Stekende pijn in hoofd: oorzaken, onderzoek en behandeling

Stekende hoofdpijn

Hoofdpijn kan niet alleen dof of beklemmend zijn, maar kan soms ook steken: je voelt dan een stekende pijn in het hoofd. In dat geval ervaar je een stekende hoofdpijn. Hoofdpijn verwijst naar pijn in elk deel van het hoofd. Hoofdpijn kan optreden aan één of beide zijden van het hoofd of alleen op een specifieke plek. Als hoofdpijn aan één kant optreedt, links of rechts, dan wordt dat eenzijdig hoofdpijn genoemd. Hoofdpijn kan komen door heel veel factoren, zoals: griep, verkoudheid, bijholteontsteking; slecht slapen en slaapgebrek, vermoeidheid, spanningshoofdpijn, migraine, etc. Symptomen van hoofdpijn variëren en ze kunnen zich voordoen als een scherpe pijn, een kloppend of pulserend gevoel of gewoon een doffe pijn. Stekende hoofdpijn komt minder vaak voor. Hoofdpijn kan zich geleidelijk ontwikkelen of plotseling opkomen. Pijn in het hoofd kan een korte periode of meerdere dagen aanhouden.

Inhoud

Twee soorten hoofdpijn

Er zijn in principe twee soorten hoofdpijn.

Primaire hoofdpijn

De eerste categorie omvat de zogenaamde primaire hoofdpijn. Hierbij gaat het om hoofdpijn zonder aantoonbare oorzaak. Er zijn vele vormen van primaire soorten hoofdpijn, zoals spanningshoofdpijn, migraine of clusterhoofdpijn, evenals stekende hoofdpijn (stabbing headaches).

Secundaire hoofdpijn

Er is ook secundaire hoofdpijn waarbij de pijn zich manifesteert als een symptoom van een ziekte, zoals een hersenschudding, bijholteontsteking, kater, griep, verkoudheid of overmatig gebruik van pijnstillers (medicatie-afhankelijke hoofdpijn). Een enkele keer is er sprake van een ernstige onderliggende aandoening zoals een herentumor.

Stekende pijn in het hoofd

Stekende pijn in het hoofd duidt op een extreem geconcentreerde pijn in het hoofdgebied, waarbij je het gevoel hebt van ‘steken’ of ‘stekende pijnscheuten’. Deze pijn kan plotseling verschijnen en verdwijnen na een korte tijd of verschijnen als een blijvende stekende hoofdpijn. Soms is het moeilijk om het te onderscheiden van andere soorten pijn. Een stekende pijn in het hoofd wordt vaak geassocieerd met andere vormen van hoofdpijn. Er zijn echter ook ziekten waarvan het enige symptoom een ​​stekende hoofdpijn is. In sommige gevallen kan het stekende gevoel in het hoofd zo ondraaglijk worden dat de kwaliteit van leven er aanzienlijk onder lijdt.

Oorzaken van stekende pijn in het hoofd

Er zijn verschillende oorzaken voor stekende pijn in het hoofd. Het exacte mechanisme voor deze pijnsensatie is anno 2020 nog niet bekend. Er zijn dus primaire en secundaire vormen van hoofdpijn. Hoewel de primaire pijn als een onafhankelijke klacht wordt beschouwd, is er bij secundaire hoofdpijn sprake van een onderliggende ziekte of toestand.

Alleen pijngevoelige hoofdorganen zoals de hersenvliezen, hersenzenuwen of bloedvaten in de hersenen kunnen door pijn worden getroffen. Mogelijke oorzaken van stekende pijn in het hoofd, zijn migraine, clusterhoofdpijn, trigeminusneuralgie of chronische paroxismale hemicranie (CPH). Bij ongeveer 40 procent van de migrainepatiënten en 30 procent van de patiënten met clusterhoofdpijn komt ook stekend in het hoofd voor.

Een migraineaanval kan enkele uren tot meerdere dagen duren. Naast misselijkheid en braken, treedt een halfzijdige pulserende of kloppende hoofdpijn op, die ook gepaard kan gaan met stekende pijn. Trigeminusneuralgie daarentegen wordt gekenmerkt door extreem sterke, maar meestal slechts zeer korte, stekende pijn. Clusterhoofdpijn wordt gekenmerkt door onderbroken pijnaanvallen met lange pijnvrije periodes. Chronische paroxismale hemicranie kenmerkt zich door pijnlijke, stekende hoofdpijnaanvallen aan één kant van het hoofd, die gepaard kunnen gaan met een rood, tranend oog of hangend ooglid, met maximaal 40 aanvallen per dag.

Bij secundaire hoofdpijn is de hoofdpijn toe te schrijven aan een andere ziekte. zoals ziekten van de wervelkolom, ogen of tanden. Ook hier kan er een steek in het hoofd ervaren worden.

In sommige gevallen is er mogelijk een verband ​​tussen een auto-immuunziekte en stekende hoofdpijn. Het gaat hierbij om de volgende auto-immuunaandoeningen:

  • ziekte van Lyme
  • systemische lupus erythematosus (SLE)
  • ziekte van Behçet
  • antifosfolipide-antilichaamsyndroom
  • vasculitis (verzameling ziektebeelden waarbij de binnenwand van de bloedvaten ontstoken raakt)
  • klinisch geïsoleerd syndroom (de eerste episode van multiple sclerose, afgekort als MS)

Het precieze mechanisme hoe deze aandoeningen mogelijk stekende hoofdpijn veroorzaken, is anno 2020 nog onduidelijk, maar men vermoedt dat demyeliniserende verwonding van een gebied in de hersenen (in een groot aantal gevallen) daarvoor verantwoordelijk kan zijn. Demyelinisatie duidt op het verlies van myeline, de stof die als een isolerende laag om veel zenuwvezels aanwezig is en die de geleiding van impulsen door die zenuwvezels versnelt. Dit kan niet altijd op een MRI-scan zichtbaar gemaakt worden.

Huisarts raadplegen

Als je een steek in het hoofd voelt, hoef je niet per se naar een arts te gaan. Het stekende gevoel in het hoofd komt bij heel veel mensen slechts tijdelijk voor en verdwijnt al na enkele seconden of een paar uur. Indien nodig kan je de klachten bestrijden met vrij verkrijgbare pijnstillers. Als de stekende pijn in het hoofd echter gedurende een langere periode optreedt en gepaard gaat met echt hevige pijn, moet een arts worden geraadpleegd. In dit geval kan de pijnsensatie duiden op een andere ernstige ziekte die door een arts moet worden behandeld.

Als de klacht alleen in bepaalde situaties voorkomt, zoals stress of hoge spanning, dan kan je vaak volstaan met rust en voldoende ontspanning. Dan verdwijnt het meestal vanzelf. Het is niet ongebruikelijk dat een sterke en permanente prikkel duidt op een tumor. Bij vermoeden van een hersentumor moet altijd een arts worden geraadpleegd.

Onderzoek en diagnose

Als je vaak last hebt van steken in het hoofd, moet een arts worden geraadpleegd. De oorzaak is meestal onschadelijk, maar door de hevige pijn wordt de kwaliteit van leven ernstig beperkt. Om de hoofdpijn en vooral de stekende pijn te behandelen, is het belangrijk om de oorzaak te achterhalen. Op basis van de symptomen kan de arts vaak een (voorlopige) diagnose stellen. Hij zal informeren naar de klachten die je ervaart en het verloop ervan. Daarnaast zal de arts je medische geschiedenis in ogenschouw nemen. Daarna volgt lichamelijk onderzoek. Beeldvormingsonderzoek is meestal niet nodig.

Complicaties

Omdat het steken in het hoofd door veel verschillende oorzaken kan optreden, kunnen er diverse complicaties optreden. Stekend in het hoofd kan het dagelijkse leven enorm beperken en van invloed zijn op je levenskwaliteit. Geconcentreerd werken of studeren is bij stekende hoofdpijn niet meer mogelijk. Het is niet ongebruikelijk dat stekende pijn in het hoofd kan leiden tot slaapgebrek, misselijkheid of duizeligheid. Op lange termijn kan het symptoom (als het aanhoudt) soms ook leiden tot depressie en andere psychische problemen omdat je niet meer van je leven kan genieten. In de meeste gevallen leidt stekende pijn in het hoofd niet tot verdere klachten, laat staat complicaties.

Behandeling van stekende hoofdpijn

De behandeling van steken in het hoofd hangt af van de oorzaak. Bij zowel migraine als clusterhoofdpijn en vele andere primaire hoofdpijnstoornissen, kan de behandeling alleen symptomatisch zijn en gericht zijn op het verlichten van de symptomen. Migraine wordt behandeld met medicijnen en daarnaast is het vermijden van de triggers belangrijk. Ook clusterhoofdpijn wordt medicamenteus behandeld. De behandeling van secundaire hoofdpijn richt zich op op (het wegnemen van) de oorzaak en het bestrijden van de klachten.

Preventie

Er is geen algemene aanbeveling om steken in het hoofd te voorkomen. Bij migraine is echter aangetoond dat bètablokkers, calciumantagonisten of anti-epileptica effectieve medicijnen zijn om ernstige aanvallen te voorkomen. Ook kun je trachten om uitlokkende factoren van een migraineaanval te vermijden. Bij secundaire hoofdpijn, die zich bijvoorbeeld manifesteert als steken in het hoofd, zijn er vanwege de diverse oorzaken van de bijbehorende onderliggende ziekten geen algemene preventieve aanbevelingen te doen.

  • Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006.
  • https://www.kinderneurologie.eu/ziektebeelden/hoofdpijn/stekendehoofdpijn.php
  • https://www.medicalnewstoday.com/articles/317234
  • https://www.thuisarts.nl/hoofdpijn
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Hersenzenuw
  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20816445
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Chronische_paroxismale_hemicranie
  • https://www.gelreziekenhuizen.nl/Gelreziekenhuizen/Zutphen-Specialismen-Afdelingen-Polikliniek-Neurologie/Hoofdpijn-Centrum.html
  • https://www.thuisarts.nl/migraine
  • https://www.verywellhealth.com/does-this-stabbing-headache-mean-i-have-ms-1719601
  • https://reumanederland.nl/reuma/vormen-van-reuma/behcet-ziekte-van/
  • https://www.encyclo.nl/begrip/myelineschede
  • https://www.amc.nl/web/specialismen/bijzondere-zorg-expertisecentra/vasculitiscentrum-amc/tonen-op-vasculitis/vasculitis-2.htm
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Demyelinisatie
  • Prof. dr. R.O.B. Gans, prof. dr. P.E.Y. Van Schil, prof. dr. J.P. Vandenbroucke, prof. dr. C. van Weel (hoofdred.). Codex Medicus. Reed Business, Amsterdam, 13e geheel herziene en opnieuw bewerkte druk, 2009, tweede en derde oplage 2010 en 2012.
  • Inleidingsfoto: Wavebrackmedia/Istock.com
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on print
Print
Share on pinterest
Pinterest
Share on reddit
Reddit

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *