Griep: symptomen (2025-2026), verloop, behandeling en wanneer je de huisarts belt

Last Updated on 12 april 2026 by M.G. Sulman

Griep is een besmettelijke infectie van de luchtwegen, veroorzaakt door het influenzavirus. In het griepseizoen 2025-2026 dook griep in Nederland opnieuw op in de winter, met een epidemie van week 5 tot en met week 11 van 2026. Klachten beginnen vaak plotseling: koorts, rillingen, spierpijn, hoofdpijn, hoesten en een zwaar, uitgeput gevoel. Vooral ouderen, zwangeren en mensen met een kwetsbare gezondheid lopen meer risico op complicaties. Hoe herken je griep op tijd, en wanneer is het verstandig de huisarts te bellen?

Wat is griep?

Griep, ook influenza genoemd, is een besmettelijke infectie van de luchtwegen die wordt veroorzaakt door het influenzavirus. Het is dus iets anders dan een gewone verkoudheid. Bij griep word je vaak vrij plotseling ziek, met koorts, rillingen, spierpijn, hoofdpijn, hoesten en een moe, beroerd gevoel dat je echt kan vellen.

Niet zomaar een verkoudheid

Veel mensen zeggen al gauw dat ze “de griep” hebben, terwijl het dikwijls om een verkoudheid gaat. Toch is het verschil meestal merkbaar. Een verkoudheid sluipt vaak wat rustiger binnen; griep slaat nogal eens harder toe. Je voelt je niet alleen snotterig, maar werkelijk ziek, slap en uitgeput.

Vooral in het griepseizoen

Griep duikt vooral op in de koude maanden, wanneer virussen zich gemakkelijker verspreiden. In het griepseizoen 2025-2026 speelde influenza in Nederland opnieuw een duidelijke rol. Voor de meeste mensen gaat griep vanzelf over, maar jonge kinderen, ouderen, zwangeren en mensen met een zwakkere gezondheid kunnen er flink ziek van worden.

Wanneer moet je opletten?

Juist daarom is het goed om griep serieus te nemen. Wat zijn de klachten precies, hoe lang duurt het doorgaans, en wanneer is het verstandig om de huisarts te bellen?

Griepseizoen 2025-2026

Griep komt vooral voor in de herfst en winter, wanneer luchtwegvirussen gemakkelijker rondgaan. In Nederland duurde de griepepidemie in het seizoen 2025-2026 van week 5 tot en met week 11 van 2026. Dat laat zien dat griep niet het hele jaar even sterk aanwezig is, maar zich duidelijk in golven kan verspreiden. Juist in zo’n periode is het goed om alert te zijn op klachten als koorts, spierpijn, hoesten en plotselinge uitputting.

Symptomen van griep 2025-2026

Incubatietijd

De incubatietijd van de griep is meestal tussen de 1 en 4 dagen, maar kan tot 7 dagen duren. De incubatietijd is de periode tussen blootstelling aan het griepvirus en het optreden van de eerste symptomen. Tijdens deze periode kan je het virus overdragen aan anderen, zelfs voordat jezelf symptomen hebt. Daarom is het belangrijk om goede hygiënemaatregelen te nemen, zoals regelmatig handen wassen, teneinde verspreiding van de griep te voorkomen.

Griepverschijnselen

De meest voorkomende tekenen van griep, ook in het griepseizoen 2025-2026, zijn hoge koorts, koude rillingen en je erg ziek voelen. Een droge, irriterende hoest komt ook vaak voor bij griep. Mogelijke griepsymptomen zijn:

• hoge koorts (39 graden of hoger)
• rillingen
• vermoeidheid
• irriterende, droge hoest
• zelden hoesten met (taai, soms bloederig) slijm
• niezen
• keelpijn
• conjunctivitis (ontstoken slijmvlies of bindvlies van het oog)
• gastro-intestinale klachten zoals misselijkheid, braken, diarree
• hoofdpijn
• gevoeligheid voor fel licht (fotofobie)
• opgezwollen gezicht
• pijn in de ledematen en spierpijn in je hele lichaam

Beschrijving van de klachten

Griep kan in principe mild en zelfs zonder klachten verlopen. Kenmerkende symptomen van griep zijn plotseling opkomende (forse) koorts, wat gepaard gaat met koude rillingen. De koorts duurt normaal gesproken 3 tot 5 dagen. Je krijgt verder last van een algeheel gevoel van malaise met hoofdpijn, spierpijn in de ledematen, keelpijn en hoesten. Het duurt vaak 1 tot 3 weken voordat je volledig bent hersteld. Over het algemeen is griep onschuldig, maar soms kunnen er complicaties optreden, zoals longontsteking, oorontsteking en ontsteking van de hartspier (myocarditis). Vooral bij bepaalde risicopatiënten, zoals ouderen en verzwakte hartpatiënten en suikerpatiënten.

Oorzaken van griep

Influenzavirus

De griep wordt veroorzaakt door het influenzavirus. Virussen zijn microscopisch kleine ziekteverwekkers, zelfs kleiner dan bacteriën. Eenmaal in het lichaam vermenigvuldigen ze zich zeer snel. Het afweersysteem van het lichaam heeft tijd nodig om voldoende antilichamen aan te maken om de virale infectie te bestrijden.

Verschillende soorten griepvirussen

Er zijn twee typen influenzavirussen die de meeste griep bij mensen veroorzaken:

• influenzavirus type A
• influenzavirus type B

Deze typen virussen zijn weer verder onder te verdelen in subtypen. Iedereen die besmet is met een bepaald griepvirus, ontwikkelt na de ziekte ongevoeligheid (immuniteit) voor dit virus. Omdat de griepvirussen voortdurend veranderen, kunnen er van jaar tot jaar volledig nieuwe soorten virussen ontstaan. Daarom ben je niet blijvend beschermd na het oplopen van de griep.

Overdracht van het griepvirus

Het virus zit in druppeltjes snot, slijm en speeksel en door praten, hoesten of niezen wordt de boosdoener verspreid, vooral in ruimten waar mensen dicht bij elkaar zitten en waar slecht geventileerd wordt. Het virus kan ook worden overgedragen via handen en voorwerpen, zoals een deurknop, een computermuis of een toetsenbord. Adequate hygiënemaatregelen kan verspreiding en besmetting aanzienlijk beperken. Verder is een goede weerstand belangrijk. Deze bouw je op door goede voeding, voldoende nachtrust, ontspanning (stress vermijden) en voldoende lichaamsbeweging.

Hoe lang ben je besmettelijk?

Griep komt altijd ongelegen. En alsof dat nog niet genoeg is, loop je vaak al rond als een wandelende virusfabriek nog vóórdat je zelf doorhebt dat je ziek wordt. Het influenzavirus is namelijk sluw: je kunt al één dag vóór de eerste symptomen anderen besmetten. Terwijl je zelf denkt: “ach, een beetje moe, misschien slecht geslapen”, verspreid je het virus al via praten, hoesten of een onschuldig kuchje.

De besmettelijkheid is het grootst in de eerste dagen van de ziekte, wanneer de koorts hoog oploopt en het hoesten niet te stuiten lijkt. Gemiddeld blijf je vijf tot zeven dagen besmettelijk ná het begin van de klachten. Bij kinderen en mensen met een verminderde weerstand kan dat venster aanzienlijk langer zijn – soms tot wel tien dagen of meer.

Concreet betekent dit:

• Dag -1 t/m dag 0: je voelt je nog niet ziek, maar je kunt het virus al doorgeven.
• Dag 1–4: de piek van de klachten én van de besmettelijkheid.
• Dag 5–7: de meeste mensen zijn minder besmettelijk, al kan hoesten nog virusdeeltjes verspreiden.
• Kwetsbaren (kinderen, immuungecompromitteerden): mogelijk langer besmettelijk.

Daarom is het niet overdreven om thuis te blijven, ook als je “alleen maar een beetje verhoging” hebt. In deze dagen wordt de griepketen namelijk het sterkst gevoed. Zoals een oud spreekwoord zegt: “Wie hoest, zaait.” En precies daarom hamert de huisarts op handen wassen, ventileren en een zakdoek bij de hand.

Verschil tussen griep, verkoudheid en COVID-19

De vraag die in elke winter weer terugkeert: heb ik nou een onschuldige verkoudheid, een “echte” griep of misschien toch corona? De symptomen overlappen deels, maar de ernst, het tempo en enkele kenmerkende signalen maken verschil.

Tabel: griep vs. verkoudheid vs. COVID-19

Symptoom	Griep (influenza)	Verkoudheid	COVID-19 (actueel, 2025)
Begin klachten	Plots, vaak van het ene op het andere uur	Geleidelijk, meestal mild	Geleidelijk of acuut, varieert per variant
Koorts	Vaak hoog (≥ 39 °C)	Zelden, hooguit lichte verhoging	Vaak aanwezig, maar niet altijd hoog
Rillingen	Typisch, vaak fors	Zelden	Soms
Spier- en gewrichtspijn	Hevig, voelt alsof je “onder de tram bent gekomen”	Licht, vaak afwezig	Soms aanwezig, meestal milder dan bij griep
Vermoeidheid	Ernstig, soms weken aanhoudend	Mild, vaak kortdurend	Kan ernstig zijn, soms langdurig (post-COVID)
Hoest	Droog en irriterend	Slijmhoest vaker	Droog of productief, afhankelijk van variant
Keelpijn	Vaak	Vaak	Vaak
Neusklachten	Soms	Typisch: loopneus, niezen	Soms, vaak minder uitgesproken
Geur- en smaakverlies	Niet typisch	Niet typisch	Kenmerkend, vooral in eerdere varianten
Besmettelijk	1 dag vóór tot 5–7 dagen na start klachten	Tijdens klachten	1–2 dagen vóór en 7–10 dagen na start klachten
Complicaties	Longontsteking, myocarditis, oorontsteking	Zelden	Longschade, trombose, langdurige moeheid

Hoe herken je het verschil?

• Griep: slaat plotseling in als een mokerslag – hoge koorts, rillingen, spierpijn en totale malaise.
• Verkoudheid: sluipt binnen, blijft doorgaans beperkt tot neus, keel en soms lichte hoofdpijn.
• COVID-19: is grilliger; kan lijken op griep of op een verkoudheid, maar geur- en smaakverlies en soms een langere nasleep verraden de infectie.

Griepvaccin 2025-2026

Trivalent griepvaccin

Voor het seizoen 2025-2026 wordt in Nederland een trivalent griepvaccin gebruikt. Dat betekent dat de griepprik bescherming biedt tegen drie varianten van het influenzavirus. Eerder zaten er vier viruscomponenten in, maar vanaf najaar 2025 is wereldwijd gekozen voor drie, omdat de B/Yamagata-lijn vrijwel niet meer circuleert. De griepprik kan griep niet veroorzaken, omdat het om een geïnactiveerd, dus niet-levend vaccin gaat.

Mogelijke bijwerkingen

Zoals bij de meeste vaccins treden er soms milde reacties op. De meest gemelde zijn:

• pijn, roodheid of zwelling op de prikplaats
• hoofdpijn
• vermoeidheid
• lichte koorts
• spierpijn
• huiduitslag

Bij het hooggedoseerde vaccin (Efluelda) komen deze klachten iets vaker voor. Ze verdwijnen doorgaans na enkele dagen vanzelf. Ervaart iemand hevige of onverwachte klachten, dan kan dat worden gemeld via eenbijwerkingmelden.be. Meldingen kunnen in Nederland worden gedaan via lareb.nl (Bijwerkingencentrum Lareb).

Behandeling van griep

Zelfzorgmaatregelen

Er bestaan geen geneesmiddelen tegen griep. Je zult moeten uitzieken. Wel kun je de verschijnselen bestrijden. Bij koorts boven 39,5 graden kan paracetamol worden gebruikt. Geef kinderen geen pijnstillers die acetylsalicylzuur bevatten. Bij keelklachten is het verstandig je keel voldoende te bevochtigen door bijvoorbeeld het zuigen of sabbelen op een snoepje of dropje. Je kunt ook gorgelen met fysiologisch zout of koude dranken drinken. Een verstopte neus kun je bestrijden met een fysiologische zoutoplossing of xylometazoline. Zorg dat je voldoende drinkt om uitdroging te voorkomen.

Voldoende drinken

Veel drinken is belangrijk om uitdroging te voorkomen. Het vocht transporteert zowel voedings- als afvalstoffen in het lichaam. Als je water drinkt, vul je bovendien het vocht aan dat je tijdens het ziek zijn bent verloren door bijvoorbeeld koorts, braken of diarree.

ORS (oral rehydration solution) is een mengsel van zouten en glucose (druivensuiker) om op te lossen in water. Het wordt gebruikt bij diarree om het verlies aan water, suikers en zouten aan te vullen.

Goede luchtvochtigheid en ventilatie

Tot slot is het verstand om de luchtvochtigheid in huis te verhogen. Uit onderzoek blijkt dat reeds bij een relatieve luchtvochtigheid van 43 procent maar 14 procent van de losgelaten virusdeeltjes in staat is om griep over te brengen. Is de relatieve luchtvochtigheid laag (23 procent) dan blijft ongeveer 70 tot 77 procent van de virusdeeltjes besmettelijk. Het beschermende effect van de hogere luchtvochtigheid werkt snel. Binnen een kwart na het hoesten is het grootste gedeelte van de virusdeeltjes al niet meer actief. Zorg er verder voor dat je goed ventileert.

Medicijnen tegen griep (antivirale middelen)

Er bestaat helaas geen wondermiddel dat de griep in één klap doet verdwijnen. Toch zijn er antivirale middelen die het influenzavirus kunnen afremmen. Ze genezen je niet, maar kunnen bij bepaalde groepen het ziekteverloop wat verkorten of de kans op complicaties verkleinen. Deze medicijnen worden alleen op recept verstrekt en zijn vooral bedoeld voor mensen met een hoog risico, zoals ouderen met hart- of longaandoeningen, mensen met een verminderde afweer of zwangere vrouwen.

Oseltamivir (Tamiflu)

Oseltamivir is al jaren het bekendste griepmedicijn. Het behoort tot de zogenaamde neuraminidaseremmers, die de vermenigvuldiging van het virus afremmen.

• Werking: moet binnen 48 uur na de eerste klachten worden ingenomen. Het kan de ziekteduur met minder dan een dag verkorten.
• Beperkingen: effect is bescheiden en niet iedereen ervaart verbetering.
• Bijwerkingen: misselijkheid en braken komen geregeld voor, soms ook buikpijn of hoofdpijn.

Baloxavir marboxil (Xofluza)

Baloxavir is nieuwer en werkt op een andere manier: het blokkeert de virale polymerase, waardoor het virus zich niet goed kan vermeerderen.

• Voordeel: eenmalige dosis in plaats van een kuur van meerdere dagen.
• Beschikbaarheid: in de EU goedgekeurd, maar het gebruik in Nederland is nog beperkt en doorgaans voorbehouden aan specialistische settingen.
• Effect: in studies vergelijkbaar of iets sneller dan oseltamivir in het verminderen van de ziekteduur, mits vroeg gestart.

Wanneer wel en wanneer niet?

Voor gezonde volwassenen zonder complicaties is antivirale therapie niet zinvol: het verschil in herstel is te klein en de kans op bijwerkingen weegt dan niet op. Bij risicopatiënten kan een arts het overwegen, zeker bij ernstige klachten of opname in het ziekenhuis.

Conclusie

Antivirale middelen zijn géén vervanging voor de griepprik en geen excuus om je ziek uit te zieken achterwege te laten. Ze vormen slechts een aanvullend instrument, voor wie de griep écht gevaarlijk kan worden. Voor de meeste mensen blijft het devies onveranderd: rust, vocht, en tijd.

Vergelijking: Tamiflu vs. Xofluza

Kenmerk	Oseltamivir (Tamiflu)	Baloxavir marboxil (Xofluza)
Toediening	Capsule of drank, 2× per dag, 5 dagen	Eenmalige dosis tablet
Werkingsmechanisme	Neuraminidaseremmer – remt vrijkomen van virus	Polymeraseremmer – blokkeert virusvermeerdering
Starten binnen	48 uur na eerste symptomen	48 uur na eerste symptomen
Effect	Verkort ziekte ± 0,5–1 dag	Vergelijkbaar, soms iets sneller
Bijwerkingen	Misselijkheid, braken, buikpijn, hoofdpijn	Diarree, hoesten, soms hoofdpijn
Beschikbaarheid NL	Al jaren gebruikt, via huisarts/ziekenhuis	Door EMA goedgekeurd, in NL nog beperkt
Doelgroep	Vooral risicogroepen en ziekenhuispatiënten	Specialistische setting, risicogroepen

Antibiotica

Sommige mensen geloven dat antibiotica ook kunnen helpen bij griep. Antibiotica werken echter alleen tegen bacteriën en niet tegen virussen. Daarom helpen ze alleen als er zich naast de virale infectie ook bacteriën in de luchtwegen hebben gevestigd. Als er geen complicaties zijn die wijzen op een bacteriële infectie, heeft het geen zin om antibiotica te nemen voor griep.

Eten en drinken

Bij griep is goed drinken belangrijker dan goed eten. Dat klinkt wat kaal, maar zo is het doorgaans wel. Door koorts, zweten en soms minder eetlust droog je gemakkelijker uit. Thuisarts adviseert daarom om bij griep ongeveer 1,5 tot 2 liter per dag te drinken, bijvoorbeeld water of thee. Bij koorts mag dat ook wat meer zijn.

Wat kun je het beste drinken?

Kies vooral dranken die mild zijn en makkelijk wegdrinken:

• water
• thee
• bouillon
• verdunde limonade of sap als je flauw bent en weinig eet
• eventueel een ijsje of waterijsje als drinken tegenstaat

Bouillon kan prettig zijn omdat het warm is en wat zout bevat, wat bij zweten soms fijn is. Kleine slokjes verspreid over de dag werken dikwijls beter dan in één keer een groot glas leegdrinken. Zeker als je misselijk bent.

Hoeveel moet je drinken?

Een bruikbare vuistregel is 6 tot 8 glazen per dag, dus ongeveer 1,5 tot 2 liter. Heb je koorts, zweet je veel of geef je over, dan heeft je lichaam vaak meer vocht nodig. Zet daarom gewoon een glas of flesje binnen handbereik en neem geregeld een paar slokken. Dat is eenvoudiger vol te houden dan wachten tot je dorst krijgt.

Wat kun je eten als je weinig trek hebt?

Eet licht en simpel. Je hoeft jezelf niet te dwingen tot grote maaltijden. Kies liever kleine porties die weinig moeite kosten, zoals:

• een beschuit of cracker
• toast of een boterham
• yoghurt of vla als dat goed valt
• banaan of appelmoes
• soep
• havermout of pap

📌 Voorbeeld
Voelt een warme maaltijd te zwaar, neem dan eerst een kom soep en later op de dag een banaan of beschuit. Dat is niet groots, maar het houdt de boel wel gaande.

De kern is eenvoudig: eet wat je verdraagt en drink voldoende. Ook de NHS noemt dat je kunt eten zodra je je daartoe in staat voelt.

Wat kun je beter laten staan?

Sommige dingen zijn bij griep minder handig:

• alcohol, omdat je daardoor sneller kunt uitdrogen
• veel cafeïne, zoals grote hoeveelheden koffie of cola, als je al weinig drinkt
• heel vet of zwaar eten als je misselijk bent
• sterk gekruid eten als je keel of maag protesteert

Heb je vooral misselijkheid of moet je overgeven, neem dan steeds kleine slokjes in plaats van grote hoeveelheden ineens.

Als je keel pijn doet

Bij keelpijn zijn lauwe of warme dranken vaak prettiger dan koude prikdrank. Thee, warme bouillon of water met wat honing kan verzachtend zijn. Honing is ook een goed middel om de keel kan kalmeren, al is het geen geneesmiddel. Let wel op: geef geen honing aan kinderen jonger dan 1 jaar.

Wanneer opletten?

Eten is bij griep tijdelijk minder belangrijk dan drinken. Maar je moet wel alert zijn als je nauwelijks vocht binnenhoudt of tekenen van uitdroging krijgt, zoals:

• erg weinig plassen
• donkere urine
• sufheid
• duizeligheid
• een droge mond

Bel bij griep de huisarts als je benauwd wordt, verward raakt, suf bent of steeds zieker wordt. Heb je hartfalen of een nierziekte en mag je normaal niet veel drinken, overleg dan met je arts hoeveel vocht voor jou veilig is

Kruiden

Er zijn een aantal kruiden die kunnen helpen om de griep te behandelen of te voorkomen. Hieronder staan enkele voorbeelden:

• Echinacea: Dit kruid kan helpen om het immuunsysteem te versterken en de duur van een griep te verkorten.
• Gember: Gember heeft ontstekingsremmende eigenschappen en kan helpen om koorts te verminderen en spierpijn te verzachten.
• Knoflook: Knoflook bevat stoffen die de groei van virussen en bacteriën kunnen remmen.
• Zwarte bes: Zwarte bes bevat antioxidanten die het immuunsysteem kunnen versterken.
• Vlierbessen: Deze worden in de traditionele geneeskunde vaak gebruikt om de symptomen van de griep te verminderen. Ze bevatten verschillende stoffen die kunnen helpen om de afweer te versterken en de symptomen van de griep te verlichten, zoals hoesten, neusverstopping en koorts.

Prognose van griep

De prognose van griep is meestal goed. De meeste mensen knappen binnen een paar dagen allengs op, al kan het gevoel van zwakte en vermoeidheid nog één tot twee weken aanhouden. Je bent dus vaak niet langdurig ernstig ziek, maar wel tijdelijk behoorlijk uitgeschakeld.

Hoe lang duurt griep meestal?

Bij een gewone, ongecompliceerde griep geldt vaak dit verloop:

• de eerste dagen zijn meestal het zwaarst
• koorts en spierpijn nemen vaak binnen 3 tot 5 dagen af
• hoesten en vermoeidheid kunnen langer blijven hangen
• volledig herstel duurt dikwijls 1 tot 2 weken, soms langer

📌 Voorbeeld
Iemand kan na vier dagen koortsvrij zijn, maar zich nog steeds slap voelen bij traplopen of boodschappen doen. Dat is niet vreemd. Het lichaam is dan nog herstellende.

Wanneer is de prognose minder gunstig?

Griep verloopt niet bij iedereen even mild. De prognose is minder gunstig bij:

• ouderen
• baby’s en jonge kinderen
• zwangeren
• mensen met astma, COPD of hartziekten
• mensen met diabetes
• mensen met een verminderde afweer

Bij deze groepen is de kans groter op complicaties, zoals een longontsteking, uitdroging of verergering van een bestaande ziekte.

Welke complicaties kunnen optreden?

Een bijholteontsteking (sinusitis) komt vaak voor bij griep. Een bijholteontsteking manifesteert zich vaak als hoofdpijn en een verstopte neus.

Bij zuigelingen en jonge kinderen veroorzaken luchtweginfecties vaak middenoorontsteking.

De griep leidt soms tot meer ernstige complicaties zoals longontsteking. Dit risico komt vooral vaak voor bij mensen met een zwakker immuunsysteem: zuigelingen en jonge kinderen, mensen ouder dan 60 jaar of met long- of immuunstoornissen. Een zeer ernstig verloop van de ziekte kan levensbedreigend zijn.

Post-infectieuze bronchiale hyperreactiviteit na griep

Wanneer de koorts is gezakt en de spierpijn allengs verdwijnt, verwacht men dat de griep voorgoed is uitgezwaaid. Toch blijft bij een aanzienlijk deel van de mensen een onverwachte restklacht hangen: post-infectieuze bronchiale hyperreactiviteit, een toestand waarbij de bronchiën, de grotere luchtwegen, veel te heftig reageren op prikkels nadat de infectie zelf al verdwenen is. Het slijmvlies is dan nog geïrriteerd en het epitheel, de beschermlaag van de luchtwegen, herstelt trager dan de rest van het lichaam. Daardoor ontstaat een soort nasleep waarin hoestbuien, piepende ademhaling en inspanningsdyspneu gemakkelijk opflakkeren.

Waarom dit juist na griep zo vaak voorkomt

De influenza-virusdeeltjes beschadigen het epitheel dieper dan een gewone verkoudheid. Tijdens het herstel reageert dat weefsel alsof er nog steeds een dreiging is; koudere buitenlucht, parfum of een korte fietsrit kunnen een hoestreflex uitlokken. De reflexbogen in de luchtwegen staan strakker afgesteld en een kleine prikkel wordt er al snel opgeblazen tot een volle hoestbui. Deze hyperresponsiviteit is geen nieuwe infectie, maar pure nasleep.

De typische klachten na influenza

Veel mensen ervaren een droge prikkelhoest die weken blijft hangen, een drukkend gevoel in de borst en kortademigheid bij lichte inspanning. Soms klinkt er een zacht piepje bij het uitademen doordat de luchtwegen zich even vernauwen; dat heet bronchoconstrictie, het samenspannen van de spiertjes rond de bronchiën. Wie dit voor het eerst meemaakt, schrikt gemakkelijk, omdat het voelt alsof de conditie ineens verdwenen is.

Hoe lang duurt deze fase

Griep kan de luchtwegen zó fel prikkelen dat de overgevoeligheid zes tot twaalf weken aanhoudt. Dat betekent niet dat het misgaat, maar dat het slijmvlies een langzamer herstelpad volgt dan je energiepeil. De rest van het lichaam meldt dat je er weer klaar voor bent, terwijl de luchtwegen nog in de achterhoede staan.

Wat helpt tijdens deze griepnazorg

Warme, vochtige lucht verzacht het slijmvlies; een sjaal voor de mond buiten en een rustige opbouw van inspanning doen wonderen. Vermijd rook, sprays en hevige geuren zolang het herstel gaande is. Bij hardnekkige klachten kunnen artsen inhalatiecorticosteroïden overwegen, ontstekingsremmers die lokaal de luchtwegwand tot rust brengen. Het is geen versneller van het proces, maar eerder een steun in de rug voor luchtwegen die nog te snel protesteren.

Waarom het belangrijk is om dit te herkennen

Veel mensen denken dat de griep nooit helemaal is verdwenen, terwijl het in feite om een herstellend slijmvlies gaat. Wie begrijpt wat er gebeurt, voorkomt onnodige zorgen en voorkomt vooral dat hij of zij te snel, te intens de dagelijkse activiteiten oppakt. Herstel is geen sprint, maar een fysiologische balans die opnieuw moet worden gevonden. Griep verlaat het lichaam snel; de luchtwegen laten haar schaduw soms langer staan.

Preventie

Verkoudheids- en griepvirussen verspreiden zich via  zogenaamde druppelinfectie: het overdragen van ziektekiemen doordat de zieke bij hoesten of spreken druppeltjes speeksel in de omgeving verspreidt. Virussen kunnen ook op zakdoeken en handen komen als je je neus snuit. Van daaruit kunnen ze andere mensen of objecten bereiken. Virussen worden gemakkelijk van mens op mens overgedragen via voorwerpen zoals deurklinken of handgrepen in de metro die door veel mensen worden aangeraakt. Bovendien bevordert direct contact via het schudden van handen of knuffels de overdracht van verkoudheids- en griepvirussen.

Om jezelf of anderen tegen dergelijke virussen te beschermen, is het daarom het meest effectief om te voorkomen dat ze zich verspreiden. Concreet betekent dit bijvoorbeeld dat je vaak je handen grondig wast en geen gebruikte zakdoeken laat rondslingeren.

Griep is besmettelijk vanaf 1 dag vóór het begin van de klachten tot 5-7 dagen ná het begin van de klachten. Daarom is het belangrijk om gedurende deze periode met zo weinig mogelijk mensen contact te hebben door thuis te blijven.

Een andere manier om jezelf tegen het griepvirus te beschermen, is door de griepprik te halen.

Video over griep

Wat is de griep? Bondig en helder uitgelegd:

Uit de oude doos

Ingezonden brief: ‘Volle trams en het besmettingsgevaar’ (1918)

De Spaanse griep was een grieppandemie (een wereldwijde griepuitbraak) in de jaren 1918-1920. Deze griepvariant eiste naar schatting 17 tot mogelijk 100 miljoen levens.¹Wikimedia. Spaanse griep. https://nl.wikipedia.org/wiki/Spaanse_griep (ingezien op 18-10-2023) In het najaar van 1918 wordt ook Nederland getroffen door de Spaanse griep.

Op 31 juli 1918 verscheen er een ingezonden brief in ‘De Nieuwe Courant’ (een ochtendkrant uit Den Haag e.o.) onder de titel ‘Volle trams en het besmettingsgevaar’:

Mijnheer de Redacteur,

Tegen de verspreiding der Spaansche griep wordt van medische zijde o. m. aanbevolen reinheid van het lichaam en onbelemmerde toetreding van frissche lucht in woon- en slaapkamers en in ’t algemeen van die gelegenheden waar uit den aard der zaak menschen samenkomen.

Zoo lees ik thans weer in uw Ochtendblad van hedenmorgen, dat de minister van Binnenlandsche Zaken op advies van den Centralen Gezondheidsraad, den gemeentebesturen in overweging geeft ter voorkoming van verspreiding van besmettelijke ziekten, volksophoopingen zooveel mogelijk tegen te gaan, waaronder met name kermissen te verbieden.

Het wil mij voorkomen, dat als zoodanig ook behoort verboden te worden, het overmatig volproppen der electrische trams te dezer stede.

Dagelijks toch ziet men het gebeuren en ondervindt men het zelf, dat de menschen als haring in een tonnetje gepakt worden. Ik heb dan ook meermalen meegemaakt dat men met 16 à 18 personen op een balcon gepakt stond of met 30 personen in een wagen, waar in normalen tijd respectievelijk slechts 8 en 20 personen worden toegelaten. Het behoeft dan ook geen betoog, dat menschen op die manier op elkaar gedrongen, ten volle van elkander genieten en de adem van den een gezellig geblazen wordt in het gezicht van den ander.

Zoo was ik verleden week getuide, dat een jongmensch staande in een overvol geladen aanhangwagen van lijn 3 onpasselijk werd, en daar hij blijkbaar den wagen niet gauw genoeg kon verlaten, den inhoud van zijn maag heel royaal uitstortte over de kleeren van 2 zittende medepassagiers.

Een en ander draagt niet bij ter bevordering van de volksgezondheid en ik hoop dan ook dat deze regelen er toe mogen bijdragen dat de autoriteiten het advies van den Centralen Gezondheidsraad zullen opvolgen en onder volksophoopingen ook zullen verstaan het overmatig volproppen van de trams en aan dit euvel paal en perk zullen stellen.

U bij voorbaat dankzeggende, teeken ik

Hoogachtend,

Uw dw.²Dienstwillige
J. J. Cos.
Scheveningen, 30 Juli 1918.³INGEZONDEN STUKKEN.. “De nieuwe courant”. ‘s-Gravenhage, 31-07-1918, p. 4. Geraadpleegd op Delpher, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB15:000739052:mpeg21:p00004

FAQ griep: alles wat je wilt weten (maar niet durfde te vragen)

Vraag	Antwoord
Wat is griep eigenlijk?	Griep, oftewel influenza, is een virusinfectie die je flink onderuit kan halen. Geen simpel snotneusje, maar echt een pittige aanslag op je lichaam. Koorts, spierpijn, hoesten, ellende. Het hele pakket.
Is griep hetzelfde als een verkoudheid?	Nope. Een verkoudheid is als een irritante vlieg—lastig, maar te doen. Griep? Meer als een bulldozer die over je heen dendert. Koorts, koude rillingen, spierpijn... het hele circus.
Hoe raak je besmet?	Griep verspreidt zich via minuscule druppeltjes. Even kletsen, hoesten, niezen—pats, virus in de lucht. Aanraken van besmette oppervlakken en dan je gezicht aanraken? Ook een ticket naar Griepstad.
Kan ik griep krijgen van kou of tocht?	Nee joh, dat is een hardnekkige fabel. Kou zelf veroorzaakt geen griep, maar als je weerstand lager is door kou of vermoeidheid, heb je wel een grotere kans om ziek te worden. Het virus is de boosdoener, niet de wind.
Hoe lang ben ik besmettelijk?	Vaak al een dag voordat je symptomen krijgt en dan nog een dag of vijf, soms langer. Kinderen en mensen met een zwak immuunsysteem kunnen het virus nog langer verspreiden.
Wat zijn de eerste symptomen?	Vaak begint het met een ‘mwah’-gevoel. Dan: plotselinge koorts, rillingen, spierpijn, hoofdpijn, droge hoest, moeheid. Binnen een paar uur kun je je van ‘beetje niet lekker’ naar ‘help, ik ben een hoopje ellende’ voelen.
Hoe lang duurt het?	Meestal een week of zo, maar de vermoeidheid kan langer blijven plakken. Sommige mensen voelen zich na twee weken nog steeds gesloopt.
Wat kan ik doen om sneller beter te worden?	Rust pakken, liters water drinken, en je lijf laten herstellen. Paracetamol kan helpen bij koorts en spierpijn. Thee, honing, soep? Lekker. Maar er is geen tovermiddel om het proces te versnellen. Geduld, vriend.
Moet ik naar de dokter?	Meestal niet. Maar als je ademhaling moeilijk gaat, je extreem suf bent, hoge koorts hebt die niet zakt, of tot een risicogroep behoort (ouderen, chronisch zieken, zwangeren), dan is een doktersbezoek wél slim.
Is antibiotica een optie?	Nope, antibiotica werken alleen tegen bacteriën, niet tegen virussen. Griep is een virus. Dus nee, geen zin.
Kan ik twee keer in één seizoen griep krijgen?	Theoretisch? Ja. Er zijn verschillende griepvarianten, en als je de ene hebt gehad, betekent dat niet automatisch dat je immuun bent voor de andere. Maar de kans is klein.
Wat is het verschil tussen griep en corona?	Ze lijken op elkaar, maar zijn toch anders. Griep slaat sneller toe, terwijl corona vaak een sluipstart heeft. Bij corona zijn geur- en smaakverlies ook typisch. Testen is de enige manier om het zeker te weten.
Wat helpt tegen keelpijn bij griep?	Honing, warme thee, keelpastilles, gorgelen met zout water… en gewoon even rustig aan doen. Overprikkelde stembanden houden niet van geschreeuw.
Wat moet ik eten als ik griep heb?	Waar je trek in hebt, zolang het maar voedzaam is. Kippensoep is een klassieker, fruit is top voor de vitamines. Maar dwingen heeft geen zin—je lichaam heeft prioriteiten en eten staat soms even op een lager pitje.
Is griep gevaarlijk?	Voor de meeste mensen niet, maar voor ouderen, baby’s en mensen met een zwakke gezondheid kan het wél serieus zijn. Complicaties zoals longontsteking kunnen optreden.
Helpt een griepprik echt?	Zeker! Het voorkomt niet altijd dat je ziek wordt, maar het vermindert de kans op een zware griep én op complicaties. Vooral nuttig voor risicogroepen.
Kun je sporten als je griep hebt?	Nope. Je lichaam heeft al genoeg te verduren. Even uitzieken, en pas als je je écht beter voelt, kun je weer gaan bewegen.
Wanneer mag ik weer onder de mensen komen?	Zodra je 24 uur koortsvrij bent en je weer een beetje mens voelt. Niemand zit te wachten op extra virussen in de rondte.
Waarom ben ik na griep nog zo moe?	Je lijf heeft keihard gewerkt om het virus te verslaan. Dat vraagt energie. Die vermoeidheid kan dus nog even blijven hangen. Geef het de tijd.
Helpt extra vitamine C om sneller beter te worden?	Vitamine C is prima voor je weerstand, maar als je eenmaal griep hebt, gaat het je niet ineens sneller genezen. Wel kan het helpen om niet ziek te wórden.
Kan je griep voorkomen?	Helemaal voorkomen is lastig, maar je kunt je kansen verkleinen: griepprik halen, handen goed wassen, gezond eten, slapen als een koning, en uit de buurt blijven van niesende mensen.
Moet ik thuisblijven van werk/school?	Als je ziek bent: ja. Niemand zit te wachten op een wandelende virusfabriek. Blijf thuis, rust uit, en ga pas weer als je echt beter bent.
Mag ik alcohol drinken als ik griep heb?	Technisch gezien mag je alles, maar verstandig? Niet echt. Alcohol droogt je uit en kan je herstel vertragen. Thee of water is slimmer.
Wat als ik elk jaar griep krijg?	Dan is je weerstand misschien wat zwakker of kom je veel in contact met het virus. Gezond eten, goed slapen en stress vermijden kunnen helpen om je immuunsysteem een boost te geven.
Kan griep dodelijk zijn?	In zeldzame gevallen wel, vooral bij kwetsbare mensen. Gelukkig is dat niet de norm, maar onderschat het niet.
Zijn er alternatieve middelen tegen griep?	Er zijn veel huis-tuin-en-keukenmiddeltjes die klachten kunnen verlichten (gember, kamille, eucalyptus), maar een wondermiddel dat griep in één klap oplost, bestaat niet.
Wat is het verschil tussen een normale griep en de Mexicaanse griep?	De Mexicaanse griep (H1N1) was een specifieke griepvariant die in 2009 veel aandacht kreeg. Inmiddels is het gewoon een van de griepvirussen die jaarlijks circuleren.

Lees verder

👉 Wil je meer weten over hoe griep zich uit bij kwetsbare groepen? Lees dan zeker ook eens griep bij ouderen: symptomen, gevolgen en behandeling, waar je ziet waarom een “onschuldige” griep soms toch ernstige gevolgen kan hebben. Ben je meer geïnteresseerd in huis-tuin-en-keukenremedies, kijk dan bij grog maken tegen verkoudheid of griep – een klassieker die warmte en verlichting kan geven. Vaak gaat griep gepaard met een bonkend hoofd; in hoofdpijn door griep of verkoudheid leggen we uit waar dat vandaan komt en wat je eraan kunt doen. Wil je begrijpen hoe je lichaam zich verdedigt, dan biedt lymfeklieren: verborgen wachters van je immuunsysteem een fascinerende inkijk. En wie zijn weerstand een duwtje in de rug wil geven, kan zich verdiepen in probiotica: de stille kracht van je gezondheid, waar we de rol van die kleine micro-organismen uitlichten.

Let op: Deze tekst is uitsluitend bedoeld ter algemene informatie en vervangt geen professioneel medisch advies. Raadpleeg bij gezondheidsklachten altijd een arts.

Geraadpleegde bronnen

• RIVM. (2025). Griep. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu.
  Beschikbaar via: https://www.rivm.nl/griep-griepprik/griep
  ➤ Algemene uitleg over griep, symptomen, besmettelijkheid en preventie, toegespitst op de Nederlandse situatie.

• LCI (RIVM). (2025). Richtlijn Influenza. Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding.
  Beschikbaar via: https://lci.rivm.nl/richtlijnen/influenza
  ➤ Uitgebreide medische richtlijn over influenza, inclusief incubatietijd, besmettelijkheid en behandeling.

• European Medicines Agency. (2024). Xofluza (baloxavir marboxil) – EPAR. EMA.
  Beschikbaar via: https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/xofluza
  ➤ Productinformatie en wetenschappelijke beoordeling van baloxavir (Xofluza), een antiviraal middel tegen griep.

• Hay, A. J., & McCauley, J. W. (2021). The evolution of influenza viruses. Philosophical Transactions of the Royal Society B, 376(1837), 20200268.
  Beschikbaar via: https://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rstb.2020.0268
  ➤ Wetenschappelijk overzichtsartikel over de voortdurende veranderingen van influenzavirussen en de gevolgen voor vaccins.

Reacties en ervaringen

Hieronder kun je reageren op dit artikel. Je kunt bijvoorbeeld je ervaringen delen over griep, of tips geven. Wij stellen reacties zeer op prijs. Reacties worden niet automatisch (direct) gepubliceerd. Dit gebeurt nadat ze door de redactie gelezen zijn. Dit om ‘spam’ of anderszins ongewenste c.q. ongepaste reacties eruit te filteren. Daar kunnen soms enige uren overheen gaan.