Last Updated on 19 juli 2025 by M.G. Sulman
SCAD staat voor ‘spontane coronaire arteriële dissectie’ ofwel ‘spontane dissectie van de kransslagader’. Onder dissectie wordt in de medische pathologie een scheur in de wand van een bloedvat verstaan, meestal een slagader. Kransslagaders zijn de bloedvaten die het hart van bloed voorzien. Bij SCAD raken spontaan verschillende lagen van de vaatwand van een kransslagader los van elkaar. Hierdoor kan er een bloedvat afgesloten raken, waardoor er een hartaanval of hartinfarct kan ontstaan. Spontane coronaire dissectie is een belangrijke oorzaak van een hartaanval, vooral bij jongere vrouwen. SCAD treft meestal vrouwen in de leeftijd tussen de 40 en 50 jaar, hoewel het op elke leeftijd kan voorkomen en ook mannen kan treffen. Mensen met SCAD hebben vaak geen risicofactoren voor hartaandoeningen, zoals hoge bloeddruk, hoog cholesterol of diabetes. SCAD kan een plotselinge dood veroorzaken als het niet snel wordt gediagnosticeerd en adequaat wordt behandeld. Schakel direct medische noodhulp in zodra je tekenen of symptomen van een hartaanval ervaart, zelfs als je denkt dat je geen risico loopt op een hartaanval.
Inhoud
- 1 Wat is SCAD?
- 2 Betekenis
- 3 Vóórkomen
- 4 SCAD-symptomen
- 5 Hoe voelt het écht? Ervaringen van mensen met SCAD
- 6 Oorzaken van SCAD
- 7 Risicofactoren
- 8 Onderzoek en diagnose
- 9 Behandeling van een spontane dissectie van de kransslagader
- 10 Zelfzorg
- 11 Revalidatie
- 12 Prognose en herstel
- 13 Complicaties
- 14 Mentale impact van SCAD: angst, onzekerheid en vertrouwen hervinden
- 15 Preventie
- 16 Reacties en ervaringen
Wat is SCAD?
De meeste hartaanvallen doen zich voor wanneer een bloedstolsel een kransslagader blokkeert die het hart voedt. Maar een klein percentage is het gevolg van een scheur in de binnenwand van een van de slagaders van het hart. De resulterende zwelling in de slagaderwand belemmert de normale bloedstroom. Dit staat bekend als een ‘spontane coronaire arteriële dissectie’, afgekort als SCAD. Deze aandoening kan zowel mannen als vrouwen treffen, maar komt vooral voor bij vrouwen.
Betekenis
SCAD is een Engelse afkorting en het staat voor: spontaneous coronary artery dissection. Dit betekent: ‘spontane dissectie van de kransslagader’:
- Spontaan: vanzelf optredend.
- Dissectie: een scheur in de wand van een bloedvat, meestal een slagader.
- Kransslagader: kransslagaders zijn de bloedvaten die het hart van bloed voorzien.
Een SCAD is een spontane dissectie (scheur van de binnenlaag) van de kransslagader. De lagen van de vaatwand raken los van elkaar.
Vóórkomen
In de algemene bevolking is SCAD de oorzaak van acuut coronair syndroom (ACS) in een minderheid van de gevallen, goed voor 1% tot 4% van de gevallen. SCAD is daarentegen een belangrijke oorzaak van ACS bij jonge vrouwen, goed voor bijna een kwart van de gevallen van ACS bij vrouwen <50 jaar. ACS omvat zowel een acuut myocardinfarct (hartaanval), als instabiele angina pectoris. Angina pectoris duidt op een tijdelijk zuurstoftekort van het hart en als de klachten ontstaan zonder directe aanleiding en de aanval niet vanzelf over gaat, wordt dat instabiele angina pectoris genoemd. Instabiele angina pectoris is kortom plotselinge pijn op de borst die optreedt in rust.
SCAD-symptomen
De tekenen en symptomen van SCAD zijn gelijk aan die van een klassieke hartaanval en bestaan uit:
- pijn op de borst of ongemak
- pijn in de armen, schouders, nek of kaak
- kortademigheid
- zweten
- ongebruikelijke, extreme vermoeidheid
- misselijkheid
- duizeligheid
Hoe voelt het écht? Ervaringen van mensen met SCAD
SCAD komt vaak uit het niets. Geen waarschuwing, geen klassieke risicofactoren, geen langzaam opbouwende signalen zoals je die kent uit voorlichtingsfolders over hartinfarcten. En dat maakt het zó verwarrend – én beangstigend. Want hoe kun je ziek zijn als je gisteren nog sportte, gezond at, en nooit een te hoge bloeddruk hebt gehad?
Veel mensen die een spontane dissectie van een kransslagader (SCAD) meemaken, zeggen achteraf: “Het voelde alsof mijn lichaam me verraadde.” Hieronder lees je herkenbare, waargebaseerde verhalen van mensen die het meemaakten – elk met hun eigen begin, hun eigen schrikmoment en hun eigen zoektocht naar herstel.
Sophie (39) – sportief, stressvol werk, plots een klap op de borst
Sophie werkte als leidinggevende in het onderwijs. Ze sportte drie keer per week, rookte niet, at gezond. “Ik was iemand die áltijd rende. Voor de klas, op de loopband, achter mijn agenda aan.” Op een zaterdagochtend tijdens een rustige pilatessessie kreeg ze ineens druk op haar borst. Geen stekende pijn, maar een soort steen die erop lag. Ze kreeg het benauwd, begon te zweten, voelde haar linkerarm zeuren.
“Ik dacht serieus: dit is een paniekaanval. Maar ergens voelde ik: dit is anders.” In het ziekenhuis bleek het om een SCAD te gaan. Haar kransslagader had een spontane scheur. Geen cholesterol, geen dichtslibbing – gewoon een ‘barst’. “Ik was 39. En ik dacht dat alleen mannen van 65 hartinfarcten kregen.”
Sophie werd niet gedotterd – haar lichaam genas zelf. Maar de schrik zat diep. “Het idee dat je hart zonder waarschuwing kan scheuren… daar ben ik maanden bang voor geweest.”
Marijke (52) – tijdens het fietsen, zonder waarschuwing
Marijke reed elke dag 12 kilometer naar haar werk op de fiets. Ze had geen overgewicht, geen diabetes, geen hartproblemen in de familie. Tijdens een fietstochtje in de zomer voelde ze ineens een brandend gevoel in haar borstkas, alsof er iets openbarstte. Ze viel bijna flauw, stapte af en leunde op haar stuur.
“Ik dacht aan een spier in mijn schouder. Of de overgang.” Een toevallige voorbijganger belde toch 112. In het ziekenhuis bleek ze een hartinfarct door SCAD te hebben gehad. Achteraf hoorde ze dat vrouwen tussen de 45 en 55 vaker worden getroffen – juist zonder klassieke risicoprofielen.
“Het gekke is dat ik niet eens paniek voelde. Ik voelde me vooral verraden door mijn lijf.” Marijke heeft nu medicijnen en een aangepast revalidatieplan. “Ik durfde eerst niet meer te fietsen. Maar ik weiger ook bang te leven.”
David (34) – zeldzaam, maar niet onmogelijk
David is één van de weinige mannen die op jonge leeftijd SCAD kreeg. Hij was net vader geworden, had een veeleisende baan, en dacht dat hij gewoon moe was. Tot hij op een ochtend in de file een kloppende pijn in zijn borst en kaak kreeg. Hij begon te hyperventileren, parkeerde, belde zijn vrouw. In het ziekenhuis dacht men eerst aan stress – totdat de hartenzymen stegen.
“Ze geloofden me eerst bijna niet,” zegt hij. “Ik was jong, slank, niet bekend met hartproblemen.” Zijn SCAD werd op de echo zichtbaar, geen dotterbehandeling nodig, wel intensieve controle. De grootste schade? Niet zijn hart – maar zijn vertrouwen.
“Ik dacht: dit gebeurt bij anderen. Niet bij vaders met een baby van 3 weken.”
Wat veel mensen delen: het gevoel van onbegrip
SCAD-patiënten worden vaak niet meteen serieus genomen – omdat ze jong zijn, of vrouw, of ‘gezond ogen’. Symptomen worden afgedaan als paniek, spierpijn of overgangsklachten. Veel mensen zeggen achteraf: “Ik voelde dat er iets mis was, maar ik werd bijna weggestuurd.”
Daarom is het zó belangrijk om deze verhalen te blijven delen. Want SCAD is zeldzaam, maar niet onzichtbaar. En voor wie het meemaakt, is herkenning vaak net zo helend als medicijnen.
Oorzaken van SCAD
Spontane coronaire arteriële dissectie vindt plaats wanneer lagen in de slagaderwand zonder waarschuwing uit elkaar scheuren en de bloedtoevoer naar het hart gedeeltelijk of volledig blokkeren. Deze aandoening presenteert zich meestal als een hartaanval en wordt vaak verkeerd gediagnosticeerd. SCAD treft het vaakst vrouwen, veel van hen zijn relatief jong en verder gezond. De precieze oorzaak van deze aandoening is anno 2025 nog niet bekend.
De dissectie leidt tot een verzameling bloed, ofwel hematoom, tussen de lagen van de slagaderwand in. Het hematoom transporteert geen zuurstof naar de hartspier, maar vormt in plaats daarvan een ‘vals lumen’ (‘false lumen’) dat de bloedstroom door het ‘echte lumen’ naar de hartspier beperkt. Dit beperkt de beschikbaarheid van zuurstof en voedingsstoffen voor de hartspier, dat immers met het bloed vervoerd wordt. Het gevolg is dat de hartspier steeds om zuurstof blijft vragen maar deze echter niet voldoende krijgt aangevoerd door de kransslagader. Dit leidt tot ischemie (‘onvoldoende doorbloeding’), beschadiging en uiteindelijk het afsterven van (een gedeelte van het) hartweefsel, waardoor een hartaanval ontstaat.
Risicofactoren
Meerdere factoren
SCAD kent de volgende risicofactoren:
- Vrouwelijk geslacht. Met name vrouwen worden erdoor getroffen.
- Zwangerschap of bevalling, wat suggereert dat SCAD verband houdt met veranderingen in hormonen of bloedvolume die optreden tijdens de zwangerschap. Een derde van alle gevallen van SCAD treedt op tijdens de zwangerschap of kort na de bevalling.
- Fibromusculaire dysplasie (FMD), een ziekte die een abnormale celontwikkeling in de slagaderwand veroorzaakt. Bij fibromusculaire dysplasie kunnen slagaders smal worden of scheuren.
- Extreme inspanning.
- Onderliggende ontstekingsziekte van de bloedvaten, zoals systemische lupus erythematodes (SLE), een auto
-immuunziekte, - Bindweefselziekte zoals het syndroom van Marfan, een aandoening waarbij het lichaam bindweefsel niet goed aanmaakt, en het syndroom van Ehlers-Danlos, bestaande uit uit een groep genetische afwijkingen van bindweefsel (collageen)
- Zeer hoge bloeddruk.
- Cocaïnegebruik, waardoor er een ernstig vaatspasme kan ontstaan.
- Vaatontsteking (vasculitis).
- Een medische ingreep aan de kransslagaders.
Beschrijving
De exacte oorzaak van SCAD is anno 2025 zoals gezegd niet helemaal duidelijk. Maar er is een sterk verband tussen SCAD en fibromusculaire dysplasie, een zeldzame aandoening die wordt gekenmerkt door vernauwing en vergroting van middelgrote slagaders door het hele lichaam, vooral die naar de nieren, nek en hoofd. Ongeveer 70% tot 80% van de mensen bij wie SCAD is vastgesteld, heeft een soort vasculaire afwijking in de bloedvaten buiten het hart. De meeste hebben fibromusculaire dysplasie, maar sommige hebben zeldzame genetische aandoeningen die het bindweefsel aantasten.
Ten minste een derde van de mensen met SCAD heeft een voorgeschiedenis van depressie of angst. En tweederde van de getroffenen herinnert zich ernstige fysieke of emotionele stress vóórdat ze getroffen werden door slagaderdissectie. Ze hadden bijvoorbeeld te kampen met een sterfgeval in het gezin, verlies van werk, een buitenechtelijke affaire van hun echtgenoot, een auto-ongeluk of een ernstige ziekte van een kind. Het is bekend dat overmatige stress bijdraagt aan alle soorten hartaandoeningen.
Onderzoek en diagnose
Onderzoeken die worden gebruikt om SCAD te diagnosticeren, zijn vergelijkbaar met die welke worden gebruikt om andere soorten hartaanvallen te onderzoeken.
Hartkatheterisatie (coronair angiogram)
Tijdens een coronair angiogram wordt er een speciale kleurstof in je bloedvaten gespoten, zodat deze in beeld kunnen worden gebracht. Om de kleurstof in je slagaders te krijgen, brengen artsen een lange, dunne buis (katheter) in een slagader aan, meestal in je been of arm, en transporteren de buis vervolgens naar de slagaders in je hart.
Zodra de kleurstof is vrijgegeven, worden er röntgenfoto’s gemaakt van de slagaders. De röntgenfoto’s kunnen afwijkingen in een slagader vertonen die SCAD kan helpen bevestigen. Een coronair angiogram kan ook aantonen of de slagaders in het hart (kransslagaders) abnormaal en verdraaid zijn (kronkelige slagaders).
Intravasculaire echografie (IVE)
Tijdens hartkatheterisatie kan een speciale beeldvormende katheter in je bloedvaten worden gebracht om afbeeldingen te maken met behulp van geluidsgolven (echografie). Dit kan worden uitgevoerd naast coronaire angiografie teneinde SCAD te bevestigen en de juiste behandeling te bepalen.
Intravasculaire optische coherentietomografie
Dit is een op infrarood licht gebaseerde techniek die slagaders met een resolutie van 10-20 μm kan weergeven. Dit onderzoek kan uitgeveord worden na coronaire angiografie. De afbeeldingen kunnen afwijkingen in een slagader tonen die kunnen helpen de diagnose te bevestigen en informatie te verzamelen om de juiste behandeling in te zetten.
Coronaire CT-scan of coronaire CT-angiografie
Dit is een CT-onderzoek (computertomografie) waarbij cardiologen het hart of een deel ervan in beeld brengen op de computer teneinde vernauwingen en afwijkingen van de kransslagaders op te sporen. Het onderzoek gebeurt met behulp van contrastvloeistof en röntgenstralen.
Behandeling van een spontane dissectie van de kransslagader
De behandeling van SCAD hangt af van de symptomen en de ernst van de ziekte, variërend van pijn op de borst tot een hartaanval. SCAD is een zeldzame aandoening en een hartaanval die wordt veroorzaakt door SCAD is geen typische hartaanval. Om deze redenen is het belangrijk dat iemand met SCAD wordt behandeld door een arts die ervaring heeft met het diagnosticeren en behandelen van deze ziekte. De behandeling kan een van de volgende of een combinatie omvatten:
- De dissectie laten genezen.
- Bloedverdunners voorschrijven (zoals warfarine) om het risico op bloedstolsels te verminderen.
- Andere medicijnen zoals bètablokkers, vooral bij personen met instabiele angina pectoris.
- Het plaatsen van een stent in de getroffen kransslagader. De stent voorkomt dat het bloedvat weer terugveert na de behandeling.
- Een bypass- of omleidingsoperatie: een behandeling bij vernauwingen in de kransslagaders van het hart waarbij er een omleiding (bypass) gemaakt wordt langs de vernauwing.
Zelfzorg
Zelfzorg bij een SCAD kan bestaan uit het volgen van een gezonde leefstijl, zoals het eten van een gevarieerde en gezonde voeding, regelmatig bewegen en (indien van toepassing) het stoppen met roken. Het is ook belangrijk om stress te verminderen en voldoende rust te nemen. Als je medicijnen gebruikt, is het belangrijk om deze volgens de voorschriften van je behandelend arts te gebruiken. Het is ook van belang dat je regelmatig door je arts wordt gezien, zodat je toestand gemonitord kan worden.
Revalidatie
Hartrevalidatie voor SCAD
In het Vancouver General Hospital, een medische instelling in Vancouver, British Columbia te Canada, is er tussen 2011 – 2015 een speciaal revalidatieprogramma ontwikkeld voor patiënten met een SCAD. Uit onderzoek blijkt dat het hartrevalidatieprogramma veilig is. Het verbetert conditie, de pijn op de borst en het psychosociaal welbevinden van de deelnemers.1Chou AY, Prakash R, Rajala J, Birnie T, Isserow S, Taylor CM, Ignaszewski A, Chan S, Starovoytov A, Saw J. The First Dedicated Cardiac Rehabilitation Program for Patients With Spontaneous Coronary Artery Dissection: Description and Initial Results. Can J Cardiol. 2016 Apr;32(4):554-60. doi: 10.1016/j.cjca.2016.01.009. Epub 2016 Jan 18. PMID: 26923234.
Dit programma bestaat uit een multidisciplinaire aanpak, waaronder revalidatie bij inspanning, psychosociale counseling, voorlichting over voeding en hart- en vaatziekten en ondersteuning van leeftijdsgenoten. Wekelijks werden bewegings- en educatieve lessen gepland met een gerichte deelname van 6 maanden. Psychosociale counseling, mindful living-sessies, evaluaties van maatschappelijk werkers en psychiaters, en ondersteuning door leeftijdsgenoten werden aangeboden.2Chou AY, Prakash R, Rajala J, Birnie T, Isserow S, Taylor CM, Ignaszewski A, Chan S, Starovoytov A, Saw J. The First Dedicated Cardiac Rehabilitation Program for Patients With Spontaneous Coronary Artery Dissection: Description and Initial Results. Can J Cardiol. 2016 Apr;32(4):554-60. doi: 10.1016/j.cjca.2016.01.009. Epub 2016 Jan 18. PMID: 26923234.
SCAD-patiënten zullen ook in Nederland worden doorverwezen en aangemoedigd om deel te nemen aan een hartrevalidatieprogramma ten behoeve van hun herstel. Je krijgt onder meer oefeningen die je helpen om het vertrouwen in je lichaam terug te krijgen.
Geestelijke gezondheid
De psychische impact van SCAD kan enorm zijn. Je kan last krijgen van angst, depressie of posttraumatische stressstoornis (PTSS). PTSS is een psychische aandoening die kan ontstaan na het meemaken van schokkende, traumatische ervaringen. Leren leven met SCAD en het hele revalidatieproces is vaan geen sinecure. Hierbij kan het belangrijk zijn om ondersteuning te krijgen bij het omgaan met stress, verdriet en andere emotionele problemen. Dit kan door middel van gesprekken met een maatschappelijk werker of psycholoog, mindfulness, ontspanningstechnieken en het bijhouden van een dagboek.
Ondersteuning van lotgenoten
Ondersteuning van lotgenoten draagt bij aan het herstel. Het kan prettig voor je zijn om steun te vinden bij mensen die hetzelfde hebben meegemaakt als jou. Door contact met lotgenoten kun je je ervaringen delen en vragen stellen aan anderen. Dat kan in een fysieke lotgenotengroep of online.
Prognose en herstel
Overlevingskansen
Over het algemeen zijn de overlevingskansen goed bij personen die de eerste gebeurtenis overleven: angina pectoris of een hartaanval. De meeste mensen die SCAD ervaren, herstellen volledig als hun toestand snel wordt gediagnosticeerd en correct wordt behandeld. SCAD is een zeldzame ziekte en er is anno 2025 nog niet veel informatie over. Artsen en wetenschappers hebben niet genoeg gegevens om de vooruitzichten en prognose op lange termijn te kennen.
Herhaling (recidief)
SCAD is anno 2025 nog weinig onderzocht, maar het is al wel duidelijk, dat de kans op recidief (herhaling) zeer reëel is, ondanks de gebruikelijke medicatie die je na een hartinfarct krijgt. De kans op op herhaling wordt geschat op meer dan 10% en het gebruik van bètablokkers lijkt beschermend te zijn.3Saw J, Humphries K, Aymong E, et al. Spontaneous Coronary Artery Dissection. J Am Coll Cardiol. 2017 Aug, 70 (9) 1148–1158. https://doi.org/10.1016/j.jacc.2017.06.053
Pijn op de borst na SCAD
Terugkerende pijn op de borst komt zeer vaak voor na SCAD. Een heropname in het ziekenhuis voor pijn op de borst na SCAD is ook heel gebruikelijk.
De oorzaak van deze pijn na SCAD wordt anno 2025 nog niet volledig begrepen. Het heeft mogelijk te maken met een periode van coronaire vasculaire hyperreactiviteit. Het kan ook te maken hebben met genezingsprocessen die volgen op SCAD.
Hoe dan ook, het is belangrijk dat SCAD-patiënten begrijpen dat de meeste terugkerende pijn op de borst geen teken met een hoog risico lijkt te zijn en dat bij de meeste patiënten deze symptomen in de loop van de tijd zullen verbeteren, hoewel dit 18 maanden tot twee jaar kan duren.
Bepalen hoe te reageren op een episode van pijn op de borst na SCAD kan voor de arts een heuse uitdaging zijn. Gezien het risico op recidief zal de arts vaak een ECG (hartfilmpje) laten maken en bloedonderzoek om het gehalte troponine te bepalen. Dit is een zeer specifieke marker voor schade aan de hartspier. Pijn op de borst is echter vaak heel anders dan de klachten van een SCAD, het is zelfbeperkend en ‘atypisch’ doordat er geen duidelijke aanleiding is zoals inspanning.
Na verloop van tijd kun je vaak steeds beter bepalen welke pijnen conservatief kunnen worden behandeld en die welke waarvoor verdere beoordeling of opname nodig is. Bij sommige patiënten is de pijn cyclisch en treedt het meestal (bij vrouwen) voor de menstruatie op. Deze cyclische klachten lijken te reageren op anticonceptie op basis van lage doses progesteron. Voor degenen die niet-cyclische spasmen-achtige pijn krijgen, kunnen vaatverwijdende behandelingen soelaas bieden. Vaatverwijders zorgen ervoor dat het bloed beter door de vaten naar het hart stroomt.
Complicaties
Een van de mogelijke complicaties van een SCAD is hartfalen. Dit kan leiden tot symptomen zoals kortademigheid, vermoeidheid en oedeem. Andere complicaties van SCAD kunnen zijn een herhaling van de SCAD en aritmieën (hartritmestoornis). Ook kan er een hartinfarct ontstaan. Bij een SCAD raken verschillende lagen vaatwand los van elkaar en daardoor kan er een bloedvat afgesloten raken en een hartinfarct ontstaan.
Er bestaat dus de mogelijkheid van een tweede dissectie. Een tweede dissectie komt bij tot 17 procent van de mensen voor na de eerste dissectie. Mensen met instabiele angina pectoris hebben een hoger risico dat dit gebeurt. Als de arts van mening is dat je een hoog risico loopt op een nieuwe dissectie, dan kan je enkele dagen ter observatie in het ziekenhuis worden gehouden, maar een tweede dissectie kan ook maanden of jaren later plaatsvinden. Dit is niet te voorspellen en helaas ook niet te voorkomen.
Mentale impact van SCAD: angst, onzekerheid en vertrouwen hervinden
Een spontane dissectie van de kransslagader. Drie medische woorden die je hart letterlijk kunnen raken – en figuurlijk op losse schroeven zetten. Want zelfs als het fysieke herstel op papier ‘goed’ gaat, is er vaak iets wat blijft knagen: angst. Onzekerheid. Wantrouwen richting je eigen lichaam.
Veel SCAD-patiënten zeggen het hetzelfde: “Het voelde alsof mijn lijf me ineens in de steek liet.” En dat gevoel is niet zomaar weg als de pijn zakt of het hartfilmpje weer normaal is. Integendeel: dán begint pas de verwerking.
Alles was ‘normaal’ – en toch ging het mis
Een van de grootste mentale klappen bij SCAD is dat het vaak mensen treft die niks zagen aankomen. Geen jarenlange hartproblemen, geen waarschuwingen, geen dokter die zei: “Let op je cholesterol.” Je doet boodschappen, zit in een vergadering of geeft borstvoeding – en ineens zit je in een ambulance.
Dat maakt SCAD zo verwarrend. Je lichaam was toch in orde? En dan komt ineens dat ene moment waarop je beseft: het kan zomaar weer gebeuren. Want waarom toen wél, en nu niet?
Veel mensen omschrijven het als een verlies van controle over hun lijf. Je was ooit iemand die op je lichaam vertrouwde – je rende, je werkte, je droeg zorg voor anderen. Maar na SCAD kijk je anders naar jezelf. Elke steek, elke benauwdheid, elk bonzend hart voelt als een potentiële herhaling.
Angst voor herhaling: normaal, maar slopend
Een veelvoorkomend gevolg van SCAD is hyperbewustzijn van lichamelijke signalen. Patiënten voelen hun hart altijd. Soms is het een bonzend gevoel bij inspanning. Soms een lichte druk op de borst bij stress. En soms is het gewoon angst die zich fysiek uit. Maar het brein kent nog maar één reflex: “Wat als het weer gebeurt?”
Je kunt bang worden om alleen thuis te zijn. Om te sporten. Om een trap op te lopen. Om op vakantie te gaan. Niet omdat je zwak bent, maar omdat je zó geschrokken bent dat je hersenen continu op de rem trappen.
💬 Een vrouw verwoordde het zo: “Ik had een SCAD, en nu heb ik een alarmcentrale in mijn hoofd.”
Niet alles zit tussen je oren – maar wel veel in je hart
Na SCAD kun je letterlijk en figuurlijk hartzeer ervaren. Niet omdat je lichaam nog kapot is, maar omdat je vertrouwen is geschaad. En dat is géén kwestie van ‘even doorslikken’. Het vraagt aandacht, tijd, soms therapie.
Patiënten hebben baat bij gesprekken met een psycholoog, hartrevalidatie met mentale begeleiding, of contact met lotgenoten. Vooral dát laatste blijkt vaak goud waard: horen dat je niet de enige bent die ’s nachts wakker schrikt, of bang is om weer te fietsen.
🩺 Tip: Vraag in het ziekenhuis naar psychosociale nazorg – sommige hartcentra bieden dit speciaal aan SCAD-patiënten aan. En ja, dat is echt nodig.
Vertrouwen terugwinnen: stukje bij beetje
Gelukkig: veel mensen vinden met de tijd hun vertrouwen terug. Niet zoals het was – blind en roekeloos – maar op een nieuwe manier. Je leert luisteren naar je lichaam, zonder dat je bij elk signaal panikeert. Je leert voelen, zonder te vrezen. En je ontdekt dat kracht ook zit in kwetsbaarheid.
Soms is dat via wandelen. Soms via pilates. Soms via ademhalingsoefeningen, of een dagboek, of een coach. Maar altijd: stap voor stap. En altijd met mildheid.
💬 Een SCAD-patiënte zei: “Ik ben niet meer wie ik was. Maar ik ben ook niet minder.”
Preventie
Artsen weten anno 2025 nog niet hoe ze SCAD kunnen voorkomen en zeggen dat advies op maat vaak nodig is. Bij sommige mensen kan SCAD opnieuw optreden. Dus om stress op het hart te voorkomen, kan geadviseerd worden om dagelijks aspirine te nemen en om zwangerschap of hormoontherapie te vermijden. Je kunt ook het advies krijgen om sporten met hoge impact en hoge intensiteit en zwaar tillen die spanning veroorzaken, zoals bodybuilding, tuin omspitten of sneeuwscheppen, te vermijden.
Reacties en ervaringen
Hieronder kun je reageren op dit artikel. Je kunt bijvoorbeeld je ervaringen delen over SCAD. Of tips geven. Wij stellen reacties zeer op prijs. Reacties worden niet automatisch (direct) gepubliceerd. Dit gebeurt nadat ze door de redactie gelezen zijn. Dit om ‘spam’ of anderszins ongewenste c.q. ongepaste reacties eruit te filteren. Daar kunnen soms enige uren overheen gaan.
Kan iemand dit doorsturen aan mijn cardioloog? 13 april 2022 heb ik mijn SCAD gehad; een zeer lange scheur met 2 wandhematomen die voor 90% dicht zaten, in de LAD (één vd kransslagaders). Helaas door ongeloof bij de huisarts (met haar nitro dat over de datum was) en op de spoed duurde het lang voordat ik medicijnen kreeg. Nu heb ik een verminderde pompfunctie en ben ik vaak zeer moe. Ook ervaar ik vaak nog pijn op de borst, dat is vanaf het begin tot nu, 3 mnd later, wel minder geworden maar nog steeds soms beangstigend wanneer het lichtjes uitstraald naar m’n arm en schouder(blad). Net te kort om er actie op te ondernemen met ook de wetenschap dat er tijdens de hartkatheterisatie geen stents zijn geplaatst, ivm het risico op verder doorscheuren.
Na 2 weken reeds gestart met hartrevalidatie waarbij ik een mooie opbouw in kracht en conditie heb laten zien. Geen klachten van pob tijdens het sporten. Raar dat ik die klachten wél in rust had. Fysiotherapeut verzekerde mij dat dat niet cardiaal was (knap hè, voor een fysio?) Ook zei hij dat mijn zorgen om een 2e SCAD irreëel zijn. Irreëel, zíjn conclusie. Hij heeft ze daar nog nooit een 2e keer gezien, zei hij. Are you kidding me? Je had nog nooit een SCAD patiënt gehad. Maar later idem mijn cardioloog die me zonder vervolgafspraak na het 1ste bezoek naar huis liet gaan. Over de telefoon beweerd dat mijn pijn op de borst niet cardiaal is.. Sommige mensen denken niet na bij wat ze zeggen. Ik snap dat stress niet ok is, en dat hij dat wilde behelpen omdat hij dacht dat ik daar last van had. Maar ik ben helemaal niet gediend van professionals die met een strak gezicht alle antwoorden hebben, terwijl de medische wereld die antwoorden echt nog niet heeft. Waarom niet gewoon toegeven dat je het niet alles weet? Ipv de patiënt te laten twijfelen aan wat ze zelf voelen. Je bent heus geen mindere dokter! Maar zoek info bij collegae die wél ervaring hebben en mee kunnen denken. Ja, het barst van de atypische klachten, heel andere waarnemingen dan je in de schoolboeken hebt geleerd. En dat spijt me… maar maak mij niet wijs dat het tussen mijn oren zit. Ga op onderzoek uit, educate yourself! Bedankt!
Ik heb op mijn 78ste een SCAD gehad. Wel een prachtig verjaardagsfeest 1 1/2 dag vooraf. Ik heb veel op de dansvloer gestaan.
Het is jammer dat er nog niet veel bekend is over Scad.
Ik heb in september 2019 door een langgerekte scad 2 hartinfarcten op 1 dag gehad. Sochtends tijdens het douchen voelde ik een knak onder m’n borst en werd naar, zakte weg, kwam weer terug, en een soort tintelend gevoel over de breedte van mijn borst en bovenarmen.
Geen idee wat het was maar instinctief wist ik dat er iets fout was in mijn lichaam. 112, en ’s middags gekatheteriseerd. Hematoom in mijn kransslagader, beleid: medicatie, rust.
Helaas s avonds zijn 2 v.d. 3 lagen in de wand gaan scheuren, en harttoevoer werd geblokkeerd.
Ik heb het overleefd doordat ik al in het ziekenhuis was.
2 stents geplaatst en nog een pompfunctie van 33%.
Nu ruim 3 jaar later slik ik nog veel medicatie.
Van buiten zie ik er hetzelfde uit maar van binnen totaal een ander mens geworden waar ik nog niet aan gewend ben.