Menstruele migraine: symptomen, oorzaken en behandeling

Bij menstruele migraine treden migraineaanvallen op tijdens de menstruatie. Vaak beginnen de aanvallen op de eerste dag van de menstruatie, maar het komt ook vaak voor dat ze optreden in de eerste twee dagen die aan de menstruatie voorafgaan. De aanvallen trede steeds op hetzelfde tijdstip op. Menstruele migraine is doorgaans moeilijker te behandelen dan ‘gewone’ migraine.

Stekende hoofdpijn

Inhoud

Wat is menstruele migraine?

Vrouwen ervaren drie keer vaker migraineaanvallen dan mannen. Menstruele migraine treft 60% van deze vrouwen. deze migraineaanvallen komen tijdens of direct na de menstruatie of tijdens de eisprong voor.

Menstruatiemigraine wordt voornamelijk veroorzaakt door oestrogeen, het vrouwelijke geslachtshormoon dat specifiek de schommelingen van de menstruatiecyclus gedurende de cyclus reguleert. Wanneer de niveaus van oestrogeen en progesteron veranderen, zijn vrouwen kwetsbaarder voor hoofdpijn. Aangezien orale anticonceptivo0-pa van invloed is op de oestrogeenspiegels, kunnen vrouwen die anticonceptiepillen gebruiken vaker last krijgen van menstruele migraine.

Wat is het verschil tussen menstruatiemigraine en andere soorten migraine?

Menstruele migraine wordt veroorzaakt door een daling van oestrogeen. Andere migraine kan worden getriggerd door stress, het overslaan van een maaltijd, cafeïne of vele andere redenen.

Symptomen van menstruele migraine

Verschijnselen

De symptomen van menstruele migraine zijn vergelijkbaar met migraine zonder aura. Het begint als een eenzijdige, kloppende hoofdpijn gepaard met misselijkheid, braken, of gevoeligheid voor fel licht en geluiden. Een aura kan aan een menstruele migraineaanval voorafgaan. Menstruele migraine voelt doorgaans heviger aan en duurt langer dan gewone hoofdpijn.

Criteria

De International Headache Society (IHS) hanteert als definitie voor menstruele migraine dat de aanval moet aanvangen op de eerste dag van de menstruatie of maximaal 2 dagen ervoor of erna. Er mogen geen aanvallen tussen de menses vóórkomen. Komt een migraineaanval ook op andere momenten van de cyclus voor, dan wordt dit ‘menstruatie-gerelateerde’ migraine genoemd. Het komt vaak voor dat vrouwen merken dat migraineaanvallen voor of tijdens hun menstruatie erger is. Dit komt doordat hormonenactiviteit een uitlokkende factor is van een aanval. Het gaat echter alleen om menstruele migraine wanneer de aanvallen niet ook op andere momenten van de cyclus voorkomen.

Oorzaken van menstruatiemigraine

Daling van het oestrogeengehalte

Extreme oestrogeenschommelingen veroorzaken bij sommige vrouwen menstruele migraine. Het treedt meestal kort voor je menstruatie op wanneer de concentratie van het vrouwelijke geslachtshormoon oestrogeen sterk daalt. Deze hormonale daling vóór de menstruatie maakt vrouwen gevoelig voor (stress)factoren die een migraineaanval kunnen veroorzaken.

Oestrogenen beïnvloeden het lichaamseigen morfine (endorfine)

Er is nog een andere verklaring voor het ontstaan van menstruatiemigraine. Het oestrogeengehalte lijkt van invloed te zijn op de verwerking van pijnprikkels in de hersenen. Oestrogenen verhogen de hoeveelheid endorfine, een soort endogene morfine. Als het oestrogeen aan het einde van de cyclus daalt, kan een ontwenningssyndroom leiden tot pijn, bijvoorbeeld menstruele migraine. Bij de meeste vrouwen wordt de daling van het endorfinegehalte echter gecompenseerd door een verminderde activiteit van het sympathische zenuwstelsel, zodat veel zenuwimpulsen die pijn veroorzaken slechts langzaam worden doorgegeven.

Onderzoek en diagnose

Er zijn geen tests beschikbaar voor menstruele migraine. De meest nauwkeurige manier om te bepalen of je menstruatiemigraine hebt, is door gedurende ten minste drie maanden een dagboek bij te houden waarin je zowel je migraineaanvallen als de dagen waarop je menstrueert, bijhoudt.

Om menstruele migraine te kunnen diagnosticeren, moet migraine voornamelijk tussen twee dagen vóór en tot drie dagen na de menstruatie, in ten minste twee van de drie opeenvolgende menstruatiecycli, optreden. 

Behandeling van menstruele migraine

Medische behandeling

Menstruele migraine wordt behandeld als iedere andere vorm van migraine. Allereerst wordt menstruele migraine aangepakt met medicijnen. Er kan daarbij onderscheid gemaakt worden tussen medicijnen voor het onderdrukken van de klachten (aanvalsbehandeling) en medicijnen die gericht zijn op het voorkómen van een aanval (preventieve behandeling). Hormonale behandeling is te overwegen in therapieresistente gevallen. Deze behandeling richt zich erop om de hoeveelheid oestrogenen constant te houden. Progesteron alleen is niet effectief gebleken. Men kan de hormonale schommelingen proberen af te zwakken door bijvoorbeeld estradiolpleisters of – gels te gebruiken. De pleister brengt men aan 2 tot 3 dagen vóór het begin van de menses en vervolgens verwisselt men deze één dag voor en ten slotte één dag na het begin van de menstruatie (dus men gebruikt 3 pleisters per menstruatie).

Zelfzorg

Probeer erachter te komen wat je migraine verbetert of verslechtert. Als licht bijvoorbeeld klachten veroorzaakt en je je oververhit voelt, blijf dan in een koele, donkere kamer. Aanvullende tips zijn onder meer:

  • Houd je bloedsuikerspiegel op peil door kleine, frequente maaltijden te eten. Sla nooit een maaltijd over.
  • Doe ontspanningstechnieken.
  • Vermijd te weinig of te veel slaap en houd een regelmatig slaappatroon aan.
  • Pas zo nodig je dieet aan.
  • Vermijd stress wanneer je kunt, en leer hoe je ermee om kunt gaan als je dat niet kunt.

Prognose

Je kunt menstruele migraine hebben totdat je in de overgang terechtkomt. Aangezien menstruatiemigraine afhankelijk is van oestrogeen, is er een goede prognose dat het tijdens de overgang zal verdwijnen en dat er geen of slechts zelden migraineaanvallen zullen optreden.

Preventie

Bindweefselmassage

Als je medicatie zoveel mogelijk wil vermijden, kun je vijf dagen voor de menstruatie ook een bindweefselmassage proberen. Voor sommige vrouwen zou hoofdpijn dankzij deze behandelmethoden zelfs volledig verdwijnen. Deze behandeling kan meer oestrogenen mobiliseren dan normaal, wat resulteert in een lagere afname van oestrogeen.

Stress vermijden

Net als bij normale migraine, die onafhankelijk van de menstruatie optreedt, is stress één van de belangrijkste factoren die leiden tot het ontstaan ​​van een migraineaanval tijdens de menstruatie. Zorg voor voldoende ontspanningsmomenten en beperk de stress. 

Ook de moeite waard:

Patiënt in gesprek met arts
Kortedarmsyndroom: symptomen, oorzaken en behandeling

Het kortedarmsyndroom (in de Angelsaksische literatuur ‘short bowel syndrome’ genoemd) is een complexe ziekte die optreedt als gevolg van het feitelijke verlies dan wel functieverlies van een deel van de dunne dikke darm. Dientengevolge heb je vaak een verminderd vermogen om voedingsstoffen zoals vetten, koolhydraten, vitamines, mineralen, sporenelementen en vloeistoffen

Read More »
Keratosis pilaris
keratosis pilaris: symptomen bultjes als kippenvel

keratosis pilaris is een verschijnsel dat lijkt op kippenvel. De symptomen zijn: kleine, rode bultjes op armen en benen. Keratosis pilaris is hoogstwaarschijnlijk een genetische aandoening, welke gekenmerkt wordt door het optreden van een stoornis in de rijping van de hoorncellen bij de haarzakjes. Het is een zeer veel voorkomende

Read More »

Een vraag stellen of je ervaringen delen?

Hieronder kun je reageren op dit artikel. Je kunt feedback geven op het artikel, vragen stellen en/of waardevolle aanvullingen of adviezen geven. Ook kun je je ervaringen delen. Andere lezers kunnen daar baat bij hebben en daar weer op reageren. Het kan een manier zijn om in contact te komen met andere mensen die met hetzelfde probleem kampen of dezelfde interesse hebben. Reacties worden niet automatisch gepubliceerd. Dit gebeurt nadat ze door de redactie van Mens & gezondheid gezien zijn. Daar kan soms enige uren overheen gaan.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

M.G. Sulman
M.G. Sulman
Scribent is al bijna 25 jaren werkzaam in het forensische werkveld. Hij heeft al meer dan 20 jaar (beroepsmatige) schrijfervaring en al maar dan 15 jaar schrijft hij artikelen op het gebied van gezondheid en psychologie. Hij volgt ieder jaar één of meerdere cursussen en trainingen op het gebied van gezondheid, psychologie en agogiek. Scribent houdt zijn artikelen over ziekten, aandoeningen en stoornissen (DSM-5) zo actueel mogelijk. Om die reden is hij geabonneerd op diverse (vak)bladen, zoals het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG) en het Nederlands Tijdschrift voor Dermatologie en Venereologie. Ook schaft hij regelmatig nieuwe literatuur aan om zijn artikelen —daar waar nodig— aan te vullen.