Griep: symptomen (2025-2026), oorzaken en behandeling

Last Updated on 6 december 2025 by M.G. Sulman

Ieder jaar heerst er griep en zo ook dit seizoen, 2025-2026. Uiteraard komt er in het een griepseizoen (december, januari en februari) meer griep voor dan in het andere griepseizoen. Griep (of influenza) is een besmettelijke ziekte van de luchtwegen. Griep wordt veroorzaakt door het griepvirus, ook ‘influenzavirus’ genoemd. Griep komt in Nederland elk jaar voor en dan vooral in de wintermaanden. Er zijn verschillende soorten griepvirussen. Deze veranderen steeds, waardoor je telkens opnieuw griep kunt krijgen. Er zijn twee typen influenzavirussen die de meeste griep bij mensen veroorzaken. Het gaat om influenzavirus type A en B. Verder bestaan er diverse subtypen. Voorbeeld hiervan is influenzavirus A, subtype H1N1, de eens beruchte ‘Mexicaanse griep’. Soms hebben in een bepaalde periode veel mensen de griep. Dan kan er sprake zijn van een griepepidemie. Men spreekt van een epidemie als een bepaald aantal mensen bij de huisarts als grieppatiënt bekend staan. Bij 51 of meer geregistreerde griepgevallen per 10.000 inwoners spreekt men van een griepepidemie.¹Een griepepidemie wordt in Nederland vastgesteld wanneer het aantal huisartsconsulten voor griepachtige klachten (ILI-consulten per 100.000 inwoners) gedurende minstens twee weken boven de seizoensdrempel komt te liggen (ca. 53–58 per 100.000, afhankelijk van het seizoen). Griep dient zich vaak aan met de symptomen: koude rillingen, hoofdpijn, heftige spierpijn en vermoeidheid, keelpijn, droge hoest en (hoge) koorts.

Casus – “Het begon met een rilling”: het verhaal van mevrouw Van Dijk (78)

Mevrouw Van Dijk, een energieke weduwe van 78 jaar, woont nog zelfstandig en wandelt elke ochtend trouw door het park. Maar begin februari voelde ze zich plots “niet zichzelf”. Eerst dacht ze aan een verkoudheid: een loopneus, wat hoesten, en rillingen. “Het zal wel het weer zijn,” zei ze tegen haar dochter. Toch voelde het anders – die rilling ging door merg en been, en haar benen wilden ineens niet meer mee.

De volgende dag bleef ze in bed. De koorts liep op tot bijna 39 graden, ze zweette heftig en verloor haar eetlust. Haar spieren deden pijn, vooral in haar rug en dijen. “Alsof ik een marathon had gelopen terwijl ik stil lag,” grapte ze later. Ze dronk nauwelijks, uit angst om naar het toilet te moeten. Na twee dagen belde haar dochter toch de huisarts.

De arts constateerde griep, geen longontsteking, maar waarschuwde voor uitdroging en complicaties. Mevrouw Van Dijk kreeg het advies om voldoende te blijven drinken, paracetamol te nemen tegen de koorts en regelmatig de temperatuur op te meten. Haar dochter kwam dagelijks langs met soep en thee, en hield haar nauwlettend in de gaten.

Na een kleine week begon de koorts te zakken en kwam de eetlust mondjesmaat terug. “Ik ben nog niet de oude,” zei ze, “maar ik voel me weer een mens.” Inmiddels wandelt mevrouw Van Dijk weer – iets trager dan voorheen, maar dankbaar dat ze haar jaarlijkse griepprik toch weer had gehaald. “Wie weet hoe het anders was afgelopen,” verzucht ze nuchter.

Wat is griep?

Neem Sophie, een drukke jonge moeder van twee kinderen, die normaal gesproken alles onder controle heeft. Vorige week begon ze zich wat grieperig te voelen, maar zoals altijd negeerde ze het. “Ik kan het me niet permitteren om ziek te zijn,” dacht ze, terwijl ze tussen schoolruns en haar werk nog snel een boodschap deed. Maar toen kwam de klap: koorts van 39 graden, spierpijn alsof ze een marathon had gelopen, en een hoofd dat voelde alsof er een zware mist doorheen trok. Sophie probeerde nog een vergadering te leiden vanaf de bank, met een dekentje om haar heen en een kop thee binnen handbereik, maar na tien minuten gooide ze de handdoek in de ring. “De griep had gewonnen,” zei ze later lachend. Ze bracht de dagen erna slapend door, afgewisseld met liters bouillon en bingewatchen van slechte realityseries. Haar kinderen vonden het maar wat spannend om voor een keer zelf ‘chef-kok’ te spelen (lees: tosti’s en cornflakes als diner), terwijl Sophie zich eindelijk overgaf aan wat haar lichaam al dagen schreeuwde: rust.

De griep (influenza) is een bovenste luchtweginfectie die wordt veroorzaakt door het griepvirus ofwel influenzavirus. Griep moet onderscheiden worden van verkoudheid. Het zijn weliswaar beide bovenste luchtweginfecties, maar bij griep voel je je doorgaans veel beroerder. Veel mensen krijgen griep, vooral in de wintermaanden. Griep is erg besmettelijk.

Griepseizoen

Wist je dat december, januari en februari dé maanden zijn waarin de griep zijn opwachting maakt? Griep is seizoensgebonden en komt meestal voor tijdens de winter, het zogenaamde ‘griepseizoen’. Meestal is er een piek rond januari en februari.

Griep, ook bekend als influenza, is een vervelende luchtweginfectie. het wordt veroorzaakt door die vervelende influenzavirussen.  En raad eens waar die virussen zich het liefst thuis voelen? Juist ja, in koude temperaturen! Dus als de winter zijn intrede doet, is het griepseizoen in volle gang.

Het feest begint meestal in de herfst, maar de echte piek zien we tijdens de gezellige maanden december, januari en februari.  Mensen hangen binnen rond, delen knuffels (en virussen) met elkaar, en voilà, daar heb je de perfecte setting voor een griepuitbraak!

Wees slim! Was regelmatig je handen, vermijd die kuchende collega en bedek je mond als je niest of hoest. En overweeg de griepprik als je tot een van de risicogroepen behoort!

Symptomen van griep 2025-2026

Incubatietijd

De incubatietijd van de griep is meestal tussen de 1 en 4 dagen, maar kan tot 7 dagen duren. De incubatietijd is de periode tussen blootstelling aan het griepvirus en het optreden van de eerste symptomen. Tijdens deze periode kan je het virus overdragen aan anderen, zelfs voordat jezelf symptomen hebt. Daarom is het belangrijk om goede hygiënemaatregelen te nemen, zoals regelmatig handen wassen, teneinde verspreiding van de griep te voorkomen.

Griepverschijnselen

De meest voorkomende tekenen van griep, ook in het griepseizoen 2025-2026, zijn hoge koorts, koude rillingen en je erg ziek voelen. Een droge, irriterende hoest komt ook vaak voor bij griep. Mogelijke griepsymptomen zijn:

• hoge koorts (39 graden of hoger)
• rillingen
• vermoeidheid
• irriterende, droge hoest
• zelden hoesten met (taai, soms bloederig) slijm
• niezen
• keelpijn
• conjunctivitis (ontstoken slijmvlies of bindvlies van het oog)
• gastro-intestinale klachten zoals misselijkheid, braken, diarree
• hoofdpijn
• gevoeligheid voor fel licht (fotofobie)
• opgezwollen gezicht
• pijn in de ledematen en spierpijn in je hele lichaam

Beschrijving van de klachten

Griep kan in principe mild en zelfs zonder klachten verlopen. Kenmerkende symptomen van griep zijn plotseling opkomende (forse) koorts, wat gepaard gaat met koude rillingen. De koorts duurt normaal gesproken 3 tot 5 dagen. Je krijgt verder last van een algeheel gevoel van malaise met hoofdpijn, spierpijn in de ledematen, keelpijn en hoesten. Het duurt vaak 1 tot 3 weken voordat je volledig bent hersteld. Over het algemeen is griep onschuldig, maar soms kunnen er complicaties optreden, zoals longontsteking, oorontsteking en ontsteking van de hartspier (myocarditis). Vooral bij bepaalde risicopatiënten, zoals ouderen en verzwakte hartpatiënten en suikerpatiënten.

Oorzaken van griep

Influenzavirus

De griep wordt veroorzaakt door het influenzavirus. Virussen zijn microscopisch kleine ziekteverwekkers, zelfs kleiner dan bacteriën. Eenmaal in het lichaam vermenigvuldigen ze zich zeer snel. Het afweersysteem van het lichaam heeft tijd nodig om voldoende antilichamen aan te maken om de virale infectie te bestrijden.

Verschillende soorten griepvirussen

Er zijn twee typen influenzavirussen die de meeste griep bij mensen veroorzaken:

• influenzavirus type A
• influenzavirus type B

Deze typen virussen zijn weer verder onder te verdelen in subtypen. Iedereen die besmet is met een bepaald griepvirus, ontwikkelt na de ziekte ongevoeligheid (immuniteit) voor dit virus. Omdat de griepvirussen voortdurend veranderen, kunnen er van jaar tot jaar volledig nieuwe soorten virussen ontstaan. Daarom ben je niet blijvend beschermd na het oplopen van de griep.

Overdracht van het griepvirus

Het virus zit in druppeltjes snot, slijm en speeksel en door praten, hoesten of niezen wordt de boosdoener verspreid, vooral in ruimten waar mensen dicht bij elkaar zitten en waar slecht geventileerd wordt. Het virus kan ook worden overgedragen via handen en voorwerpen, zoals een deurknop, een computermuis of een toetsenbord. Adequate hygiënemaatregelen kan verspreiding en besmetting aanzienlijk beperken. Verder is een goede weerstand belangrijk. Deze bouw je op door goede voeding, voldoende nachtrust, ontspanning (stress vermijden) en voldoende lichaamsbeweging.

Hoe lang ben je besmettelijk?

Griep komt altijd ongelegen. En alsof dat nog niet genoeg is, loop je vaak al rond als een wandelende virusfabriek nog vóórdat je zelf doorhebt dat je ziek wordt. Het influenzavirus is namelijk sluw: je kunt al één dag vóór de eerste symptomen anderen besmetten. Terwijl je zelf denkt: “ach, een beetje moe, misschien slecht geslapen”, verspreid je het virus al via praten, hoesten of een onschuldig kuchje.

De besmettelijkheid is het grootst in de eerste dagen van de ziekte, wanneer de koorts hoog oploopt en het hoesten niet te stuiten lijkt. Gemiddeld blijf je vijf tot zeven dagen besmettelijk ná het begin van de klachten. Bij kinderen en mensen met een verminderde weerstand kan dat venster aanzienlijk langer zijn – soms tot wel tien dagen of meer.

Concreet betekent dit:

• Dag -1 t/m dag 0: je voelt je nog niet ziek, maar je kunt het virus al doorgeven.

• Dag 1–4: de piek van de klachten én van de besmettelijkheid.

• Dag 5–7: de meeste mensen zijn minder besmettelijk, al kan hoesten nog virusdeeltjes verspreiden.

• Kwetsbaren (kinderen, immuungecompromitteerden): mogelijk langer besmettelijk.

Daarom is het niet overdreven om thuis te blijven, ook als je “alleen maar een beetje verhoging” hebt. In deze dagen wordt de griepketen namelijk het sterkst gevoed. Zoals een oud spreekwoord zegt: “Wie hoest, zaait.” En precies daarom hamert de huisarts op handen wassen, ventileren en een zakdoek bij de hand.

Verschil tussen griep, verkoudheid en COVID-19

De vraag die in elke winter weer terugkeert: heb ik nou een onschuldige verkoudheid, een “echte” griep of misschien toch corona? De symptomen overlappen deels, maar de ernst, het tempo en enkele kenmerkende signalen maken verschil.

Tabel: griep vs. verkoudheid vs. COVID-19

Symptoom	Griep (influenza)	Verkoudheid	COVID-19 (actueel, 2025)
Begin klachten	Plots, vaak van het ene op het andere uur	Geleidelijk, meestal mild	Geleidelijk of acuut, varieert per variant
Koorts	Vaak hoog (≥ 39 °C)	Zelden, hooguit lichte verhoging	Vaak aanwezig, maar niet altijd hoog
Rillingen	Typisch, vaak fors	Zelden	Soms
Spier- en gewrichtspijn	Hevig, voelt alsof je “onder de tram bent gekomen”	Licht, vaak afwezig	Soms aanwezig, meestal milder dan bij griep
Vermoeidheid	Ernstig, soms weken aanhoudend	Mild, vaak kortdurend	Kan ernstig zijn, soms langdurig (post-COVID)
Hoest	Droog en irriterend	Slijmhoest vaker	Droog of productief, afhankelijk van variant
Keelpijn	Vaak	Vaak	Vaak
Neusklachten	Soms	Typisch: loopneus, niezen	Soms, vaak minder uitgesproken
Geur- en smaakverlies	Niet typisch	Niet typisch	Kenmerkend, vooral in eerdere varianten
Besmettelijk	1 dag vóór tot 5–7 dagen na start klachten	Tijdens klachten	1–2 dagen vóór en 7–10 dagen na start klachten
Complicaties	Longontsteking, myocarditis, oorontsteking	Zelden	Longschade, trombose, langdurige moeheid

Hoe herken je het verschil?

• Griep: slaat plotseling in als een mokerslag – hoge koorts, rillingen, spierpijn en totale malaise.

• Verkoudheid: sluipt binnen, blijft doorgaans beperkt tot neus, keel en soms lichte hoofdpijn.

• COVID-19: is grilliger; kan lijken op griep of op een verkoudheid, maar geur- en smaakverlies en soms een langere nasleep verraden de infectie.

Griepvaccin 2025-2026: alles wat je moet weten

Waarom ieder jaar een nieuw vaccin?

Het influenzavirus is als een kameleon: het verandert telkens van gedaante. Daarom word je niet blijvend immuun, ook al heb je al eens griep doorgemaakt. Waar je tegen mazelen of rodehond vaak levenslange bescherming opbouwt, moet je bij influenza telkens opnieuw worden ingeënt. De vaccinmakers passen jaarlijks de samenstelling aan, afgestemd op de virusvarianten die het komende seizoen naar verwachting de kop opsteken.

Na een prik duurt het gewoonlijk een week of twee voordat je lichaam voldoende antistoffen heeft gevormd om bescherming te bieden. Dat blijft dus een race tegen de klok: het vaccin moet op tijd zijn, liefst voordat de griepgolf zich aandient.

Samenstelling van het vaccin 2025-2026

De WHO en het EMA stelden in het voorjaar van 2025 de richtlijnen vast voor de huidige vaccins. België kiest, net als de voorgaande jaren, enkel voor quadrivalente vaccins: deze dekken twee typen influenza A én twee typen influenza B. Daarmee wordt de kans groter dat de circulerende virussen ook werkelijk door het vaccin worden afgedekt.

De vaccins die dit najaar beschikbaar zijn:

• α-RIX-Tetra (GlaxoSmithKline Biologicals SA-NV)

• Influvac Tetra (Viatris Healthcare SA-NV)

• Vaxigrip Tetra (Sanofi Pasteur Europe S.A.)

• Efluelda (Sanofi Pasteur S.A.) – dit is het hooggedoseerde vaccin dat vooral bedoeld is voor 60-plussers.

Hoeveel vaccins en voor wie?

Voor de campagne 2025-2026 liggen er ongeveer 2,7 miljoen vaccins klaar in België. De Hoge Gezondheidsraad benadrukt dat vooral kwetsbare groepen zich moeten laten vaccineren. Het gaat om:

• 65-plussers

• Mensen tussen 50 en 65 jaar met risicofactoren zoals obesitas, roken of overmatig alcoholgebruik

• Iedereen ouder dan 6 maanden met een ernstige chronische aandoening (bijvoorbeeld longziekten of hartfalen)

• Zwangere vrouwen, ongeacht de zwangerschapsduur

• Personen met een BMI boven de 40

• Gezondheidswerkers en mantelzorgers

• Iedereen die samenwoont met iemand uit een risicogroep

De campagne start in midden oktober 2025, ruim op tijd om de winterperiode af te dekken. Nieuw is dat de vaccinatiepraktijk steeds meer wordt afgestemd op andere vaccinaties: zo kan het griepvaccin tegenwoordig samen met een COVID-19-prik worden toegediend.

Mogelijke bijwerkingen

Zoals bij de meeste vaccins treden er soms milde reacties op. De meest gemelde zijn:

• pijn, roodheid of zwelling op de prikplaats

• hoofdpijn

• vermoeidheid

• lichte koorts

• spierpijn

• huiduitslag

Bij het hooggedoseerde vaccin (Efluelda) komen deze klachten iets vaker voor. Ze verdwijnen doorgaans na enkele dagen vanzelf. Ervaart iemand hevige of onverwachte klachten, dan kan dat worden gemeld via eenbijwerkingmelden.be. Meldingen kunnen in Nederland worden gedaan via lareb.nl (Bijwerkingencentrum Lareb).

Slotopmerking

Het blijft opmerkelijk hoe een minuscuul virus jaar in, jaar uit de gezondheidszorg in beweging zet. Toch is de kern eenvoudig: het vaccin biedt géén absolute garantie, maar vermindert wel de kans op ernstige complicaties aanzienlijk. Voor wie tot de risicogroepen behoort, kan een prik dit najaar dus het verschil maken tussen een paar dagen ziekte of een ziekenhuisopname.

Behandeling van griep

Zelfzorgmaatregelen

Er bestaan geen geneesmiddelen tegen griep. Je zult moeten uitzieken. Wel kun je de verschijnselen bestrijden. Bij koorts boven 39,5 graden kan paracetamol worden gebruikt. Geef kinderen geen pijnstillers die acetylsalicylzuur bevatten. Bij keelklachten is het verstandig je keel voldoende te bevochtigen door bijvoorbeeld het zuigen of sabbelen op een snoepje of dropje. Je kunt ook gorgelen met fysiologisch zout of koude dranken drinken. Een verstopte neus kun je bestrijden met een fysiologische zoutoplossing of xylometazoline. Zorg dat je voldoende drinkt om uitdroging te voorkomen.

Voldoende drinken

Veel drinken is belangrijk om uitdroging te voorkomen. Het vocht transporteert zowel voedings- als afvalstoffen in het lichaam. Als je water drinkt, vul je bovendien het vocht aan dat je tijdens het ziek zijn bent verloren door bijvoorbeeld koorts, braken of diarree.

ORS (oral rehydration solution) is een mengsel van zouten en glucose (druivensuiker) om op te lossen in water. Het wordt gebruikt bij diarree om het verlies aan water, suikers en zouten aan te vullen.

Goede luchtvochtigheid en ventilatie

Tot slot is het verstand om de luchtvochtigheid in huis te verhogen. Uit onderzoek blijkt dat reeds bij een relatieve luchtvochtigheid van 43 procent maar 14 procent van de losgelaten virusdeeltjes in staat is om griep over te brengen. Is de relatieve luchtvochtigheid laag (23 procent) dan blijft ongeveer 70 tot 77 procent van de virusdeeltjes besmettelijk. Het beschermende effect van de hogere luchtvochtigheid werkt snel. Binnen een kwart na het hoesten is het grootste gedeelte van de virusdeeltjes al niet meer actief. Zorg er verder voor dat je goed ventileert.

Medicijnen tegen griep (antivirale middelen)

Er bestaat helaas geen wondermiddel dat de griep in één klap doet verdwijnen. Toch zijn er antivirale middelen die het influenzavirus kunnen afremmen. Ze genezen je niet, maar kunnen bij bepaalde groepen het ziekteverloop wat verkorten of de kans op complicaties verkleinen. Deze medicijnen worden alleen op recept verstrekt en zijn vooral bedoeld voor mensen met een hoog risico, zoals ouderen met hart- of longaandoeningen, mensen met een verminderde afweer of zwangere vrouwen.

Oseltamivir (Tamiflu)

Oseltamivir is al jaren het bekendste griepmedicijn. Het behoort tot de zogenaamde neuraminidaseremmers, die de vermenigvuldiging van het virus afremmen.

• Werking: moet binnen 48 uur na de eerste klachten worden ingenomen. Het kan de ziekteduur met minder dan een dag verkorten.

• Beperkingen: effect is bescheiden en niet iedereen ervaart verbetering.

• Bijwerkingen: misselijkheid en braken komen geregeld voor, soms ook buikpijn of hoofdpijn.

Baloxavir marboxil (Xofluza)

Baloxavir is nieuwer en werkt op een andere manier: het blokkeert de virale polymerase, waardoor het virus zich niet goed kan vermeerderen.

• Voordeel: eenmalige dosis in plaats van een kuur van meerdere dagen.

• Beschikbaarheid: in de EU goedgekeurd, maar het gebruik in Nederland is nog beperkt en doorgaans voorbehouden aan specialistische settingen.

• Effect: in studies vergelijkbaar of iets sneller dan oseltamivir in het verminderen van de ziekteduur, mits vroeg gestart.

Wanneer wel en wanneer niet?

Voor gezonde volwassenen zonder complicaties is antivirale therapie niet zinvol: het verschil in herstel is te klein en de kans op bijwerkingen weegt dan niet op. Bij risicopatiënten kan een arts het overwegen, zeker bij ernstige klachten of opname in het ziekenhuis.

Conclusie

Antivirale middelen zijn géén vervanging voor de griepprik en geen excuus om je ziek uit te zieken achterwege te laten. Ze vormen slechts een aanvullend instrument, voor wie de griep écht gevaarlijk kan worden. Voor de meeste mensen blijft het devies onveranderd: rust, vocht, en tijd.

Vergelijking: Tamiflu vs. Xofluza

Kenmerk	Oseltamivir (Tamiflu)	Baloxavir marboxil (Xofluza)
Toediening	Capsule of drank, 2× per dag, 5 dagen	Eenmalige dosis tablet
Werkingsmechanisme	Neuraminidaseremmer – remt vrijkomen van virus	Polymeraseremmer – blokkeert virusvermeerdering
Starten binnen	48 uur na eerste symptomen	48 uur na eerste symptomen
Effect	Verkort ziekte ± 0,5–1 dag	Vergelijkbaar, soms iets sneller
Bijwerkingen	Misselijkheid, braken, buikpijn, hoofdpijn	Diarree, hoesten, soms hoofdpijn
Beschikbaarheid NL	Al jaren gebruikt, via huisarts/ziekenhuis	Door EMA goedgekeurd, in NL nog beperkt
Doelgroep	Vooral risicogroepen en ziekenhuispatiënten	Specialistische setting, risicogroepen

Antibiotica

Sommige mensen geloven dat antibiotica ook kunnen helpen bij griep. Antibiotica werken echter alleen tegen bacteriën en niet tegen virussen. Daarom helpen ze alleen als er zich naast de virale infectie ook bacteriën in de luchtwegen hebben gevestigd. Als er geen complicaties zijn die wijzen op een bacteriële infectie, heeft het geen zin om antibiotica te nemen voor griep.

Eten en drinken

Het is belangrijk om goed te eten en te drinken als je griep hebt, omdat je lichaam extra energie nodig heeft om te herstellen. Het is aan te raden om veel water, thee en bouillon te drinken om voldoende vocht binnen te krijgen en om de slijmvliezen in de keel en neus vochtig te houden. Dit kan helpen om de symptomen van de griep, zoals keelpijn en hoesten, te verminderen.

Verder is het belangrijk om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen, zoals eiwitten, vitaminen en mineralen. Eiwitrijke voedingsmiddelen, zoals vlees, vis, eieren, bonen en noten, kunnen helpen bij het herstellen van spierweefsel dat kan zijn aangetast tijdens de griep. Voedingsmiddelen die rijk zijn aan vitamine C, zoals citrusvruchten, kiwi’s, paprika’s en broccoli, kunnen helpen bij het versterken van het immuunsysteem. Bovendien kunnen voedingsmiddelen die rijk zijn aan zink, zoals vlees, vis, volkoren granen en noten, helpen bij het verminderen van de duur van de griep.

Het is ook belangrijk om te proberen om regelmatig te eten, zelfs als je geen honger hebt. Als je geen eetlust hebt, kun je misschien kleinere porties eten of voedingsmiddelen kiezen die gemakkelijk te verteren zijn, zoals soepen, pap en ontbijtgranen. Probeer ook om voldoende te rusten, omdat dit kan helpen bij het herstel van het lichaam. Als je vragen hebt over specifieke voedingsmiddelen of voedingspatronen tijdens de griep, raadpleeg dan altijd een arts of een diëtist.

Kruiden

Er zijn een aantal kruiden die kunnen helpen om de griep te behandelen of te voorkomen. Hieronder staan enkele voorbeelden:

• Echinacea: Dit kruid kan helpen om het immuunsysteem te versterken en de duur van een griep te verkorten.
• Gember: Gember heeft ontstekingsremmende eigenschappen en kan helpen om koorts te verminderen en spierpijn te verzachten.
• Knoflook: Knoflook bevat stoffen die de groei van virussen en bacteriën kunnen remmen.
• Zwarte bes: Zwarte bes bevat antioxidanten die het immuunsysteem kunnen versterken.
• Vlierbessen: Deze worden in de traditionele geneeskunde vaak gebruikt om de symptomen van de griep te verminderen. Ze bevatten verschillende stoffen die kunnen helpen om de afweer te versterken en de symptomen van de griep te verlichten, zoals hoesten, neusverstopping en koorts.

Zelfzorg en praktische tips bij griep

Prognose

Je kent het wel: het begint met een snotneus, een zeurend gevoel achter in je keel en een hoofd dat voelt alsof er een kilo watten in zit. “Oh nee,” denk je. “Is dit het begin van de griep?” En vaak is dat ook zo. Maar hoe verloopt het daarna? Wat kun je verwachten en hoe lang gaat dit duren? Laten we daar eens induiken.

Eerst even een verhaal

Laten we het eens hebben over Eline. Vorige winter kreeg ze ineens koorts, spierpijn alsof ze de marathon had gelopen (spoiler: dat had ze niet) en ze voelde zich compleet gesloopt. “Twee dagen,” zei ze tegen haar partner, “en dan ben ik weer op de been.” Maar goed, die twee dagen werden er vijf. Ze belandde met een dekentje op de bank, Netflix aan, en een stapel zakdoekjes binnen handbereik. Uiteindelijk duurde het bijna twee weken voor ze weer echt de oude was. Best pittig, toch?

Hoe lang duurt griep meestal?

De griep is meestal een kort maar heftig avontuur. De meeste mensen zijn binnen een week of twee weer op de been. Het hoogtepunt – of beter gezegd het dieptepunt – zit vaak in de eerste drie tot vijf dagen. Dat is het moment waarop je denkt: “Ik wil nooit meer opstaan.” Je hebt koorts, alles doet pijn en zelfs een kop thee vasthouden voelt als een enorme inspanning. Na die piek gaat het meestal langzaam beter. Eerst zakt de koorts, dan krijg je weer wat energie, en uiteindelijk verdwijnen ook die irritante hoestbuien.

Maar… het kan langer duren

Soms blijft die griep je net iets te lang plagen. Vooral de hoest is vaak een lastpak die maar niet wil ophoepelen. Dit noemen ze “post-virale klachten.” Geen paniek, het is normaal. Je lichaam is dan nog bezig met opruimen. Bij sommige mensen, vooral ouderen of mensen met een zwakker immuunsysteem, kan het herstel langer duren. Dan praten we over weken in plaats van dagen.

Wat bepaalt hoe snel je herstelt?

Het herstel hangt af van allerlei dingen: je leeftijd, je gezondheid, en zelfs hoe goed je jezelf verzorgt tijdens de griep. Mensen die veel rust nemen en voldoende vocht binnenkrijgen (water, thee, soep – kies je favoriet!) herstellen vaak sneller. En als je het gevoel hebt dat je de griep elke winter weer nét wat heftiger te pakken hebt, kan dat komen door je weerstand.

Wanneer moet je je zorgen maken?

Natuurlijk zijn er altijd uitzonderingen. Als je griep hebt en je voelt je na een week nog steeds beroerd, of je krijgt nieuwe symptomen zoals ademhalingsproblemen, dan is het slim om even contact op te nemen met een huisarts. In sommige gevallen kan griep namelijk leiden tot complicaties, zoals een longontsteking. Dat wil je echt niet.

Even praktisch: wat kun je doen?

Er is geen magische pil die de griep oplost (was het maar zo’n feest). Maar wat helpt wel?

• Rust: Je lichaam vecht een flinke strijd, dus gun het wat rust.
• Vocht: Drink veel water, thee of bouillon. Je wilt niet uitdrogen.
• Paracetamol: Helpt tegen de spierpijn en koorts, en maakt het allemaal net iets draaglijker.
• Lucht bevochtigen: Heb je een droge hoest? Een luchtbevochtiger of een bakje heet water kan wonderen doen.

En vergeet niet: even ziek zijn is oké. Je lichaam is bezig met herstellen en sterker worden. Dus, zoals Eline nu altijd zegt: “Soms moet je de bank omarmen en accepteren dat het even niet anders is.”

Hopelijk voel je je snel beter! Of ben jij een van die mensen die al na een dag weer op de been is? (Zo ja, we zijn jaloers.)

Complicaties

Een bijholteontsteking (sinusitis) komt vaak voor bij griep. Een bijholteontsteking manifesteert zich vaak als hoofdpijn en een verstopte neus.

Bij zuigelingen en jonge kinderen veroorzaken luchtweginfecties vaak middenoorontsteking.

De griep leidt soms tot meer ernstige complicaties zoals longontsteking. Dit risico komt vooral vaak voor bij mensen met een zwakker immuunsysteem: zuigelingen en jonge kinderen, mensen ouder dan 60 jaar of met long- of immuunstoornissen. Een zeer ernstig verloop van de ziekte kan levensbedreigend zijn.

Post-infectieuze bronchiale hyperreactiviteit na griep

Wanneer de koorts is gezakt en de spierpijn allengs verdwijnt, verwacht men dat de griep voorgoed is uitgezwaaid. Toch blijft bij een aanzienlijk deel van de mensen een onverwachte restklacht hangen: post-infectieuze bronchiale hyperreactiviteit, een toestand waarbij de bronchiën, de grotere luchtwegen, veel te heftig reageren op prikkels nadat de infectie zelf al verdwenen is. Het slijmvlies is dan nog geïrriteerd en het epitheel, de beschermlaag van de luchtwegen, herstelt trager dan de rest van het lichaam. Daardoor ontstaat een soort nasleep waarin hoestbuien, piepende ademhaling en inspanningsdyspneu gemakkelijk opflakkeren.

Waarom dit juist na griep zo vaak voorkomt

De influenza-virusdeeltjes beschadigen het epitheel dieper dan een gewone verkoudheid. Tijdens het herstel reageert dat weefsel alsof er nog steeds een dreiging is; koudere buitenlucht, parfum of een korte fietsrit kunnen een hoestreflex uitlokken. De reflexbogen in de luchtwegen staan strakker afgesteld en een kleine prikkel wordt er al snel opgeblazen tot een volle hoestbui. Deze hyperresponsiviteit is geen nieuwe infectie, maar pure nasleep.

De typische klachten na influenza

Veel mensen ervaren een droge prikkelhoest die weken blijft hangen, een drukkend gevoel in de borst en kortademigheid bij lichte inspanning. Soms klinkt er een zacht piepje bij het uitademen doordat de luchtwegen zich even vernauwen; dat heet bronchoconstrictie, het samenspannen van de spiertjes rond de bronchiën. Wie dit voor het eerst meemaakt, schrikt gemakkelijk, omdat het voelt alsof de conditie ineens verdwenen is.

Hoe lang duurt deze fase

Griep kan de luchtwegen zó fel prikkelen dat de overgevoeligheid zes tot twaalf weken aanhoudt. Dat betekent niet dat het misgaat, maar dat het slijmvlies een langzamer herstelpad volgt dan je energiepeil. De rest van het lichaam meldt dat je er weer klaar voor bent, terwijl de luchtwegen nog in de achterhoede staan.

Wat helpt tijdens deze griepnazorg

Warme, vochtige lucht verzacht het slijmvlies; een sjaal voor de mond buiten en een rustige opbouw van inspanning doen wonderen. Vermijd rook, sprays en hevige geuren zolang het herstel gaande is. Bij hardnekkige klachten kunnen artsen inhalatiecorticosteroïden overwegen, ontstekingsremmers die lokaal de luchtwegwand tot rust brengen. Het is geen versneller van het proces, maar eerder een steun in de rug voor luchtwegen die nog te snel protesteren.

Waarom het belangrijk is om dit te herkennen

Veel mensen denken dat de griep nooit helemaal is verdwenen, terwijl het in feite om een herstellend slijmvlies gaat. Wie begrijpt wat er gebeurt, voorkomt onnodige zorgen en voorkomt vooral dat hij of zij te snel, te intens de dagelijkse activiteiten oppakt. Herstel is geen sprint, maar een fysiologische balans die opnieuw moet worden gevonden. Griep verlaat het lichaam snel; de luchtwegen laten haar schaduw soms langer staan.

Preventie

Verkoudheids- en griepvirussen verspreiden zich via  zogenaamde druppelinfectie: het overdragen van ziektekiemen doordat de zieke bij hoesten of spreken druppeltjes speeksel in de omgeving verspreidt. Virussen kunnen ook op zakdoeken en handen komen als je je neus snuit. Van daaruit kunnen ze andere mensen of objecten bereiken. Virussen worden gemakkelijk van mens op mens overgedragen via voorwerpen zoals deurklinken of handgrepen in de metro die door veel mensen worden aangeraakt. Bovendien bevordert direct contact via het schudden van handen of knuffels de overdracht van verkoudheids- en griepvirussen.

Om jezelf of anderen tegen dergelijke virussen te beschermen, is het daarom het meest effectief om te voorkomen dat ze zich verspreiden. Concreet betekent dit bijvoorbeeld dat je vaak je handen grondig wast en geen gebruikte zakdoeken laat rondslingeren.

Griep is besmettelijk vanaf 1 dag vóór het begin van de klachten tot 5-7 dagen ná het begin van de klachten. Daarom is het belangrijk om gedurende deze periode met zo weinig mogelijk mensen contact te hebben door thuis te blijven.

Een andere manier om jezelf tegen het griepvirus te beschermen, is door de griepprik te halen.

Video over griep

Wat is de griep? Bondig en helder uitgelegd:

Uit de oude doos

Ingezonden brief: ‘Volle trams en het besmettingsgevaar’ (1918)

De Spaanse griep was een grieppandemie (een wereldwijde griepuitbraak) in de jaren 1918-1920. Deze griepvariant eiste naar schatting 17 tot mogelijk 100 miljoen levens.²Wikimedia. Spaanse griep. https://nl.wikipedia.org/wiki/Spaanse_griep (ingezien op 18-10-2023) In het najaar van 1918 wordt ook Nederland getroffen door de Spaanse griep.

Op 31 juli 1918 verscheen er een ingezonden brief in ‘De Nieuwe Courant’ (een ochtendkrant uit Den Haag e.o.) onder de titel ‘Volle trams en het besmettingsgevaar’:

Mijnheer de Redacteur,

Tegen de verspreiding der Spaansche griep wordt van medische zijde o. m. aanbevolen reinheid van het lichaam en onbelemmerde toetreding van frissche lucht in woon- en slaapkamers en in ’t algemeen van die gelegenheden waar uit den aard der zaak menschen samenkomen.

Zoo lees ik thans weer in uw Ochtendblad van hedenmorgen, dat de minister van Binnenlandsche Zaken op advies van den Centralen Gezondheidsraad, den gemeentebesturen in overweging geeft ter voorkoming van verspreiding van besmettelijke ziekten, volksophoopingen zooveel mogelijk tegen te gaan, waaronder met name kermissen te verbieden.

Het wil mij voorkomen, dat als zoodanig ook behoort verboden te worden, het overmatig volproppen der electrische trams te dezer stede.

Dagelijks toch ziet men het gebeuren en ondervindt men het zelf, dat de menschen als haring in een tonnetje gepakt worden. Ik heb dan ook meermalen meegemaakt dat men met 16 à 18 personen op een balcon gepakt stond of met 30 personen in een wagen, waar in normalen tijd respectievelijk slechts 8 en 20 personen worden toegelaten. Het behoeft dan ook geen betoog, dat menschen op die manier op elkaar gedrongen, ten volle van elkander genieten en de adem van den een gezellig geblazen wordt in het gezicht van den ander.

Zoo was ik verleden week getuide, dat een jongmensch staande in een overvol geladen aanhangwagen van lijn 3 onpasselijk werd, en daar hij blijkbaar den wagen niet gauw genoeg kon verlaten, den inhoud van zijn maag heel royaal uitstortte over de kleeren van 2 zittende medepassagiers.

Een en ander draagt niet bij ter bevordering van de volksgezondheid en ik hoop dan ook dat deze regelen er toe mogen bijdragen dat de autoriteiten het advies van den Centralen Gezondheidsraad zullen opvolgen en onder volksophoopingen ook zullen verstaan het overmatig volproppen van de trams en aan dit euvel paal en perk zullen stellen.

U bij voorbaat dankzeggende, teeken ik

Hoogachtend,

Uw dw.³Dienstwillige
J. J. Cos.
Scheveningen, 30 Juli 1918.⁴INGEZONDEN STUKKEN.. “De nieuwe courant”. ‘s-Gravenhage, 31-07-1918, p. 4. Geraadpleegd op Delpher, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB15:000739052:mpeg21:p00004

FAQ griep: alles wat je wilt weten (maar niet durfde te vragen)

Griep—het komt elk jaar terug als een ongenode gast die je hele planning in de war schopt. Je voelt je nog prima, en plotseling BAM: koorts, rillingen, spierpijn alsof je een marathon hebt gelopen zonder training. Hoesten, snotteren, een hoofd zo zwaar als beton… herkenbaar? Je bent niet alleen. Ieder jaar worden duizenden mensen geveld door dit venijnige virus, en toch bestaan er nog steeds een hoop misverstanden over. Tijd om daar verandering in te brengen.

Want hoe lang ben je eigenlijk besmettelijk? Helpt een griepprik echt? Moet je nu wel of niet vitamine C slikken? En waarom voelt je lichaam alsof je bent overreden door een vrachtwagen? Dit soort vragen spoken door je hoofd terwijl je onder een deken ligt te zweten. Geen zorgen, wij hebben de antwoorden verzameld—kort, krachtig en met een vleugje luchtigheid.

We pakken de meest gestelde vragen over griep en schotelen je de feiten voor, zonder droge medische praat. Of je nu zoekt naar een manier om sneller beter te worden of gewoon wilt weten of het écht een goed idee is om jezelf vol te stoppen met sinaasappels: je zit hier goed.

Dus, trek een warme trui aan, pak een kop thee (met honing, natuurlijk), en duik in deze FAQ over griep. Wedden dat je straks beter gewapend bent tegen dit hardnekkige virus? 💪🤧

Vraag	Antwoord
Wat is griep eigenlijk?	Griep, oftewel influenza, is een virusinfectie die je flink onderuit kan halen. Geen simpel snotneusje, maar echt een pittige aanslag op je lichaam. Koorts, spierpijn, hoesten, ellende. Het hele pakket.
Is griep hetzelfde als een verkoudheid?	Nope. Een verkoudheid is als een irritante vlieg—lastig, maar te doen. Griep? Meer als een bulldozer die over je heen dendert. Koorts, koude rillingen, spierpijn... het hele circus.
Hoe raak je besmet?	Griep verspreidt zich via minuscule druppeltjes. Even kletsen, hoesten, niezen—pats, virus in de lucht. Aanraken van besmette oppervlakken en dan je gezicht aanraken? Ook een ticket naar Griepstad.
Kan ik griep krijgen van kou of tocht?	Nee joh, dat is een hardnekkige fabel. Kou zelf veroorzaakt geen griep, maar als je weerstand lager is door kou of vermoeidheid, heb je wel een grotere kans om ziek te worden. Het virus is de boosdoener, niet de wind.
Hoe lang ben ik besmettelijk?	Vaak al een dag voordat je symptomen krijgt en dan nog een dag of vijf, soms langer. Kinderen en mensen met een zwak immuunsysteem kunnen het virus nog langer verspreiden.
Wat zijn de eerste symptomen?	Vaak begint het met een ‘mwah’-gevoel. Dan: plotselinge koorts, rillingen, spierpijn, hoofdpijn, droge hoest, moeheid. Binnen een paar uur kun je je van ‘beetje niet lekker’ naar ‘help, ik ben een hoopje ellende’ voelen.
Hoe lang duurt het?	Meestal een week of zo, maar de vermoeidheid kan langer blijven plakken. Sommige mensen voelen zich na twee weken nog steeds gesloopt.
Wat kan ik doen om sneller beter te worden?	Rust pakken, liters water drinken, en je lijf laten herstellen. Paracetamol kan helpen bij koorts en spierpijn. Thee, honing, soep? Lekker. Maar er is geen tovermiddel om het proces te versnellen. Geduld, vriend.
Moet ik naar de dokter?	Meestal niet. Maar als je ademhaling moeilijk gaat, je extreem suf bent, hoge koorts hebt die niet zakt, of tot een risicogroep behoort (ouderen, chronisch zieken, zwangeren), dan is een doktersbezoek wél slim.
Is antibiotica een optie?	Nope, antibiotica werken alleen tegen bacteriën, niet tegen virussen. Griep is een virus. Dus nee, geen zin.
Kan ik twee keer in één seizoen griep krijgen?	Theoretisch? Ja. Er zijn verschillende griepvarianten, en als je de ene hebt gehad, betekent dat niet automatisch dat je immuun bent voor de andere. Maar de kans is klein.
Wat is het verschil tussen griep en corona?	Ze lijken op elkaar, maar zijn toch anders. Griep slaat sneller toe, terwijl corona vaak een sluipstart heeft. Bij corona zijn geur- en smaakverlies ook typisch. Testen is de enige manier om het zeker te weten.
Wat helpt tegen keelpijn bij griep?	Honing, warme thee, keelpastilles, gorgelen met zout water… en gewoon even rustig aan doen. Overprikkelde stembanden houden niet van geschreeuw.
Wat moet ik eten als ik griep heb?	Waar je trek in hebt, zolang het maar voedzaam is. Kippensoep is een klassieker, fruit is top voor de vitamines. Maar dwingen heeft geen zin—je lichaam heeft prioriteiten en eten staat soms even op een lager pitje.
Is griep gevaarlijk?	Voor de meeste mensen niet, maar voor ouderen, baby’s en mensen met een zwakke gezondheid kan het wél serieus zijn. Complicaties zoals longontsteking kunnen optreden.
Helpt een griepprik echt?	Zeker! Het voorkomt niet altijd dat je ziek wordt, maar het vermindert de kans op een zware griep én op complicaties. Vooral nuttig voor risicogroepen.
Kun je sporten als je griep hebt?	Nope. Je lichaam heeft al genoeg te verduren. Even uitzieken, en pas als je je écht beter voelt, kun je weer gaan bewegen.
Wanneer mag ik weer onder de mensen komen?	Zodra je 24 uur koortsvrij bent en je weer een beetje mens voelt. Niemand zit te wachten op extra virussen in de rondte.
Waarom ben ik na griep nog zo moe?	Je lijf heeft keihard gewerkt om het virus te verslaan. Dat vraagt energie. Die vermoeidheid kan dus nog even blijven hangen. Geef het de tijd.
Helpt extra vitamine C om sneller beter te worden?	Vitamine C is prima voor je weerstand, maar als je eenmaal griep hebt, gaat het je niet ineens sneller genezen. Wel kan het helpen om niet ziek te wórden.
Kan je griep voorkomen?	Helemaal voorkomen is lastig, maar je kunt je kansen verkleinen: griepprik halen, handen goed wassen, gezond eten, slapen als een koning, en uit de buurt blijven van niesende mensen.
Moet ik thuisblijven van werk/school?	Als je ziek bent: ja. Niemand zit te wachten op een wandelende virusfabriek. Blijf thuis, rust uit, en ga pas weer als je echt beter bent.
Mag ik alcohol drinken als ik griep heb?	Technisch gezien mag je alles, maar verstandig? Niet echt. Alcohol droogt je uit en kan je herstel vertragen. Thee of water is slimmer.
Wat als ik elk jaar griep krijg?	Dan is je weerstand misschien wat zwakker of kom je veel in contact met het virus. Gezond eten, goed slapen en stress vermijden kunnen helpen om je immuunsysteem een boost te geven.
Kan griep dodelijk zijn?	In zeldzame gevallen wel, vooral bij kwetsbare mensen. Gelukkig is dat niet de norm, maar onderschat het niet.
Zijn er alternatieve middelen tegen griep?	Er zijn veel huis-tuin-en-keukenmiddeltjes die klachten kunnen verlichten (gember, kamille, eucalyptus), maar een wondermiddel dat griep in één klap oplost, bestaat niet.
Wat is het verschil tussen een normale griep en de Mexicaanse griep?	De Mexicaanse griep (H1N1) was een specifieke griepvariant die in 2009 veel aandacht kreeg. Inmiddels is het gewoon een van de griepvirussen die jaarlijks circuleren.

Lees verder

👉 Wil je meer weten over hoe griep zich uit bij kwetsbare groepen? Lees dan zeker ook eens griep bij ouderen: symptomen, gevolgen en behandeling, waar je ziet waarom een “onschuldige” griep soms toch ernstige gevolgen kan hebben. Ben je meer geïnteresseerd in huis-tuin-en-keukenremedies, kijk dan bij grog maken tegen verkoudheid of griep – een klassieker die warmte en verlichting kan geven. Vaak gaat griep gepaard met een bonkend hoofd; in hoofdpijn door griep of verkoudheid leggen we uit waar dat vandaan komt en wat je eraan kunt doen. Wil je begrijpen hoe je lichaam zich verdedigt, dan biedt lymfeklieren: verborgen wachters van je immuunsysteem een fascinerende inkijk. En wie zijn weerstand een duwtje in de rug wil geven, kan zich verdiepen in probiotica: de stille kracht van je gezondheid, waar we de rol van die kleine micro-organismen uitlichten.

Let op: Deze tekst is uitsluitend bedoeld ter algemene informatie en vervangt geen professioneel medisch advies. Raadpleeg bij gezondheidsklachten altijd een arts.

Geraadpleegde bronnen

• RIVM. (2025). Griep. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu.
  Beschikbaar via: https://www.rivm.nl/griep-griepprik/griep
  ➤ Algemene uitleg over griep, symptomen, besmettelijkheid en preventie, toegespitst op de Nederlandse situatie.

• LCI (RIVM). (2025). Richtlijn Influenza. Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding.
  Beschikbaar via: https://lci.rivm.nl/richtlijnen/influenza
  ➤ Uitgebreide medische richtlijn over influenza, inclusief incubatietijd, besmettelijkheid en behandeling.

• European Medicines Agency. (2024). Xofluza (baloxavir marboxil) – EPAR. EMA.
  Beschikbaar via: https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/xofluza
  ➤ Productinformatie en wetenschappelijke beoordeling van baloxavir (Xofluza), een antiviraal middel tegen griep.

• Hay, A. J., & McCauley, J. W. (2021). The evolution of influenza viruses. Philosophical Transactions of the Royal Society B, 376(1837), 20200268.
  Beschikbaar via: https://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rstb.2020.0268
  ➤ Wetenschappelijk overzichtsartikel over de voortdurende veranderingen van influenzavirussen en de gevolgen voor vaccins.

Reacties en ervaringen

Hieronder kun je reageren op dit artikel. Je kunt bijvoorbeeld je ervaringen delen over griep, of tips geven. Wij stellen reacties zeer op prijs. Reacties worden niet automatisch (direct) gepubliceerd. Dit gebeurt nadat ze door de redactie gelezen zijn. Dit om ‘spam’ of anderszins ongewenste c.q. ongepaste reacties eruit te filteren. Daar kunnen soms enige uren overheen gaan.