Te weinig kalium (lage kaliumspiegels) en hartfalen

Hart

Lage kaliumspiegels zijn in verband gebracht met verhoogde mortaliteit bij patiënten met hartfalen. Nieuw onderzoek van de Universiteit van Alabama in Birmingham geeft aan dat patiënten met hartfalen die een laag kaliumgehalte in het bloed hebben, een verhoogd risico lopen om te overlijden. Het onderzoek werd in gepubliceerd in het European Heart Journal en het is de eerste studie dat primair de lange termijn effecten van lage kaliumspiegels bij patiënten met hartfalen onder de loep heeft genomen.[1]

Inhoud

Wat is kalium?

Kalium is een mineraal dat wordt aangetroffen in het voedsel dat je eet. Het is ook een elektrolyt. Elektrolyten geleiden elektrische impulsen door het hele lichaam. Ze helpen bij een reeks essentiële lichaamsfuncties, waaronder bloeddruk, de normale vochtbalans in het lichaam, spiersamentrekkingen, zenuwimpulsen, de spijsvertering, hartslag en de pH-balans in het lichaam. je lichaam maakt van nature geen kalium aan en derhalve is het belangrijk om voldoende kaliumrijk voedsel tot je te nemen. Een kaliumtekort kan tot ernstige gezondheidsproblemen leiden. Te veel kalium innemen kan echter tijdelijke of langdurige gezondheidsproblemen veroorzaken. Gezonde nieren handhaven een normaal kaliumgehalte in het lichaam omdat ze overtollige hoeveelheden via de urine afvoeren.

Onderzoeksbevindingen

Verschil tussen hogere en lagere kaliumgroep bij patiënten met hartfalen

De onderzoeksbevindingen toonden aan dat patiënten met hartfalen met een lage tot laag-normale (minder dan 4 mEq/L) kaliumspiegel, meer meer kans hadden om te sterven dan mensen met hogere niveaus (4 tot 5,5 mEq/L) kalium. Deze patiënten hadden niet significant meer kans om te worden opgenomen in het ziekenhuis dan de hogere kaliumgroep, wat suggereert dat de meeste sterfgevallen in de lage kaliumgroep geassocieerd moet worden met plotselinge sterfgevallen als gevolg van ventriculaire ritmestoornissen (ventriculaire aritmieën).

Aanvaardbare kaliumniveau is te laag

Daarnaast werd vastgesteld dat het aanvaardbare kaliumniveau in feite te laag is. De hoeveelheid kalium in menselijk bloed tussen de 3,5 en 5,0 mEq/L wordt als een normaal niveau beschouwd en een niveau minder dan 3,5 mEq/L wordt beschouwd als te laag. Dit onderzoek wijst er echter op dat patiënten met een kaliumgehalte van minder dan 4 mEq/L, een verhoogd sterfterisico op de lange termijn liepen. Het lijkt erop dat de drempel voor een te laag kaliumniveau van 3,5 mEq/L die nu gehanteerd wordt, verhoogd moet worden voor patiënten met chronisch hartfalen naar 4 mEq/L.

Verband tussen plaspillen en een laag kaliumgehalte

Verhoogd sterfterisico bij lage kaliumspiegels

Van bijzonder belang voor clinici, volgens de onderzoekers, is het verband tussen een laag kaliumgehalte en diuretica (plaspillen). Diuretica worden als noodzakelijke eerstelijnsbehandeling gezien bij hartfalen, onafhankelijk van oorzaak, leeftijd en geslacht, omdat ze (snel) klachtenreductie geven doordat ze adequaat vochtretentie bij hartfalen onder controle houden.[2] Een andere studie die ook is gepubliceerd in het European Heart Journal in juni 2006, toonde aan dat het chronisch gebruik van diuretica een verhoogd sterfterisico op de lange termijn geeft, wat deels kan worden verklaard door een te laag kaliumniveau wat kan worden veroorzaakt door het gebruik van diuretica. Een nadeel van diuretica is namelijk dat er ook extra kalium wordt afgescheiden. Kalium is belangrijk voor een goede prikkelgeleiding in de spieren, waaronder het hart. Bij een kaliumtekort geven de spiercellen van het hart de prikkels minder goed door, waardoor het hart minder goed werkt. Er bestaan ook kaliumsparende diuretica.

Bijwerkingen (door te weinig kalium)

De bijwerkingen van diuretica komen vaak door een kaliumtekort. Je kunt dan last krijgen van de volgende klachten:

  • spierpijn of -zwakte in de bovenbenen en armen
  • ernstige vermoeidheid
  • hartkloppingen
  • heftige buikklachten[3]

Het corrigeren van een lage kaliumspiegel bij patiënten met chronisch hartfalen

De onderzoeksbevindingen suggereren dat een lage kaliumspiegel bij patiënten met chronisch hartfalen moet worden gecorrigeerd en dat bij hen een kaliumniveau van boven de 4 mEq/L moet worden aangehouden. Het is echter nog niet duidelijk of dit het beste kan gebeuren met behulp van kaliumsupplementen en/of met plasmiddelen (zoals Spironolacton Tabletten), die voorkomen dat teveel kalium wordt uitgescheiden door de nieren (= kaliumsparende werking).

  1. http://www.uab.edu, 8 juni 2007
  2. Huisarts en Wetenschap, jaargang 2006, nummer 7:386-387
  3. www.hartstichting.nl
  • http://www.uab.edu, 8 juni 2007
  • Huisarts en Wetenschap, jaargang 2006, nummer 7:386-387
  • www.hartstichting.nl
  • https://www.healthline.com/health/potassium
  • iStock.com/icafreitas
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on print
Print
Share on pinterest
Pinterest
Share on reddit
Reddit

Voeding

Voeding Je voeding heeft een enorme impact op je gezondheid. Veranderingen in je voedingspatroon zijn na korte tijd fysiek merkbaar. Ook al zijn tegenwoordig alle

Read More »
M.G. Sulman
M.G. Sulman
Scribent is al bijna 25 jaren werkzaam in het forensische werkveld. Hij heeft al meer dan 20 jaar (beroepsmatige) schrijfervaring en al maar dan 15 jaar schrijft hij artikelen op het gebied van gezondheid en psychologie. Hij volgt ieder jaar één of meerdere cursussen en trainingen op het gebied van gezondheid, psychologie en agogiek. Scribent houdt zijn artikelen over ziekten, aandoeningen en stoornissen (DSM-5) zo actueel mogelijk. Om die reden is hij geabonneerd op diverse (vak)bladen, zoals het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG) en het Nederlands Tijdschrift voor Dermatologie en Venereologie. Ook schaft hij regelmatig nieuwe literatuur aan om zijn artikelen —daar waar nodig— aan te vullen.