Takotsubo-cardiomyopathie: symptomen gebroken-hart-syndroom

Last Updated on 10 juli 2025 by M.G. Sulman

Takotsubo-cardiomyopathie, ook bekend als het gebroken-hart-syndroom, is een aandoening die vaak wordt veroorzaakt door fysieke of emotionele stress. Het treedt op wanneer een deel van de hartspier plotseling verzwakt raakt, waardoor symptomen ontstaan die typisch zijn voor een hartinfarct of hartaanval: benauwdheid, pijn op de borst, zweten en misselijkheid. Tijdens de acute fase zwelt de grootste kamer van het hart (de linkerhartkamer of linkerventrikel) op en verandert van vorm. Dit belet het hart om goed te pompen en vermindert de bloedstroom uit het hart. Bij een röntgenonderzoek waarbij je bloedvaten zichtbaar gemaakt worden (angiografie) wordt een typisch contractiepatroon van het linkerventrikel waargenomen die doet denken aan de ‘takotsubo’, een Japanse viskruik (zie afbeelding). 

(A) Echocardiogram met dilatatie (verwijding) van de linkerhartkamer in de acute fase (B) Normalisatie van de linkerventrikelfunctie op herhaald echocardiogram zes dagen later

Inhoud

Wat is Takotsubo-cardiomyopathie?

Takotsubo-cardiomyopathie of gebroken-hart-syndroom is een tijdelijke en omkeerbare hartaandoening waarvan de symptomen lijken op die van een hartaanval. In tegenstelling tot een hartaanval, treedt takotsubo-cardiomyopathie op als reactie op een plotselinge fysieke of emotionele stresssituatie, hetgeen een snelle verzwakking van je hartspier veroorzaakt.

De symptomen van een gebroken-hart-syndroom lijken op die van een hartinfarct. Bij takotsubo-cardiomyopathie heb je echter (voor het grootste deel) geen verstopte kransslagaders of blijvende hartschade, en herstelt je meestal snel en volledig.

Synoniemen

Takotsubo-cardiomyopathie staat ook bekend als het ‘gebroken-hart-syndroom’ of ‘stress cardiomyopathie’. Soms wordt de naam ‘viskruikinfarct’ of ‘hartspierzwakte’ gebezigd.

Naamgeving

Takotsubo-cardiomyopathie is vernoemd naar de takotsubo, een speciale kruik, waarmee men in Japan inktvissen vangt. Cardiomyopathie is een verzamelnaam voor ziekten van de hartspier.

Vóórkomen

Bij grofweg 2 op de 100 mensen die zich in het ziekenhuis melden met (vermoeden van) een acuut hartinfarct, blijkt er in werkelijkheid sprake te zijn van een ‘gebroken hart’ door verdriet of andere stress.1Gianni M, Dentali F, Grandi AM, Sumner G, Hiralal R, Lonn E. Apical ballooning syndrome or takotsubo cardiomyopathy: a systematic review. Eur Heart J. 2006;27:1523-9.

Risicogroep

Vrouwen, met name postmenopauzale vrouwen, lopen het grootste risico om het gebroken-hart-syndroom te ontwikkelen. Van de patiënten met een gebroken hart-syndroom is 85 procent vrouw. Waarom vooral oudere vrouwen deze aandoening krijgen, is anno 2025 niet bekend. Men vermoedt dat (een gebrek aan het) vrouwelijk hormoon oestrogeen een rol speelt.

Oorzaken van het gebroken-hart-syndroom

Het klinkt bijna poëtisch, maar het is bittere realiteit: bij takotsubo-cardiomyopathie kan een heftig emotioneel moment zo hard inslaan, dat je hart er tijdelijk mee stopt goed te functioneren. Geen verstopt bloedvat, geen structurele schade – en tóch gedraagt het hart zich alsof je een zware hartaanval hebt. Hoe dan?

Emotionele stormen die het hart verstoren

Bij de meeste mensen ontstaat takotsubo na een emotioneel trauma. Denk aan:

  • Het overlijden van een geliefde

  • Echtscheiding of relatiebreuk

  • Verlies van een huisdier

  • Heftig conflict of vernedering

  • Financiële ondergang

  • Slecht nieuws over de gezondheid

Je lijf schiet in een ‘noodtoestand’. Stresshormonen razen door je systeem, je hart bonkt, je ademhaling versnelt – en bij sommige mensen reageert het hart hierop met verlamming van de hartspier. Vooral het linkerventrikel krijgt het zwaar te verduren.

💡 Wist je dat? In Japan komt takotsubo vaker voor na een natuurramp, zoals een aardbeving. Vandaar dat artsen het syndroom ook wel “stress-cardiomyopathie” noemen.

Fysieke stress: ook je lichaam kan het breekpunt zijn

Niet alleen emotionele klappen kunnen de trigger zijn. Ook fysieke stressfactoren kunnen leiden tot een takotsubo-aanval:

  • Ernstige ziekte of operatie

  • Hoge koorts of sepsis

  • Astma-aanval

  • Grote lichamelijke pijn of letsel

  • Overmatige fysieke inspanning

  • hevig braken (zie onder)

Je lichaam kan dan zó overweldigd raken door de situatie dat het lijkt alsof de noodrem wordt aangetrokken. De hartspier verslapt tijdelijk, alsof het zegt: “Dit is me te veel.”

Een patiënt op de intensive care in Duitsland (2015), na een levensbedreigende sepsis veroorzaakt door complicaties na een darmoperatie. De monitoren en infuuspompen tonen de intensieve medische ondersteuning. Het waarschuwingsbord ‘Infektiös’ verwijst naar besmettingsgevaar. Na maandenlange ziekenhuiszorg, waaronder dialyse, herstelde de patiënt volledig – met enkel een litteken als blijvende herinnering aan deze ingrijpende periode. / Bron: Wikimedia Commons

Braken als onverwachte trigger

Het klinkt misschien vergezocht, maar ook heftig of langdurig braken kan een aanval van takotsubo uitlokken. Tijdens braken ontstaat er plotselinge druk op de borstkas, in combinatie met een golf aan stresshormonen. Als dit heftig genoeg is – bijvoorbeeld bij galstenen, buikgriep of braken door een verstopping – kan het hart reageren met tijdelijke spierverlamming.

Artsen zien dit als een zeldzame, maar duidelijke fysieke stressfactor. Het hart lijkt dan te zeggen: “dit is me te veel” – zelfs zonder dat er sprake is van emotioneel verdriet. Een goed voorbeeld van hoe ook het lijf z’n grens kan aangeven, en hoe subtiele lichamelijke processen tot een indrukwekkend syndroom kunnen leiden.

Hormonen in overdrive

De hoofdrolspelers bij takotsubo zijn de stresshormonen adrenaline en noradrenaline. Deze worden massaal vrijgegeven bij stress – bedoeld om je te helpen overleven. Maar als ze in overdreven hoeveelheden in je bloed rondzwemmen, kunnen ze toxisch werken op het hart. Dat leidt tot tijdelijke verlamming van de hartspiercellen, vooral aan de punt van het hart. Hierdoor ontstaat de karakteristieke ballonvorm op de echo: net als een Japanse ‘takotsubo’-val voor octopussen.

👩‍⚕️ Feitje: Vrouwen na de menopauze zijn veel vatbaarder. Vermoedelijk speelt de afname van oestrogeen – dat beschermend werkt op hart en vaten – hier een rol.

Medicatie en middelengebruik

In zeldzame gevallen kan ook medicatie of drugs het hart in deze toestand brengen. Denk aan:

  • Adrenaline-injecties (bijvoorbeeld bij allergische reacties)

  • Stimulerende middelen zoals cocaïne of amfetaminen

  • Bepaalde antidepressiva of antipsychotica

  • Schildklierhormonen in hoge dosering

Ook sommige medische behandelingen – zoals chemotherapie – kunnen als bijwerking een takotsubo-reactie oproepen.

Extreem geluk? Ja, dat kan óók

Hoewel de meeste verhalen draaien om verdriet en verlies, is er ook een vrolijk broertje van dit syndroom: het happy heart syndrome. Ook overweldigend blije gebeurtenissen kunnen leiden tot een aanval, zoals:

  • Het winnen van de loterij

  • Huwelijk van een kind

  • Aangrijpend weerzien na jaren

  • Verloving of huwelijksaanzoek

Je hart is dan zó overrompeld dat het letterlijk een adempauze neemt. Poëtisch, maar helaas ook gevaarlijk.

Blijdschap is gezond – maar bij happy heart syndrome kan het hart letterlijk van slag raken door te veel emotie / Bron: Martin Sulman

Samenvattend: het hart als spiegel van de ziel

Takotsubo laat zien hoe diep de verbinding is tussen onze emoties en ons lijf. Soms breekt het hart niet figuurlijk, maar letterlijk – en dat zonder blijvende schade aan de kransslagaders. Gelukkig is herstel meestal mogelijk binnen dagen tot weken. Maar de boodschap is helder: onderschat nooit de kracht van emotionele en fysieke stress. Je hart luistert mee, en soms schreeuwt het om rust.

Takotsubo-cardiomyopathie: het hart met de cardiomyopatie in vergelijking met de normale situatie

Symptomen van takotsubo-cardiomyopathie

De symptomen van takotsubo-cardiomyopathie of het gebroken-hart-syndroom kunnen sterk lijken op die van een hartaanval. Deze kunnen zijn:

  • plotselinge, intense pijn op de borst
  • benauwdheid of kortademigheid
  • zweten
  • misselijkheid

Sommige mensen kunnen andere symptomen hebben, waaronder:

  • hartkloppingen (fladderen, bonzen, een plof of beweging in de borst)
  • ziek voelen of algehele malaise

Complicaties

Complicaties zijn zeldzaam, maar kunnen onder meer bestaan uit:

  • scheurtje in de wand van de linkerhartkamer
  • geblokkeerde bloedstroom uit de linkerhartkamer
  • hartfalen
  • bloedstolsel in de wand van de linkerhartkamer
  • obstructie van de uitstroom va het bloed uit het linkerventrikel
  • cardiogene shock (treedt op als het hart het bloed niet goed meer kan rondpompen)
  • een AV-blok (atrioventriculair blok), een hartritmestoornis
  • overlijden

Onderzoek en diagnose

Vraaggesprek en lichamelijk onderzoek

De diagnose van takotsubo-cardiomyopathie omvat het uitsluiten van een hartaanval en andere hartaandoeningen. Terwijl de arts je medische geschiedenis opneemt, kan er gevraagd worden of je de laatste tijd een intense periode van stress hebt doorgemaakt. Daarna volgt lichamelijk onderzoek.

Vervolgonderzoek

Onder meer de volgende onderzoeken kunnen ingezet worden:

  • elektrocardiogram (ECG), een test die de elektrische activiteit in je hart meet
  • echocardiogram, een soort echografie waarmee de arts de structuur van je hart kan zien, inclusief de kleppen en kamers
  • bloedtesten voor zaken als:
    • troponine, een eiwit dat aanwezig is in het hart en dat er voor zorgt dat de hartspier kan samentrekken
    • BNP (brain natriuretic peptide), een eiwit hormoon dat door het hart wordt afgegeven
    • creatinekinase (CK), die bij sommige hartaandoeningen verhoogd kunnen zijn
  • hart-MRI-scan, hetgeen een gedetailleerder beeld kan geven van de structuur van het hart
  • een hartkatheterisatie, ook wel coronair angiogram (CAG) genoemd, een onderzoek om kransslagadervernauwing op te sporen
Ontstaan van het elektrisch veld in het hart en daarmee het principe van het elektrocardiogram (ecg) of hartfilmpje / Bron: Wikimedia Commons

Behandeling van takotsubo-cardiomyopathie: rust, steun en medicatie

Zodra duidelijk is dat de pijn op je borst niet komt door een verstopte ader, maar door dat kwetsbare, overprikkelde hart dat tijdelijk even in de war is geraakt – oftewel: takotsubo – volgt er meestal een flinke zucht van opluchting. “Gelukkig, geen infarct.” Maar daarmee is de kous niet af. Want ook al herstelt het hart vaak vanzelf, het heeft wél tijd, zorg en ondersteuning nodig. En daar komt de behandeling om de hoek kijken.

Artsen grijpen meestal niet naar het grote geschut, maar kijken wél goed wat jouw lichaam en hart nodig hebben in deze fase van herstel. En die hulp komt vaak in de vorm van een paar slimme medicaties – niet voor altijd, maar voor zolang als nodig is.

💦 Plaspillen (diuretica): weg met het overtollige vocht

Soms houdt het hart door de verzwakte pompfunctie vocht vast, met opgezwollen enkels of benauwdheid als gevolg. Dan schrijven artsen plaspillen voor – diuretica, in vaktermen – die het lichaam helpen overtollig vocht af te voeren. Niet schrikken als je ineens vaker naar de wc moet. Dat is het medicijn dat z’n werk doet. En je hart? Dat hoeft even wat minder te ploeteren.

🛑 Bètablokkers: kalm aan, hartje

Het hart is tijdelijk overprikkeld. De adrenaline die door je lijf gierde bij dat ene heftige moment – rouw, schrik, stress – heeft het hart flink in de war geschopt. Bètablokkers zijn dan vaak het medicijn van keuze. Ze zorgen ervoor dat je hart rustiger klopt en minder hard hoeft te werken. Een soort innerlijke rem, waardoor je hart weer tot zichzelf kan komen. Voor sommigen voelt het alsof het lichaam letterlijk ‘afremt’. En dat is precies de bedoeling.

🫀 ACE-remmers: de hartversterkers

Als je bloeddruk wat aan de hoge kant is, of je hart het nog wat moeilijk heeft met krachtig samentrekken, kunnen ACE-remmers worden voorgeschreven. Deze middelen zorgen ervoor dat je bloedvaten ontspannen en dat je hart minder tegendruk ervaart. Het werkt ontlastend, en tegelijk helpt het het hart om sterker te worden. Denk aan een ondersteunende arm om de schouder van je hartspier.

🩸 Bloedverdunners: een beetje voorzorg kan geen kwaad

Bij sommige mensen is er tijdens de acute fase van takotsubo sprake van een verhoogd risico op bloedstolsels – zeker als het hart tijdelijk niet overal even goed samentrekt. Dat verhoogt het risico op hartritmestoornissen zoals atriumfibrilleren of, in zeldzame gevallen, een beroerte. Daarom wordt er soms bloedverdunnende medicatie gestart. Geen paniek: dat is puur uit voorzorg, en vaak tijdelijk. Maar wel belangrijk.

💬 En dan? Medicijnen zijn maar één deel van het verhaal

Wat vaak vergeten wordt: medicatie ondersteunt het lichaam, maar de echte heling gebeurt breder. Rust nemen. Praten over wat er is gebeurd. Leren omgaan met de emotionele trigger die het allemaal in gang heeft gezet. Of dat nu verdriet was, een burn-out, angst of iets anders. Sommige mensen krijgen ondersteuning van een psycholoog, anderen vinden hulp in ontspanningsoefeningen of gewoon: een dagelijks wandelingetje met een luisterend oor naast zich.

🕰️ Hoe lang slik je dit spul eigenlijk?

Goede vraag – en het antwoord is: dat verschilt. Voor sommige mensen zijn de medicijnen tijdelijk, een paar weken tot maanden, totdat het hart hersteld is. Bij anderen – bijvoorbeeld als er ook andere hartproblemen zijn – blijven sommige middelen (zoals bètablokkers) onderdeel van het dagelijkse schema. Gelukkig kijken artsen daar zorgvuldig naar. Je blijft meestal onder controle, krijgt echo’s en check-ups, en samen wordt bekeken wat je nog nodig hebt en wat weer kan worden afgebouwd.

Kortom? Je hart heeft een optater gekregen. Niet door een verstopte ader, maar door een storm aan emotie. Medicatie is geen wondermiddel, maar het geeft je hart de ruimte om weer op krachten te komen. En jij? Jij mag in die tijd leren dat herstel niet alleen fysiek is, maar ook mentaal. Dat je hart meer nodig heeft dan pillen: het wil gehoord worden, gerustgesteld, en weer veilig kloppen in een lijf dat zich gezien voelt.

Herstel en genezing

Takotsubo-cardiomyopathie is meestal een tijdelijke aandoening. Veel mensen met het gebroken-hart-syndroom herstellen volledig en hun hart zal binnen een paar weken weer normaal worden, hoewel het langer kan duren. Meestal blijven takotsubo-patiënten een poosje in het ziekenhuis.

Het hart van sommige mensen zal permanent van vorm veranderen. Je kunt dan last blijven houden van vermoeidheid, pijn op de borst en gebrek aan energie.

Aangezien het syndroom meestal wordt veroorzaakt door een verontrustende trigger, kan het nuttig zijn om tijdens en na je herstel met een hulpverlener, zoals een praktijkondersteuner van de huisarts of psycholoog te praten.

Psychische nazorg: heling dieper dan het hart

Meer dan alleen een medisch verhaal

Een gebroken hart dat letterlijk hapert… dat vergeet je niet zomaar. Ook al zegt de cardioloog na een paar weken dat het fysiek ‘wel weer goed zit’, voelt het vanbinnen vaak nog allesbehalve stevig. Want laten we eerlijk zijn: takotsubo-cardiomyopathie is geen gewone hartkwaal. Het is een signaal van je lijf dat er op emotioneel niveau iets knapte, brak of overliep. De nazorg moet dus dieper gaan dan alleen een hartfilmpje of bloeddrukmeting.

Psychische nazorg is geen ‘extraatje’ – het is een essentieel onderdeel van het herstel.

Praten over wat je níet zag aankomen

Voor veel mensen komt een takotsubo-aanval totaal onverwacht. Er was verdriet, stress of zelfs pure blijdschap – en dan ineens: ziekenhuis, infuus, paniek. De klap is niet alleen lichamelijk, maar ook mentaal. Sommigen voelen zich nadien angstig, kwetsbaar of snel geëmotioneerd. Anderen ontwijken stress of raken bang voor hun eigen emoties.

Daarom is het belangrijk dat er ruimte is om te praten. Met een psycholoog, een therapeut, of gewoon met iemand die echt luistert. Niet omdat je ‘gek’ bent – juist omdat je mens bent. Een mens die iets heftigs meemaakte, en dat verdient verwerking.

De kracht van erkenning

Wat veel mensen helpt? Gewoon de erkenning dat dit geen verzinsel was. Dat de angst, het verdriet en de verwarring normaal zijn. En dat het oké is als je hart weer klopt, maar je hoofd nog nasiddert.

Bij sommigen komt oude rouw weer boven. Of onverwerkt verlies. Soms is het ook de eerste keer dat iemand écht stil moet staan bij hoe zwaar het leven op dat moment eigenlijk aanvoelde. Niet zelden leidt deze periode tot belangrijke levenskeuzes: meer rust, ander werk, beter voor jezelf zorgen.

Praktische steun en zachte stappen

Psychische nazorg is maatwerk. Voor de één helpt een paar gesprekken met de POH-GGZ bij de huisarts al enorm. Een ander voelt zich veilig bij een rouwtherapeut of traumapsycholoog. Sommigen hebben baat bij ontspanningstechnieken zoals mindfulness, ademhalingstraining of EMDR.

Ook groepsgesprekken of lotgenotencontact kunnen waardevol zijn: anderen ontmoeten die snappen hoe het voelt, zonder dat je het hoeft uit te leggen.

En vergeet de kleine dingen niet: een wandeling met een vriendin, een dagboek bijhouden, ademhalen in de natuur. Herstel zit niet altijd in grote stappen. Soms in het durven stilzitten zonder je schuldig te voelen.

Het leven na takotsubo

Psychische nazorg stopt niet na drie gesprekken of als je weer op de fiets kunt stappen zonder hartkloppingen. Het is een proces waarin je leert: wat zijn mijn signalen, waar liggen mijn grenzen, wat heeft mijn hart nodig om zich veilig te voelen?

Sommige mensen komen er sterker uit – niet omdat het ‘moest’, maar omdat ze gedwongen werden om écht te luisteren naar zichzelf. De angst maakt langzaam plaats voor inzicht. De paniek verandert in mildheid. En het lichaam, dat ooit op de noodrem trapte, wordt weer een thuis in plaats van een vijand.

Goede psychische nazorg is belangrijk / Bron: Pixabay

Prognose

Over het algemeen is de prognose van takotsubo-cardiomyopathie gunstig zolang je adequaat behadneld wordt tijdens de acute fase. In de literatuur wordt vermeld dat het sterftecijfer in het ziekenhuis van dergelijke gevallen 1,1% is.2News Medical. Broken Heart/Takotsubo Syndrome Prognosis. https://www.news-medical.net/health/Broken-HeartTakotsubo-Syndrome-Prognosis.aspx (ingezien op 18-10-2022)

Ongeveer 1 op de 10 mensen die takotsubo-cardiomyopathie hebben gehad, ontwikkelt het opnieuw nadat ze zijn hersteld. Dit wordt ‘recidief’ genoemd.

Preventie

Er zijn geen strategieën bekend om het gebroken-hart-syndroom te voorkomen. Het leren van stressmanagement en probleemoplossende technieken (copingvaardigheden) kan echter helpen om beter te leren omgaan met fysieke en emotionele stress.

Het aangaan van ontspanningstechnieken kan ook nuttig zijn. Bovendien kun je fysieke of emotionele stress beheersen door algemene gezonde gewoonten, zoals:

  • Het eten van een gezond dieet, zoals het Dash-dieet (een dieet om de bloeddruk te verlagen) of het mediterrane dieet. Dit laatste dieet bestaat vooral uit veel groenten, fruit, bonen, noten, volkoren brood en pasta, vis, wit vlees en melkproducten, zoals yoghurt en kazen.
  • Regelmatig bewegen (minstens vijf keer per week gedurende 30 minuten).
  • Elke nacht zeven tot negen uur slapen.
  • Tijd doorbrengen met anderen.
  • Stop met roken, gebruik geen drugs en drink geen alcohol.

Kun je overlijden aan een gebroken hart?

Op 15 oktober 2022 overleed Victor Steeman na een zware crash in Portimão. De 22-jarige Nederlandse motorcoureur lag sinds het ongeluk met zwaar hoofdletsel in kritieke toestand in een ziekenhuis in Faro. twee dagen later overleed zijn moeder. Op 17 oktober schreef Omroep Gelderland:

“Twee dagen nadat de 22-jarige motorcoureur Victor Steeman uit Lathum overleed als gevolg van zijn horrorcrash in Portugal, overleed ook zijn moeder. Gestorven van verdriet, hoor je verschillende mensen uit de omgeving van de familie zeggen. En dat kan wel eens heel dicht bij de waarheid zitten, bevestigt hoogleraar cardiologie aan de Radboud Universiteit Angela Maas. Want een gebroken hart, daar kun je volgens haar zeker aan overlijden.”3RN7. Kun je overlijden aan een gebroken hart? Dit zegt de expert. https://www.rn7.nl/nieuws/7787811-kun-je-overlijden-aan-een-gebroken-hart-dit-zegt-de-expert (ingezien op 18-10-2022)

Casus: wanneer een gebroken hart geen metafoor blijkt

Achtergrond en voorgeschiedenis

Mevrouw L., een 62-jarige weduwe, werd naar de spoedeisende hulp gebracht na het plots ontstaan van hevige retrosternale pijn (pijn midden op de borst), uitstralend naar haar linkerarm, met daarnaast kortademigheid en duizeligheid. Ze was op dat moment klinisch stabiel (haar bloeddruk, hartslag en ademhaling waren in orde), maar zichtbaar angstig. In haar medische voorgeschiedenis stonden hoge bloeddruk (hypertensie) en een licht verhoogd cholesterolgehalte (hypercholesterolemie), waarvoor ze dagelijks een ACE-remmer (medicijn dat de bloeddruk verlaagt) en een statine (cholesterolverlager) gebruikte.

Psychisch had ze een zwaar jaar achter de rug. Twee maanden eerder was haar enige dochter plotseling overleden in een verkeersongeval – een traumatisch verlies dat haar zichtbaar diep geraakt had.

Klinische presentatie en diagnostiek

Op het ECG (hartfilmpje) werden ST-segment elevaties (veranderingen in het elektrisch signaal van het hart, die kunnen wijzen op een hartinfarct) gezien in de voorwandafleidingen (delen van het hart die de voorkant van het hart in beeld brengen). Daardoor werd in eerste instantie gedacht aan een acuut myocardinfarct (een klassieke hartaanval).

In het bloed werden de hartenzymen troponine T en CK-MB (stoffen die vrijkomen bij schade aan de hartspier) gemeten. Die waren iets verhoogd, maar minder dan je zou verwachten bij een echt infarct.

Bij verder onderzoek met een spoedcoronangiografie (een röntgenonderzoek waarbij contrastvloeistof in de kransslagaders wordt gespoten om te kijken of er verstoppingen zijn), bleken de bloedvaten helemaal schoon: er was geen verstopping. Wat wél opviel, was dat het hart, met name de apex (de hartpunt), tijdelijk abnormaal uitzette bij het samentrekken. Het kreeg een ballonvorm die doet denken aan een Japanse “takotsubo” – een potje om octopussen mee te vangen. En dat is dus waar de aandoening haar naam aan dankt: takotsubo-cardiomyopathie, oftewel: gebroken-hart-syndroom.

Behandeling en beloop

Mevrouw L. werd opgenomen op de hartbewaking (een afdeling waar het hartritme continu in de gaten wordt gehouden) en kreeg ondersteunende behandeling:

  • een lage dosis bètablokkers (medicatie die het hart rustiger laat kloppen en beschermt tegen stresshormonen)
  • diuretica (plaspillen, om overtollig vocht af te voeren dat zich kon ophopen in longen of benen)
  • een ACE-remmer (om de bloeddruk te verlagen en het hart te ontlasten)

Daarnaast kreeg ze bloedverdunners (antistollingsmiddelen), omdat de linkerkamer tijdelijk minder goed samentrok – dat kan leiden tot bloedstolsels en dus ook tot risico op een beroerte of hartritmestoornis zoals atriumfibrilleren (een chaotisch en onregelmatig hartritme).

Op dag vijf werd een nieuwe echocardiografie (beeldvorming van het hart met geluidsgolven) gedaan, die al een duidelijke verbetering liet zien. Mevrouw voelde zich weer stabiel, de pijn was weg en de ademhaling normaal. Na zeven dagen mocht ze naar huis, mét een afspraak bij de cardioloog en begeleiding voor rouwverwerking.

Reflectie en betekenis

Deze casus laat zien hoe intens de wisselwerking tussen emotie en lichamelijke gezondheid kan zijn. Het hart reageert niet alleen op fysieke belasting, maar ook op zware emotionele klappen. Bij takotsubo-cardiomyopathie wordt het hart letterlijk tijdelijk ontregeld door een plotselinge uitbarsting van stresshormonen (zoals adrenaline), die de pompwerking verstoort.

Het beeld lijkt sterk op een hartinfarct, maar de oorzaak is fundamenteel anders: de kransslagaders zijn schoon, maar de hartspier raakt tijdelijk ‘verlamd’ door stress.

Voor zorgverleners vraagt dit niet alleen medische scherpte, maar ook menselijkheid. Vragen durven stellen. Stilstaan bij de context. Want pas toen iemand zachtjes vroeg: “Wat is er gebeurd vóórdat u deze klachten kreeg?”, begon het echte herstel van mevrouw L.

Takotsubo-cardiomyopathie leert dat het hart – letterlijk – kan breken. Maar met rust, begeleiding en erkenning, kan het ook weer helen.

💔 Veelgestelde vragen over Takotsubo-cardiomyopathie (gebroken-hart-syndroom)

Soms doet iets zó veel pijn dat je het niet alleen voelt in je hoofd of je buik, maar recht in je borst. Je hart slaat op hol, je ademhaling hapert, en je denkt: “Wat gebeurt hier?” Nou, in sommige gevallen is het geen paniekaanval, geen hyperventilatie en ook geen ‘tussen de oren-verhaal’, maar iets wat medisch écht bestaat: het gebroken-hart-syndroom, of in doktersjargon: Takotsubo-cardiomyopathie. En nee, dat is geen gekke internetterm – het is een officiële diagnose.

Je hoort het misschien niet dagelijks bij de koffieautomaat, maar in het ziekenhuis komt deze aandoening regelmatig langs. Vooral bij vrouwen, vaak na verlies, een heftige schrik of een emotionele klap. Het lijkt op een hartaanval, voelt als een hartaanval, maar heeft een heel ander verhaal. In onderstaande FAQ staan de meest gestelde vragen op een rij – helder, menselijk en zonder moeilijke fratsen. Gewoon, zoals je het aan je beste vriendin of buurman zou uitleggen.

VraagAntwoord
Wat is Takotsubo-cardiomyopathie precies?Het is een tijdelijke aandoening van de hartspier die lijkt op een hartinfarct, maar het niet is. Je hartspier verzwakt plots, meestal door intense stress of emotie. Denk: schrik, rouw, ruzie of zelfs blijdschap. Ja, écht.
Waar komt die naam vandaan?Uit Japan. 'Takotsubo' is een potje waarmee ze daar octopussen vangen. Het hart krijgt bij deze aandoening namelijk tijdelijk een vergelijkbare vorm op een echo. Gek detail, maar wel waar.
Wie krijgt het meestal?Overwegend vrouwen, meestal boven de 50. Maar ook mannen en jongere mensen kunnen het krijgen. Vooral als ze onder flinke emotionele of lichamelijke druk staan.
Hoe voelt het?Alsof je een hartaanval hebt. Pijn op de borst, kortademig, zweten, hartkloppingen. Vaak paniek erbij. Geen pretje.
Wat is het verschil met een echte hartaanval?Bij een hartaanval is er een verstopping in de kransslagaders. Bij Takotsubo zijn de vaten meestal schoon, maar werkt de hartspier tijdelijk niet goed. Het lijkt dus op elkaar, maar de oorzaak is anders.
Waardoor wordt het getriggerd?Vaak door een heftige emotionele gebeurtenis: verlies van een dierbare, liefdesverdriet, slecht nieuws, een ongeluk. Maar het kan ook gebeuren na een medische ingreep, heftige pijn of zelfs iets positiefs, zoals een bruiloft.
Hoe wordt het ontdekt?Meestal nadat iemand met hartklachten op de Eerste Hulp terechtkomt. Dan volgen een ECG, bloedonderzoek en een hartkatheterisatie. Daaruit blijkt dan dat de hartspier anders beweegt dan normaal, maar de bloedvaten vrij zijn.
Is het gevaarlijk?Het kán gevaarlijk zijn, vooral in de acute fase. Hartritmestoornissen of hartfalen kunnen optreden. Maar: de meeste mensen herstellen volledig binnen weken tot maanden. Gelukkig maar.
Komt het vaak voor?Het is zeldzamer dan een hartaanval, maar niet súperzeldzaam. Naar schatting 1 à 2% van de mensen die met een hartinfarct op de spoed terechtkomen, blijken uiteindelijk Takotsubo te hebben.
Is het echt het gevolg van verdriet of stress?Ja, dat is niet overdreven. Je hersenen sturen via stresshormonen een storm aan signalen naar het hart, dat daar heftig op reageert. De band tussen hoofd en hart blijkt sterker dan gedacht.
Wat kun je eraan doen?In het begin is het vooral ondersteunen: rust, medicijnen om het hart te helpen, en eventueel zuurstof. Daarna komt vaak het herstelproces, waarbij ook emotionele begeleiding belangrijk is. Praten helpt.
Kun je het opnieuw krijgen?Helaas wel. Bij een klein percentage gebeurt het opnieuw – vooral als soortgelijke stressfactoren terugkeren. Vandaar dat ontspanning, verwerking en stressreductie belangrijk zijn.
Hoe lang duurt het herstel?Meestal een paar weken tot enkele maanden. De hartspier herstelt zich doorgaans volledig, maar het emotionele stuk heeft vaak wat langer nodig. Dat mag ook.
Is er iets wat je zelf kunt doen om herhaling te voorkomen?Ja. Goed leren omgaan met stress, voldoende slapen, gezond eten, bewegen en – als het nodig is – praten met een psycholoog. En je omgeving betrekken. Je hoeft het niet alleen te doen.
Moet je dan levenslang medicijnen slikken?Niet altijd. Soms blijven mensen tijdelijk op bètablokkers of andere hartmedicijnen. De arts kijkt wat past bij jouw situatie. Soms mag je na herstel weer helemaal stoppen.
Kan dit ook bij positieve emoties gebeuren?Geloof het of niet: ja. Het heet dan ook wel het “happy heart syndrome”. Het komt veel minder vaak voor, maar het bestaat echt – bijvoorbeeld na het winnen van de loterij of bij een verrassingsfeestje.
Wat doet dit met je als mens?Veel. Het zet je stil. Je voelt dat emoties écht invloed hebben op je lichaam. Veel mensen gaan daarna bewuster leven, nemen meer rust of maken andere keuzes. Niet altijd makkelijk, maar soms wel nodig.
Is het iets om je voor te schamen?Absoluut niet. Een gebroken hart is geen zwakte. Het laat juist zien dat je leeft, voelt, en geraakt wordt. En dat je hart daar – letterlijk – op reageert. Menselijker wordt het niet.
Wordt het serieus genomen door artsen?Ja. Steeds meer cardiologen en huisartsen zijn bekend met dit syndroom. Er is veel meer aandacht voor dan vroeger. Gelukkig maar, want het is écht geen aanstellerij.

Lees verder

Happy heart syndrome: hartklachten door extreme blijdschap

Reacties en ervaringen

Heb jij ervaring met takotsubo-cardiomyopathie (ook wel ‘gebrokenhartsyndroom’ genoemd)? Of heb je een tip, bemoediging of vraag die anderen kan helpen? Laat dan hieronder van je horen.

We waarderen het enorm als je jouw verhaal wilt delen. Het kan herkenning geven, steun bieden of gewoon net dát duwtje zijn voor iemand anders die zoekt naar antwoorden.

📝 Let op: reacties worden eerst gelezen door de redactie, zodat we spam en ongepaste berichten kunnen tegenhouden. Daardoor kan het een paar uur duren voor jouw reactie zichtbaar is. Alvast bedankt voor je begrip – en vooral voor je bijdrage. 💬💗