Last Updated on 21 april 2025 by M.G. Sulman
Mpox (voorheen: monkeypox) is een virale zoönose. Een zoönose is een infectieziekte die van dier op mens kan overgaan. Viraal betekent dat het door een virus wordt veroorzaakt. Mpox wordt veroorzaakt door het mpox-virus (apenpokkenvirus). Deze virusinfectie kenmerkt zich door symptomen die vergelijkbaar zijn met die bij pokkenpatiënten, dat door een wereldwijd inentingsprogramma sinds eind jaren ’70 van de vorige eeuw is uitgeroeid. De belangrijkste symptomen van een besmetting met het mpox-virus zijn koorts, huiduitslag en gezwollen lymfeklieren. Deze virale infectieziekte staat in het Nederlands bekend als ‘apenpokken’. Deze infectieziekte komt voor in de tropische regenwouden van Centraal- en West-Afrika. Af en toe wordt het naar andere gebieden geëxporteerd. Dat kan gebeuren door internationale reizen, diertransporten of nauw contact tussen mensen. Sinds 2022 is er wereldwijd meer aandacht voor mens-op-mensbesmetting, vooral via intensief huid-op-huidcontact, seksueel contact of contact met besmette materialen zoals beddengoed of kleding. De uitbraak in Europa en Noord-Amerika in 2022 was opvallend, omdat deze buiten de gebruikelijke endemiciteitsgebieden plaatsvond. In Nederland werd het eerste geval van mpox vastgesteld in mei 2022. De meeste besmettingen werden sindsdien gezien bij mannen die seks hebben met mannen (MSM), vaak binnen netwerken met nauwe fysieke of seksuele contacten.
Gebruik de inhoudsopgave om snel te navigeren
- 1 Casus: Ramon en de onverwachte uitslag – een confrontatie met Mpox
- 2 Wat is mpox?
- 3 Naamgeving
- 4 Incubatietijd
- 5 Synoniemen
- 6 Oorzaak van appenpokken
- 7 Overdracht en besmetting
- 8 Risicogroepen
- 9 Twee varianten
- 10 Vóórkomen
- 11 Symptomen van mpox
- 12 Complicaties
- 13 Onderzoek en diagnose
- 14 Behandeling van mpox – tussen symptoombestrijding en waakzaam afwachten
- 15 Prognose
- 16 Preventieve maatregelen tegen mpox – duidelijke keuzes, geen doekjes
- 16.1 🐀 Vermijd contact met verdachte dieren
- 16.2 🧼 Raak geen spullen aan van zieke mensen
- 16.3 🚷 Isoleer zieke mensen – geen smoesjes
- 16.4 🧼 Was je handen – ja, echt nog steeds
- 16.5 🧤 Draag beschermingsmiddelen bij zorg voor een besmet persoon
- 16.6 ❌ Geen seks bij klachten. Ook niet met condoom. Geen discussie.
- 16.7 Tot slot: niet dramatisch, wél serieus
- 17 💉 Vaccin tegen mpox anno 2025 – wat je moet weten
- 18 Video over het apenpokkenvirus
- 19 Ab Osterhaus maakt zich zorgen over het in Europa oprukkende apenpokkenvirus
- 20 Mpox in Nederland – wat je écht moet weten
- 21 Reacties en ervaringen
Casus: Ramon en de onverwachte uitslag – een confrontatie met Mpox
Ramon is 29, woont in Rotterdam en werkt in de horeca. Hij is sociaal, sportief en heeft een druk leven vol mensen, muziek en nachtelijke borrels. Dus toen hij ineens een paar rare vlekjes op zijn bovenbeen ontdekte, dacht hij eerst aan een allergische reactie of een schimmeltje van de sportschool. Maar de plekjes werden blaasjes, pijnlijk en met een soort korstjes. En toen kreeg hij ook nog koorts en opgezwollen klieren. “Dit is foute boel,” dacht hij, en hij maakte een afspraak bij de GGD.
Na lichamelijk onderzoek en een sneltest kwam het antwoord: Mpox – een virusinfectie die ook wel bekend stond als apenpokken, al wordt die naam nu minder gebruikt om stigma te vermijden. Ramon was geschrokken. Hij had gehoord van die uitbraken, vooral onder mannen die seks hebben met mannen (MSM), maar had nooit gedacht dat hij het zou krijgen. Hij voelde zich rot – fysiek, maar ook emotioneel. “Wat gaan mensen denken?”
Hij kreeg het dringende advies om in isolatie te gaan – geen fysiek contact, geen zoenen, geen knuffels. Voor iemand met een bruisend sociaal leven was dat een klap. De blaasjes zaten op intieme plekken, waren gevoelig en duurden ruim twee weken voordat ze begonnen in te drogen. Gelukkig kon Ramon via de huisarts pijnstilling krijgen en werd hij goed begeleid. Hij hield contact met de GGD en kreeg duidelijke voorlichting.
Achteraf blikt hij nuchter terug: “Het was heftig, maar ik ben er goed uitgekomen. En het heeft me bewuster gemaakt van hoe kwetsbaar je gezondheid is – ook als je jong en fit bent.” Ramon deelt zijn verhaal nu openlijk in zijn vriendengroep, om het taboe te doorbreken. “Want als ik het kan krijgen, kan iedereen het krijgen. Schaamte helpt niemand verder.”
Wat is mpox?
Mpox is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door het mpox-virus dat bij bepaalde dieren en mensen kan voorkomen. Het begint met symptomen als koorts, hoofdpijn, spierpijn, gezwollen lymfeklieren en vermoeidheid. Dit wordt gevolgd door uitslag met blaasjes en korstvorming. De duur van de symptomen is meestal twee tot vier weken.
Naamgeving
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) gebruikt vanaf eind november 2022 een andere naam om apenpokken, oftewel monkeypox, mee aan te duiden. De WHO spreekt thans van ‘mpox’. De organisatie kreeg na de uitbraak in 2022 verschillende klachten dat het woord monkeypox stigmatiserend en discriminerend zou zijn. De meeste besmettingsgevallen zijn mannen die seks hebben gehad met mannen, meldde de WHO eerder in 2022. De term monkeypox legt volgens tegenstanders een negatief stigma op deze groep.
Incubatietijd
De incubatietijd (tijd van infectie tot symptomen) voor mpox is gewoonlijk 7-14 dagen, maar kan variëren van 5-21 dagen.
Synoniemen
Monkeypox staat in het Nederlands bekend als ‘apenpokken’. Vanaf november 2022 wordt het ‘mpox’ genoemd.
Oorzaak van appenpokken
Mpox wordt veroorzaakt door het monkeypoxvirus of apenpokkenvirus. Deze behoort tot het geslacht Orthopox virus. Hiertoe behoren bijvoorbeeld ook pokken of variola (zie onderstaande afbeelding).
Overdracht en besmetting
Van dier op mens
Mpox wordt verspreid wanneer je in contact komt met een dier of een persoon die besmet is met het virus. Overdracht van dier op mens vindt plaats via een beschadigde huid, zoals door beten of krassen, of door direct contact met het bloed, lichaamsvloeistoffen of pokkenlaesies van een geïnfecteerd dier. Monkeypox wordt overigens niet verspreid door apen, maar vermoedelijk door Afrikaanse knaagdieren zoals eekhoorns en ratten.
Van mens op mens
Mpox kan zich ook van persoon tot persoon verspreiden, maar dat komt minder vaak voor. Verspreiding van persoon tot persoon vindt plaats wanneer je in contact komt met virusdeeltjes van een andere persoon.
Het wordt overgebracht door intiem contact, zoals zoenen, vrijen en seks, met iemand die besmet is. Het virus kan binnendringen via de slijmvliezen en kleine wondjes/scheurtjes in de huid.
Mogelijk kan het virus zich ook verspreiden via druppels uit blaasjes of uit de mond-keelholte, hoewel deze kans momenteel als laag wordt ingeschat. Wanneer een besmette persoon hoest of niest, kan het virus worden overgedragen via druppeltjes in de lucht. Het vereist langdurig face-to-face contact met een besmet persoon, maar je kunt deze kleine druppeltjes dan van iemand anders inademen of ze in je ogen of neus krijgen. Deze kleine druppeltjes (≤ 5 µm) staan bekend als ‘aerosolen’ . Ze zijn afkomstig van de luchtwegen van een besmette persoon, waarbij de virusdeeltjes in staat zijn een andere persoon te besmetten. Je kunt het ook rechtstreeks krijgen door de laesies van een geïnfecteerde persoon aan te raken.
Van materiaal naar mens
Je kunt apenpokken soms ook krijgen door direct of indirect in contact te komen met materialen die besmet zijn met het virus. Deze spullen kunnen kleding, beddengoed en ander linnengoed zijn dat wordt gebruikt door een besmet persoon of dier.
Risicogroepen
Iedereen kan mpox krijgen. Het virus komt voor in alle leeftijdscategorieën. De meeste besmettingen zijn tot nu toe gevonden bij mannen die seks hebben met mannen (MSM). Het grootste risico op besmetting hebben mannen die vaak seks hebben en meerdere partners hebben.1RIVM. Mpox (apenpokken). https://www.rivm.nl/monkeypox-apenpokken (ingezien op 27-7-2022)
Twee varianten
Er zijn twee soorten apenpokkenvarianten. De Congo-stam is de meest ernstige. Het heet een sterftecijfer van maar liefst 10%. De tweede, de zogeheten West-Afrikaanse stam van het apenpokkenvirus, heeft een sterftecijfer van één procent. De Congo-stam is niet alleen ziekmakend, maar ook vrij besmettelijk. De West-Afrikaanse stam is wat minder ziekmakend en besmettelijk.
Vóórkomen
Apenpokken komt vooral voor in Centraal- en West-Afrika. Het werd voor het eerst geïdentificeerd in 1958 bij laboratoriumapen. Vandaar de oorspronkelijk benaming monkeypox of apenpokken. De eerste gevallen bij mensen werden gevonden in 1970 in de Democratische Republiek Congo.
Symptomen van mpox
Bij mensen zijn de symptomen van apenpokken vergelijkbaar met die van pokken, alhoewel het milder verloopt..
Eerste symptomen
Mpox vangt aan met koorts, hoofdpijn, spierpijn en moeheid of uitputting. Het belangrijkste verschil tussen de symptomen van pokken en apenpokken is dat apenpokken ervoor zorgen dat de lymfeklieren opzwellen (lymfadenopathie), terwijl pokken dat niet doet.
De ziekte begint met:
- koorts
- hoofdpijn
- spierpijn
- rugpijn
- gezwollen lymfeklieren
- rillingen
- moeheid / uitputting
Latere klachten
Binnen 1 tot 3 dagen (soms langer) na het verschijnen van koorts ontwikkel je huiduitslag, vaak beginnend in het gezicht en vervolgens uitbreidend naar andere delen van het lichaam. Binnen 2 dagen ontstaan er blaasjes en gemiddeld na 7 dagen pustels. De pustels zijn rond, gespannen en diep. Na 8 of 9 dagen na de uitslag ontstaan er korsten. Dit gebeurt doordat de blaasjes indrogen. Deze korstjes vallen na 2-3 weken van de huid af.
De ziekte duurt meestal 2 tot 4 weken.
Complicaties
In Afrika is aangetoond dat apenpokken de dood veroorzaken bij maar liefst 1 op de 10 personen die de ziekte oplopen.
Onderzoek en diagnose
Omdat apenpokken zo zeldzaam zijn, kan de arts de uitslag aanzien voor mazelen, waterpokken of zelfs pokken. Gezwollen lymfeklieren onderscheiden apenpokken echter van andere pokken.
Om apenpokken te diagnosticeren, neemt de arts een weefselmonster dat vervolgens onder een microscoop wordt bekeken. Mogelijk volgt bloedonderzoek om te controleren op het apenpokkenvirus of op antilichamen die je immuunsysteem ertegen aanmaakt.
Behandeling van mpox – tussen symptoombestrijding en waakzaam afwachten
Mpox is in de meeste gevallen geen doodvonnis, maar wél een ziekte die je serieus moet nemen. Blaasjes, koorts, zwelling en pijn – het is geen pretje, en het duurt vaak weken voordat alles genezen is. Het goede nieuws? De meeste mensen genezen vanzelf. Het minder goede nieuws? Er bestaat anno 2025 nog geen specifieke, breed inzetbare behandeling tegen het virus zelf.
Wat artsen dus doen, is tweeledig: ondersteun waar nodig, en voorkom dat het erger wordt. En als de situatie uit de hand dreigt te lopen – wat gelukkig zelden gebeurt – dan zijn er zwaardere middelen beschikbaar. Hieronder leggen we alles helder en zonder opsmuk voor je uit.
Wat als je net besmet bent? Dan telt elke dag
Heb je vermoedelijk contact gehad met iemand die mpox heeft, en zit je binnen een paar dagen na dat contact? Dan is er iets wat je kunt doen, namelijk een vaccin als post-expositieprofylaxe (PEP). Dat is een moeilijk woord voor: “We geven je het vaccin snel nadat je mogelijk bent besmet, in de hoop dat het virus zich niet volledig ontwikkelt.”
Het vaccin dat hiervoor wordt gebruikt, is het bekende pokkenvaccin, dat in Europa ook wordt ingezet tegen mpox. Als je het binnen vier dagen na blootstelling krijgt, is de kans groot dat het de ziekte volledig voorkomt. Krijg je het tussen dag 4 en 14, dan kan het de symptomen milder maken. Het is dus een race tegen de klok. Wacht je te lang, dan heb je pech – dan moet je het gewoon uitzitten.
Als je ziek bent: behandelen wat zichtbaar en voelbaar is
Zodra de symptomen van mpox zich ontwikkelen – denk aan koorts, pijnlijke blaasjes, vermoeidheid, gezwollen klieren – is er helaas geen medicijn dat het virus wegtovert. De behandeling is dan vooral ondersteunend:
-
Rust
-
Voldoende vocht
-
Pijnstillers zoals paracetamol
-
Koele kompressen op de huid
-
En als het nodig is: antibiotica om secundaire bacteriële infecties te voorkomen, bijvoorbeeld als de blaasjes opengekrabd worden of ontstoken raken
Mpox kan bij sommige mensen leiden tot flinke huidproblemen of littekenvorming. Daarom is goede huidverzorging cruciaal. Niet krabben. Niet uitdrukken. En als je twijfelt over wat je ziet of voelt: trek aan de bel. Niet googelen, maar bellen.
In zeldzame gevallen – vooral bij mensen met een verzwakt immuunsysteem of ernstige klachten – grijpt de arts in met zwaardere middelen. Een daarvan is cidofovir, een antiviraal medicijn dat in Europa geregistreerd is voor gebruik bij mpox en pokken. Het werkt in op het virus zelf, maar heeft ook bijwerkingen, en wordt daarom alleen gebruikt als het écht nodig is.
Een alternatief, waar internationaal ook mee gewerkt wordt, is tecovirimat (SIGA), maar dat is in Europa nog niet overal standaard beschikbaar of goedgekeurd voor breed gebruik. In speciale gevallen kan de arts dit via een uitzondering aanvragen.
Dit zijn geen ‘eerstehulp-middeltjes’. Dit is serieus spul, voor serieuze situaties. De meeste mensen zullen ze nooit nodig hebben – gelukkig maar.
Pokkenvaccinatie: oud wapen, nieuwe relevantie
Een opvallend feit: mensen die vóór 1975 in Nederland het pokkenvaccin kregen (toen dat nog standaard was), hebben nog steeds een zekere mate van bescherming. Uit onderzoek blijkt dat die oude prik voor zo’n 85% effectief is tegen mpox.
Dat betekent niet dat je gegarandeerd beschermd bent, maar het helpt wel. Voor mensen die in risicogroepen vallen, is her-vaccinatie met JYNNEOS™ mogelijk – een moderne, veiligere versie van het oude pokkenvaccin. Deze vaccinatie verkleint niet alleen de kans dat je ziek wordt, maar ook dat je anderen besmet. Preventie is dus niet alleen persoonlijk, maar ook sociaal.
Tot slot: genezing kost tijd – maar je komt erdoorheen
De meeste mensen genezen volledig van mpox – zonder antivirale middelen, zonder ziekenhuis, maar met geduld, verzorging en soms flink wat frustratie. De blaasjes kunnen pijnlijk zijn, de isolatie is zwaar, en het herstel duurt meestal 2 tot 4 weken.
Wat je nodig hebt, is vooral dit:
-
Goede zorg (voor jezelf of vanuit anderen)
-
Tijd
-
En de wil om het serieus te nemen, ook als je je “wel oké” voelt
Mpox is geen ziekte waarbij je kunt doen alsof er niks aan de hand is. Maar het is ook geen ramp als je het goed aanpakt. Neem je rust. Zorg voor je huid. Wees eerlijk over je situatie. En vergeet niet: iedere besmetting die je serieus neemt, voorkomt er mogelijk tientallen.
Prognose
Mpox duurt normaal gesproken ongeveer twee tot vier weken voordat het over is. Als je wordt blootgesteld aan mpox, zal de arts je gedurende zeker 21 dagen controleren.
Mpox is milder dan pokken, maar het kan nog steeds dodelijk zijn. Mpox veroorzaakt de dood in 1 tot maximaal 10% van de gevallen, afhankelijk van de variant (zie boven).
Preventieve maatregelen tegen mpox – duidelijke keuzes, geen doekjes
Mpox is geen griepje. Het is een virale infectie die zich verspreidt via huid-op-huidcontact, seks, zoenen, gedeelde spullen en in sommige gevallen zelfs via ademhalingsdruppeltjes bij intensief contact. Het is géén reden tot paniek, maar wél een wake-upcall: soms moet je je lijf en dat van een ander even niet delen. En nee, dat is geen schande. Dat heet verantwoordelijkheid.
Hieronder de belangrijkste maatregelen. Niet politiek correct, niet gefilterd. Gewoon zoals het is.
🐀 Vermijd contact met verdachte dieren
Mpox is een zoönose, wat betekent dat het ooit van dier op mens is overgesprongen – waarschijnlijk via Afrikaanse knaagdieren zoals ratten, eekhoorns of civetkatten. Hou je dus verre van exotische huisdieren, dierensouvenirs uit dubieuze landen, en illegale ‘natuurproductjes’ op de zwarte markt. Dieren horen in de jungle, niet in je woonkamer of op je bord als het via-via ooit besmet kan zijn.
Gods schepping is prachtig, maar sommige dieren zijn níet bedoeld om mee te knuffelen of te consumeren. Leviticus 11 noemt niet voor niets onderscheid tussen reine en onreine dieren – een principe dat we niet achteloos moeten vergeten, zo blijkt maar weer.
🧼 Raak geen spullen aan van zieke mensen
Als iemand besmet is, blijft het virus op zijn of haar kleding, beddengoed, handdoeken en zelfs meubels achter. Dus nee, geen logeerpartijtjes bij iemand met blaasjes. En al helemaal geen “ach, ik was toch al ziek dus wat maakt het uit”. Het virus kan zich via oppervlakken verspreiden. Dat betekent: was je spullen, desinfecteer regelmatig en deel geen handdoek, ook niet met je scharrel van gisteren.
🚷 Isoleer zieke mensen – geen smoesjes
Ziek is ziek. Geen gezellig bezoek. Geen “maar ik voel me alweer iets beter”-uitvluchten. Isolatie is geen straf, het is zelfbeheersing. Als jij blaasjes hebt, blijf je thuis tot alles is ingedroogd. Geen fysieke afspraken. Geen knuffels. Geen verjaardagen. En als iemand in je omgeving ziek is, hou je afstand. Niet uit angst, maar omdat je respect hebt voor je eigen gezondheid en die van anderen.
🧼 Was je handen – ja, echt nog steeds
We dachten allemaal dat we handhygiëne inmiddels wel onder de knie hadden. Maar de praktijk laat zien dat veel mensen alweer slordig zijn. Mpox is geen vlekje dat vanzelf weggaat. Wassen. Met zeep. Regelmatig. Vooral na lichamelijk contact of na bezoek aan openbare ruimtes. Geen excuus van “ach, het valt wel mee”. Reinheid is geen obsessie, het is volwassen gedrag.
🧤 Draag beschermingsmiddelen bij zorg voor een besmet persoon
Zorg je voor iemand met mpox? Draag dan handschoenen, mondmasker en bij voorkeur ook een beschermend schort. Geen half werk. Je doet het niet alleen voor jezelf, maar ook om te voorkomen dat jij anderen besmet. En nee, dit is niet overdreven. Mpox is geen verkoudheid – het blijft hangen, het verspreidt zich via huiddeeltjes, en het is pijnlijk voor wie het krijgt.
❌ Geen seks bij klachten. Ook niet met condoom. Geen discussie.
Dit moet duidelijker gezegd worden dan veel instanties durven: intiem contact bij verdenking op mpox is géén goed idee. Niet met condoom. Niet ‘alleen even knuffelen’. Niet ‘alleen orale seks’. Het virus zit óveral waar huid-op-huidcontact plaatsvindt. Als jij of je partner blaasjes, koorts of lymfeklierzwelling hebt: houd afstand. Mpox verspreidt zich razendsnel in seksuele netwerken, vooral bij frequente wisseling van partners.
En nee, dat is geen oordeel – het is een feit. Minder contacten, meer grenzen = minder ellende.
Tot slot: niet dramatisch, wél serieus
Mpox is geen wereldramp. Maar het is ook geen fabeltje. Als je verantwoordelijkheid neemt voor je lichaam – en dat van een ander – voorkom je ongemak, pijn, isolatie en gedoe. Wil je feesten, daten, leven? Prima. Maar weet wat er speelt. Ziek zijn is geen pretje. Vooral niet als je het had kunnen voorkomen door gewoon even nee te zeggen, je handen te wassen of je mond te houden bij twijfel.
💉 Vaccin tegen mpox anno 2025 – wat je moet weten
Het vaccin dat in Nederland wordt ingezet tegen mpox (voorheen: apenpokken) heet JYNNEOS™. Dit vaccin is ook bekend onder de namen Imvanex (in Europa) of Imvamune (in Canada). Het is een levend verzwakt vaccin, wat betekent dat het virus in het vaccin zo is aangepast dat het je immuunsysteem traint zonder je ziek te maken.
JYNNEOS™ is ontwikkeld tegen het pokkenvirus (variola), maar biedt ook bescherming tegen verwante orthopoxvirussen, waaronder het mpox-virus. Omdat het vaccin veilig is voor mensen met een verminderde weerstand – in tegenstelling tot sommige oudere pokkenvaccins – wordt het specifiek aanbevolen voor risicogroepen.
In 2022 en 2023 werd het vaccin in Nederland bij risicogroepen preventief toegediend, met name onder mannen die seks hebben met mannen (MSM), transgender personen en sekswerkers. In 2025 is deze vaccinatiecampagne opnieuw gestart vanwege zorgen over een nieuwe, besmettelijkere mpox-variant (Clade 1b), die zich verspreidt in delen van Afrika. Deze variant is in Nederland nog niet aangetroffen, maar het RIVM kiest uit voorzorg voor gerichte bescherming.
Het vaccin wordt meestal in twee doses toegediend, met enkele weken ertussen. In sommige gevallen, bijvoorbeeld bij mensen die eerder zijn ingeënt tegen pokken, kan één dosis voldoende zijn. Bijwerkingen zijn over het algemeen mild: wat roodheid of zwelling op de prikplek, soms vermoeidheid of spierpijn.
Belangrijk: je kunt nog steeds mpox oplopen na vaccinatie, maar de kans op ernstige klachten of complicaties is veel kleiner. Het vaccin helpt dus vooral om je lichaam voorbereid te laten reageren als je besmet raakt.
Video over het apenpokkenvirus
Ab Osterhaus maakt zich zorgen over het in Europa oprukkende apenpokkenvirus
Het apenpokkenvirus rukt op in Europa, maar we weten niet waarom. Viroloog Ab Osterhaus maakt zich zorgen: “Het lijkt heel erg op het mensenpokkenvirus. Het probleem is dat we mensen niet meer vaccineren tegen pokken. Dat betekent dat we een niche gecreëerd hebben.”
Mpox in Nederland – wat je écht moet weten
Mpox, voorheen bekend als apenpokken, klinkt misschien als iets uit een ver exotisch land. En jarenlang was dat ook zo. Maar in 2022 veranderde dat beeld razendsnel, toen het virus plots ook opdook in Europa – en ja, ook in Nederland. Sindsdien staat het mpox-virus op de radar van artsen, de GGD en natuurlijk mensen die zich afvragen: moet ik me zorgen maken?
Het antwoord is genuanceerd. Mpox is meestal geen levensbedreigende ziekte, maar wél eentje die flink impact kan hebben. Je voelt je ellendig, kunt je flink ziek voelen en zit bovendien een tijdje in isolatie. Niet niks dus. Maar met goede voorlichting, snelle herkenning en gerichte vaccinatie wordt veel leed voorkomen – en dát is waar Nederland op inzet.
📆 Hoe het begon – de eerste gevallen in Nederland
In mei 2022 werd in Nederland het eerste mpox-geval gemeld. Het begon met een paar meldingen in Amsterdam en Rotterdam, voornamelijk onder mannen die seks hebben met mannen (MSM). Al snel bleek: dit virus verspreidt zich níét zoals corona – dus niet zomaar via de lucht – maar vooral via intensief huidcontact, zoenen, seks of contact met besmet materiaal zoals handdoeken of beddengoed.
Het RIVM en de GGD’s kwamen direct in actie. Er werd snel getest, opgespoord en voorgelicht. Tussen 2022 en 2024 zijn er ruim 1300 besmettingen in Nederland bevestigd. Sindsdien is het aantal gevallen flink afgenomen, maar helemaal verdwenen is het virus niet. Mpox is in Nederland dus geen grote pandemie, maar wel een infectieziekte die blijvend aandacht vraagt – zeker in risicogroepen.
💉 Vaccinatie: wie krijgt ‘m en waarom?
In de zomer van 2022 startte Nederland met gerichte vaccinatie. Niet iedereen kwam in aanmerking – alleen mensen met verhoogd risico, zoals bepaalde groepen binnen de MSM-gemeenschap, transgender personen en sekswerkers. Deze strategie werkte: het aantal besmettingen daalde snel.
In april 2025 is er opnieuw een vaccinatiecampagne gestart, omdat wereldwijd een nieuwe variant (Clade 1b) opdook in Afrika. Deze variant is besmettelijker en mogelijk ernstiger. In Nederland is deze variant nog niet aangetroffen, maar uit voorzorg worden risicogroepen opnieuw ingeënt met een veilig, aangepast vaccin. De overheid houdt de situatie scherp in de gaten en past het beleid aan zodra dat nodig is.
👀 Symptomen herkennen – dit moet je weten
Mpox begint vaak met algemene klachten: koorts, hoofdpijn, spierpijn en vermoeidheid. Daarna volgen meestal huiduitslag, blaasjes of zweren, vaak op of rond de geslachtsdelen, anus of mond. De uitslag doet soms denken aan waterpokken, maar is meestal pijnlijker. Ook gezwollen lymfeklieren zijn typisch voor mpox.
De klachten houden zo’n twee tot vier weken aan. Je bent besmettelijk zolang de blaasjes niet zijn ingedroogd en genezen – en dát betekent: even geen fysiek contact. Isolatie dus. Voor veel mensen een pittige periode, niet alleen lichamelijk maar ook mentaal. Gelukkig zijn er duidelijke richtlijnen én ondersteuning via de GGD.
🔎 De stand van zaken anno 2025
Op dit moment zijn er in Nederland enkele nieuwe gevallen gemeld in het eerste kwartaal van 2025. Geen reden tot paniek, maar wél tot alertheid. De bestaande variant (Clade IIb) circuleert nog heel beperkt. De nieuwe zorgwekkendere variant uit Afrika is hier nog niet gezien, maar dat kan veranderen. Daarom blijft het RIVM paraat, net als het vaccinatieprogramma voor risicogroepen.
De boodschap? Mpox is onder controle, maar nog niet weg. Geen massale uitbraak, geen lockdowns – maar wel: oog voor preventie, snelle signalering en zorg op maat.
🌿 Tot slot: mpox is tijdelijk, maar bewustwording blijft belangrijk
Mpox is geen virus dat je zomaar “even” oploopt bij het boodschappen doen. Het vraagt om bewustzijn, vooral in situaties met intensief lichamelijk contact. Maar het is óók een virus dat je met de juiste kennis en voorzorgsmaatregelen goed de baas kunt blijven.
Dus heb je klachten, zie je blaasjes, of ben je in contact geweest met iemand die positief is getest? Meld je bij de GGD. Schaam je niet, maar wees juist trots dat je verantwoordelijkheid neemt – voor jezelf én voor anderen. Want in een wereld waarin virussen zich snel kunnen verspreiden, is openheid het allerbeste vaccin.
Reacties en ervaringen
Hieronder kun je reageren op dit artikel. Je kunt bijvoorbeeld je ervaringen delen over het apenpokkenvirus, of tips geven. Wij stellen reacties zeer op prijs. Reacties worden niet automatisch (direct) gepubliceerd. Dit gebeurt nadat ze door de redactie gelezen zijn. Dit om ‘spam’ of anderszins ongewenste c.q. ongepaste reacties eruit te filteren. Daar kunnen soms enige uren overheen gaan.