. Maar: kan je werkelijk magnesium opnemen via de huid?

Hierover verschillen de meningen — en vooral de bewijzen. Sommige kleine studies suggereren dat transdermale opname mogelijk is, zeker als de huid warm en doorlatend is.1Waring, R.H. (2009). “Report on Absorption of magnesium sulfate (Epsom salts) across the skin.” University of Birmingham. Andere onderzoekers wijzen op het ontbreken van robuust wetenschappelijk bewijs. Kortom: de wetenschap twijfelt, het bad ontspant.

Wat wel vaststaat: het warme water zelf ontspant spieren, verhoogt de doorbloeding en kalmeert het zenuwstelsel. Voeg daar een snuf Epsomzout aan toe, en je creëert een rustgevend ritueel dat, placebo of niet, zijn vruchten afwerpt.

Inwendig gebruik: met mate!

Epsomzout is niet enkel voor badkuipen bestemd. In poedervorm en opgelost in water wordt het soms ingenomen als kortdurend laxeermiddel2Ford, A.C. et al. (2014). “ACG monograph on the management of IBS and chronic idiopathic constipation.” Am J Gastroenterol. — bijvoorbeeld bij acute verstopping of ter voorbereiding op een darmonderzoek. Let wel: dit is géén oplossing voor dagelijks gebruik. Te veel magnesiumsulfaat kan uitdroging veroorzaken, of juist het tegenovergestelde: waterretentie, misselijkheid, buikpijn.

De aanbevolen dosering voor inwendig gebruik is beperkt, en een arts raadplegen is geen overbodige luxe. Zeker bij hartproblemen of een trage nierfunctie kan het gebruik ronduit riskant zijn.3Drugs.com. “Magnesium sulfate monograph.” https://www.drugs.com/monograph/magnesium-sulfate.html Wat via de darmen binnenkomt, moet immers ook weer weg — en dat vereist een goed functionerend uitscheidingsstelsel.

Voordelen voor lijf en leden

Spieren die zuchten van verlichting

Een warm bad met Epsomzout is voor velen synoniem met ontspanning pur sang. Het magnesium in het zout zou — althans volgens gebruikers én sommige voorlopige studies — helpen bij het ontspannen van overbelaste spieren.² Na intensief sporten, een lange werkdag of simpelweg een slechte nacht is zo’n bad een balsem voor lichaam én geest. Of het nu de magnesium is, het warme water of de weldaad van rust: het lichaam ademt uit.

Bij spierkrampen, restless legs of menstruatiekrampen melden veel mensen verlichting na een Epsom-bad.4Garrison, S.R. et al. (2012). “Magnesium for skeletal muscle cramps.” Cochrane Database of Systematic Reviews. Bewijs uit grote klinische studies ontbreekt, maar de praktijkervaring liegt er niet om. An sich is dat ook een vorm van waarheid — de subjectieve soort, jawel, maar niettemin waardevol.

Voor de stoelgang, mits kortstondig

Epsomzout kan oraal worden ingenomen als een laxerend middel. Het werkt osmotisch: het trekt vocht aan in de darmen, waardoor de ontlasting zachter wordt en de darmbeweging op gang komt. Dit effect treedt vaak al binnen enkele uren op — en is dus niet bedoeld voor mensen die ‘af en toe’ wat traag zijn.

Bij verkeerd of langdurig gebruik kan het juist averechts werken: uitdroging, verstoring van de elektrolytenbalans en zelfs magnesiumvergiftiging liggen op de loer. Vandaar dat artsen het gebruik doorgaans afraden, tenzij tijdelijk en met een duidelijke reden. Wat helpt bij spoed, is geen middel voor de gewoonte.

Huidvriend bij jeuk en eczeem?

Epsomzout zou ook weldadig zijn voor de huid — vooral bij mensen met eczeem, jeuk of kleine ontstekingen. Het badwater heeft dan een verzachtende werking, zonder agressieve stoffen.5Proksch, E. et al. (2005). “Bathing in a magnesium-rich Dead Sea salt solution improves skin barrier function.” Int J Dermatol. Sommige mensen gebruiken het ook bij psoriasis, al is de werking vooral gebaseerd op ervaring, niet op dubbelblind onderzoek.

Ook bij insectenbeten, zonnebrand of een ruwe huid (denk aan eeltige voeten) kan een Epsom-voetenbad kalmeren. Het is geen wondermiddel, maar wel een zachtaardige bondgenoot.

Tegen stress, voor slaap?

Magnesium wordt in verband gebracht met ontspanning, zowel lichamelijk als geestelijk.6Boyle, N.B. et al. (2017). “The effects of magnesium supplementation on subjective anxiety and stress—a systematic review.” Nutrients.. Een tekort aan magnesium kan nervositeit, slaapproblemen of stemmingsklachten verergeren. Of je via een Epsombad daadwerkelijk je magnesiumtekort aanvult, is twijfelachtig — maar dat neemt niet weg dat het ritueel zelf een stressdemper kan zijn.

En wat is ontspanning anders dan een voorwaarde voor slaap?

Hoe gebruik je het – en wanneer liever niet?

Voor je badkuip: dosering en ritueel

Voor een klassiek Epsombad meng je ongeveer 300 tot 500 gram Epsomzout in een vol bad met warm (niet kokend) water. Laat het zout goed oplossen en blijf zo’n 15 tot 20 minuten in het water. Wil je er een rustgevend avondritueel van maken? Voeg dan enkele druppels essentiële olie toe — lavendel is een geliefde klassieker, al is het strikt genomen optioneel.

Een voetenbad werkt volgens hetzelfde principe: zo’n half kopje zout op 3 liter warm water is doorgaans voldoende. Dit is ideaal bij vermoeide voeten, lichte zwelling of gewoon een portie eind-van-de-dag-zaligheid.

Voor spierpijn kun je het ook als kompres gebruiken: los een eetlepel zout op in warm water, doop er een doek in en leg deze op de pijnlijke plek. Niet miraculeus, maar het doet iets.

Inwendig gebruik: met de nodige omzichtigheid

Voor oraal gebruik (bijvoorbeeld als laxeermiddel) wordt soms aangeraden om 1 tot 2 theelepels Epsomzout op te lossen in een groot glas water. Dit mag je hooguit incidenteel doen — bij voorkeur na overleg met een arts of apotheker.

Let op: bij overdosering kunnen misselijkheid, braken, buikpijn en hartritmestoornissen optreden. Zeker bij kinderen, ouderen of mensen met nier- of hartproblemen is het af te raden. Niet alles wat uit de natuur komt is zonder gevaar — ook bitterzout kent zijn grenzen.

Niet gebruiken bij deze situaties

Epsomzout wordt afgeraden bij:

  • Zwangerschap (zeker oraal gebruik)

  • Nierproblemen (magnesium wordt minder goed uitgescheiden)

  • Hoge bloeddruk of hartziekten

  • Gebruik van bepaalde medicijnen, zoals diuretica, antibiotica of calciumkanaalblokkers

  • Wonden of huidinfecties (bij uitwendig gebruik)

In al deze gevallen geldt: raadpleeg liever de arts dan de influencer.

Zwangere vrouw
Zwangere vrouw / Bron: Pixabay

Geen ‘meer is beter’-middel

Het is verleidelijk om te denken: hoe meer Epsomzout, hoe meer ontspanning. Maar dat is een recept voor ellende. Te veel magnesium kan het lichaam overweldigen, óók via de huid, al is de opname daar beperkter. En wie dagelijks in een zwaar zoutbad gaat liggen, berooft de huid mogelijk van haar natuurlijke oliën.

Gebruik het dus met verstand: als aanvulling, niet als fundament. Zoals met alles in de natuur: de kracht zit in de juiste maat.

Van gootsteen tot glow-up: andere toepassingen van Epsomzout

Een scrub uit het keukenkastje

Wie zegt dat je voor een gladde huid dure tubes nodig hebt, kent bitterzout nog niet. Meng een eetlepel Epsomzout met een scheutje kokosolie of olijfolie, en je hebt een simpele, effectieve bodyscrub. De grove korrels verwijderen dode huidcellen en laten je huid fris aanvoelen — zonder parfum of microplastics. Geschikt voor hielen, knieën en ellebogen. Vermijd wel het gezicht: daar zijn de korrels te scherp.

Ook bij een vette hoofdhuid gebruiken sommigen Epsomzout als ‘pre-wash scrub’: even inmasseren vóór je shampoo aanbrengt. Helpt het écht tegen roos? De wetenschap zwijgt, maar het internet juicht.

Voor je planten of je pannen?

De naam klinkt chic, maar Epsomzout is eigenlijk spotgoedkoop. Daarom vind je het ook terug als meststof in de tuin: magnesium is essentieel voor fotosynthese, en sulfaat ondersteunt de opname van voedingsstoffen. Vooral rozen, paprika’s en tomatenplanten varen er wel bij.7University of Minnesota Extension. “Magnesium in plants.” https://extension.umn.edu Een theelepel in de gieter doet wonderen (of dat zegt men toch in volkstuinkringen).

En in het huishouden? Epsomzout zou helpen tegen verstopte afvoeren (met warm water naspoelen), vlekken op tegels verwijderen of zelfs als ‘natuurlijke’ wasverzachter dienen. Verwacht geen mirakels, maar het is een fraai alternatief voor chemische middeltjes. Baat het niet, dan schuurt het in elk geval schoon.

Wellness meets TikTok

De wellnesswereld heeft Epsomzout opnieuw omarmd — met een wolk Instagramfilters erboven. DIY-bommen, lavendelzouten, badkralen… het internet staat er vol mee. Vooral in de Amerikaanse zelfzorgcultuur is een Epsombad inmiddels meer selfcare statement dan therapeutisch gebruik.

Of dat erg is? Niet per se. La douceur de vivre zit soms in het kleinste ritueel. En al levert zo’n bad misschien geen medische doorbraak op, het schenkt wél rust. En dat is, in tijden van haast en hoofdpijn, op zichzelf al helend.

Epsomzout vs andere ‘zouten’: een ziltig vergelijk

Himalayazout: roze romantiek zonder bitterheid

Himalayazout schittert vaak in de keuken én de badkamer, dankzij zijn roze gloed en minerale uitstraling. Maar vergis je niet: dit is in wezen gewoon natriumchloride, net als keukenzout. Het bevat weliswaar sporen van andere mineralen (zoals ijzer, vandaar de kleur), maar geen noemenswaardig magnesium.

Waar Epsomzout ontspant via magnesium, werkt Himalayazout vooral als culinair of decoratief ingrediënt. Het smaakt lekkerder (geen bittere grimassen), maar je zult er geen spier mee kalmeren. Of zoals de Fransen zouden zeggen: joli mais inutile — mooi, maar weinig doeltreffend in therapeutische zin.

Himalayazout / Bron: Wikimedia Commons

Dode Zeezout: zout met een reputatie

Dode Zeezout bevat naast natriumchloride ook magnesium, calcium, kalium en bromide, en wordt vaak ingezet bij huidproblemen zoals psoriasis of eczeem. Anders dan Epsomzout is het geen pure stof, maar een mineralenmix uit een zeer zoute bron.

Beide zouten hebben hun plaats in de badkamer, maar er is een nuance: Epsomzout is specifiek voor ontspanning en ontlasting, terwijl Dode Zeezout vooral huidgericht werkt. Denk: bitterzout voor binnen, Dode Zeezout voor buiten.

Dode Zeezout / Bron: Wikimedia Commons

Keukenzout: voor soep, niet voor spieren

Keukenzout, ook wel tafelzout, is natriumchloride en bevat meestal antiklontermiddelen en jodium. Het is niet geschikt voor in bad (kan de huid uitdrogen) en doet weinig voor spierpijn. Inwendig is het onmisbaar, uitwendig ongeschikt. Punt.

Wie dus denkt slim te zijn en ‘gewoon keukenzout’ in bad strooit om geld te besparen, verwart functionaliteit met vulling. Natrium ontspant niet. Magnesium wel.

Baking soda: reiniger en reukverdrijver

Tot slot: baking soda (natriumbicarbonaat) is een ander wit poeder dat vaak naast Epsomzout in wellnessrecepten belandt. Het schuimt, het neutraliseert geur, het reinigt. Maar het bevat geen magnesium, en doet dus niets voor spierontspanning. Wel voor de geur van je voeten.

Baking soda en Epsomzout worden soms gecombineerd in badrecepten: het ene voor geur en zuiverheid, het andere voor ontspanning. Un mariage de raison, zeg maar.

Zuiveringszout van Arm and Hammer
Zuiveringszout van Arm and Hammer

❓ Veelgestelde vragen over Epsomzout

Klein van korrel, groot van reputatie

🧪 Wat is het verschil tussen Epsomzout en keukenzout?

Keukenzout is natriumchloride (NaCl), Epsomzout is magnesiumsulfaat (MgSO₄). Ze lijken uiterlijk wel wat op elkaar, maar chemisch zijn het volkomen andere stoffen. Keukenzout wordt gebruikt in de keuken — en voor gladde wegen in de winter. Epsomzout hoort in het medicijnkastje of in het bad.

🌍 Waar komt de naam ‘Epsomzout’ vandaan?

De naam verwijst naar het Engelse stadje Epsom in Surrey, waar in de 17e eeuw een mineraalrijke bron werd ontdekt. Het water bevatte magnesiumsulfaat en stond bekend om zijn laxerende werking. Epsom werd zo een kuuroord avant la lettre.8Porter, R. (1997). The Greatest Benefit to Mankind: A Medical History of Humanity. Harper Collins. Vandaag wordt het zout meestal industrieel geproduceerd, maar de naam bleef hangen als eerbetoon.

🛁 Hoe vaak mag je een Epsombad nemen?

Maximaal 2 tot 3 keer per week is gebruikelijk, vooral bij spierpijn of stress. Dagelijks gebruik kan de huid uitdrogen. Wie een gevoelige huid heeft, kan beter beginnen met een voetenbadje om te testen hoe de huid reageert.

📉 Helpt het écht tegen stress?

Ja én nee. Het bad zelf ontspant, en warme temperaturen verlagen de spierspanning en cortisolwaarden. Magnesium heeft mogelijk ook een kalmerend effect op het zenuwstelsel. Of dat effect via de huid wordt bereikt, blijft een twistpunt onder onderzoekers. Maar het gevoel van ontspanning is reëel — en dat telt.

🚽 Is Epsomzout veilig als laxeermiddel?

In principe ja, maar alleen kortdurend en met een juiste dosering (max. 1–2 theelepels opgelost in een groot glas water). Overleg bij twijfel met een arts, zeker bij bestaande aandoeningen of medicijngebruik. Langdurig gebruik kan tot verstoringen in de elektrolytenbalans leiden.

🤰 Mag je Epsomzout gebruiken tijdens de zwangerschap?

Niet oraal. Uitwendig gebruik (zoals een bad) wordt in beperkte mate als veilig beschouwd, zeker bij spierkrampen of gezwollen voeten. Maar: altijd overleggen met de verloskundige of arts. De huid is tijdens de zwangerschap immers extra doorlaatbaar.

🧴 Kun je Epsomzout mengen met olie?

Ja, en het is zelfs aanbevolen bij gebruik als scrub. Meng bijvoorbeeld Epsomzout met kokosolie, amandelolie of olijfolie voor een zachte, natuurlijke bodyscrub. Voeg eventueel etherische olie toe voor geur. Gebruik het niet op een beschadigde of ontstoken huid.

🪴 Kun je Epsomzout gebruiken voor planten?

Verrassend genoeg: ja! Magnesiumsulfaat ondersteunt de groei van planten, vooral bij tomaten, paprika’s, rozen en gazons. Een eetlepel opgelost in een liter water kan maandelijks als bladvoeding dienen. Maar overdrijf niet — magnesium is goed, maar niet magisch.

😷 Is het antibacterieel?

Niet echt. Epsomzout heeft geen directe antibacteriële werking, zoals bijvoorbeeld tea tree olie dat wel heeft. Het kan wél een kalmerend effect hebben bij kleine huidirritaties of insectenbeten, vooral door de osmotische werking (het ‘onttrekt’ vocht uit ontstekingsplekjes).

🤓 Kan je er magnesiumtekort mee aanvullen?

Daar wringt het schoentje. De opname via de huid is mogelijk, maar niet goed bewezen. Bij een ernstig tekort is een magnesiumsupplement (oraal) betrouwbaarder. Zie het bad eerder als ondersteuning, niet als substituut voor voeding of suppletie.

🧴 Helpt het tegen cellulitis?

Nee, al circuleren er talloze recepten op internet die dat beweren. Scrubs met Epsomzout kunnen de huid tijdelijk strakker doen aanvoelen.9Mayo Clinic. “Cellulite treatments: What really works?” https://www.mayoclinic.org (door zwelling te verminderen), maar cellulitis verdwijnt er niet door. Het is een optisch trucje, geen structurele oplossing.

🦶 Helpt het bij stinkvoeten?

Inderdaad. Epsomzout neutraliseert geur en reinigt de huid. Voeg een half kopje toe aan een warm voetenbad van 3–4 liter. Het vermindert bacteriegroei én verzacht eelt. Een victorie voor je voeten én je sokken.

🧊 Koelt het of verwarmt het?

Epsombaden worden meestal warm genomen, maar het zout zelf heeft geen temperatuurverhogende of -verlagende werking. Wél werkt het osmotisch: het trekt vocht aan, wat in kompressen een licht verkoelend effect kan geven bij zwelling of verstuikingen.

🧠 Wist je dat…

  • Epsomzout ooit zo populair was dat het in de 17e eeuw werd verhandeld als luxeproduct aan het hof van Charles II?

  • Het in de landbouw ook gebruikt wordt om magnesiumarme bodems te verrijken?

  • Sommige mensen het gebruiken bij constipatie van kippen of zelfs als “detox” voor paarden? (Let wel: enkel onder dierenartsbegeleiding!)

  • Je er ook mee kunt glazen reinigen, door een pasta te maken met citroensap?

  • In de jaren ’30 sommige Amerikaanse huisvrouwen het als ‘goedkope spierzalf’ gebruikten na het huishouden?

Uit de oude doos

📦 Epsomzout per vat — al in 1844 op weg naar Nederland

In een Rotterdamse cargalijst van 19 februari 1844 staat het zwart op wit:

“5 vat. Epsomzout, Order.”

Het werd verscheept per zeilschip Jane Jackson vanuit Newcastle naar Rotterdam. Het ging om vijf vaten bitterzout — vermoedelijk bestemd voor de apotheker, de arts of misschien zelfs de landbouwer. De vermelding “Order” duidt op een tussenhandelaar of nog onbekende ontvanger.

Deze vermelding getuigt ervan dat Epsomzout toen al een gangbare handelswaar was, niet beperkt tot volksremedies of huismiddeltjes. Het had een plek in het grotere netwerk van medische en industriële goederen, netjes tussen lood, harst, potasch en koperrood in.10CARGA-LÏJSTEN. ROTTERDAM. Nieuwe Rotterdamsche courant: staats-, handels-, nieuws- en advertentieblad. Rotterdam, 19-02-1844, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 23-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010082942:mpeg21:p004

CARGA-LÏJSTEN. ROTTERDAM.. “Nieuwe Rotterdamsche courant : staats-, handels-, nieuws- en advertentieblad”. Rotterdam, 19-02-1844, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 23-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010082942:mpeg21:p004

🐦 Zingende kanaries & bitterzout — een remedie uit 1907

In een lezersrubriek uit 1907 stelt een zekere D.G. uit Amsterdam de vraag waarom zijn kanarie “thans niet op slag kan komen”. Het antwoord is even zachtaardig als praktisch:

“Geef een weinig Epsomzout in ’t water.”

Zuivere lucht, schoon drinkwater en een snufje bitterzout — dat was volgens de redactie van De Courant de weg naar hernieuwde zanglust. Niet alleen bij mensen, maar ook bij gevleugelde huisgenoten gold Epsomzout als milde heilbrenger.11Van Planten en Bloemen. De Courant. Amsterdam, 26-01-1907, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 23-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB19:003511066:mpeg21:p00003

🐕 Te vette hond? Epsomzout lost het op (aldus 1911)

“Is uw hond te dik en te vet,” zo schrijft de Zutphensche Courant in 1911, “geeft hem dan eens of tweemaal in de week wat magnesiumsulfaat, ook wel Epsomzout genoemd […] en gij zult eens zien hoe het hem ten goede komt.”

In die tijd gold bitterzout dus niet alleen als huismiddel voor mensen, maar ook als slankmakende kuur voor mollige viervoeters. Het advies werd aangevuld met openluchtbeweging en minder lekkernijen van tafel — een lijn die vandaag nog verrassend actueel klinkt.12Alg. Berichten. Zutphensche Courant. Zutphen, 30-08-1911. Geraadpleegd op Delpher op 23-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMRAZ02:000395052:mpeg21:p00002

🦗 Bitterzout tegen bijters: sprinkhanen en het zout der geleerden

In 1938 meldden Amerikaanse onderzoekers aan de universiteit van Oklahoma dat sprinkhanen eerder bezweken aan Epsomzout dan aan arsenicum — destijds nog een gangbaar, zij het giftig bestrijdingsmiddel.

De Nederlandse pers nam het bericht gretig over, en schreef dat men in door plagen geteisterde gebieden “gauw [zou] proberen” of dit bittere huis-, tuin- en badzout werkelijk sprinkhanen kon weren.

Of het werkte? De geschiedenis zwijgt — maar het feit dat Epsomzout ook in de landbouwkundige hoek werd onderzocht, toont nogmaals hoe veelzijdig dit mineraal was (en is).13Tegen sprinkhanen. Nieuwe Tilburgsche Courant. Tilburg, 22-04-1938, p. 15. Geraadpleegd op Delpher op 23-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010237931:mpeg21:p015

🧺 Geen kleurendrama’s meer dankzij bitterzout

In de rubriek ’t Is maar een weet uit een Brabantse krant uit 1937 stond het helder geformuleerd:

“Wanneer men weefsels van verschillende kleur wascht, zullen zij niet door elkander loopen, indien men op 5 liter water 30 gram Epsomzout toevoegt.”

Geen kleurvaste technologie of anti-vlekdoekjes, maar gewoon een snufje bitterzout — en het wasgoed bleef netjes.

In de tijd vóór kleurenscheidende wasmiddelen vertrouwde men op huismiddeltjes met een chemisch hart.14‘T IS MAAR EEN WEET. De Grondwet. Roosendaal, 16-11-1937. Geraadpleegd op Delpher op 23-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMGARO01:000179209:mpeg21:p007

Huishoudillustratie in jaren ’30-stijl: een vrouw wast bont textiel met een snufje Epsomzout; hét huismiddeltje tegen doorlopende kleuren, volgens de krantenwijsheid van 1937. / Bron: Martin Sulman

🗨️ Reacties en ervaringen

Heb jij weleens een bad genomen met Epsomzout? Of gebruik je het op een andere manier; als huismiddel, in de tuin of zelfs als scrub? Deel je ervaring, je ritueel, of juist je twijfel. Ook tips, anekdotes of vragen zijn welkom.

Reacties worden niet automatisch gepubliceerd. Eerst leest de redactie mee, om spam, reclame of ongepaste inhoud te filteren. Dit kan enkele uren duren. Bedankt voor je bijdrage!