Last Updated on 9 april 2026 by M.G. Sulman
De navel is het litteken dat overblijft na het doorknippen van de navelstreng, de verbinding tussen jou en je moeder tijdens de zwangerschap. Meestal is hij onschuldig en puur cosmetisch, maar soms ontstaan er klachten zoals roodheid, pijn, een bultje of vochtverlies. Dat kan wijzen op een ontsteking of een navelbreuk. Hoe herken je wat normaal is, en wanneer is het verstandig om een arts te raadplegen?
Gebruik de inhoudsopgave om snel te navigeren
- 1 Inleiding: een klein litteken met een groot verhaal
- 2 📌 Historie, feiten, fabels en trivia rond de navel
- 3 Anatomie van de navel: wat zit er onder dat kuiltje?
- 4 Soorten navels: vorm, variatie en wat normaal is
- 5 De functie van de navel: heeft zij nog nut?
- 6 De esthetische functie van de navel
- 7 Veelvoorkomende afwijkingen en klachten van de navel
- 8 Wanneer moet je naar de huisarts?
- 9 Het navelmicrobioom: leven in een klein ecosysteem
- 10 Verzorging van de navel: eenvoudig, maar niet achteloos
- 11 Lees verder binnen de navel-special
- 12 Disclaimer
- 13 Bronnen
- 14 Reacties en ervaringen
Inleiding: een klein litteken met een groot verhaal
Je navel is het blijvende spoor van je eerste levenslijn. Medisch gezien is het een litteken dat ontstaat nadat de navelstreng, officieel de funiculus umbilicalis, is doorgeknipt en afgestorven. Tijdens de zwangerschap vervoerde deze streng zuurstof en voedingsstoffen van moeder naar kind. Na de geboorte verschrompelen de bloedvaten en blijft er bindweefsel over, stevig maar levenloos weefsel dat een wond heeft gesloten. Wat zo onbeduidend lijkt, is in feite het tastbare bewijs van je oorsprong; anatomie in miniatuur, geschiedenis in een kuiltje huid.
De navel lijkt een eenvoudig kuiltje in je buik, maar onder dat kleine litteken ligt een verrassend gelaagde structuur. Wat je aan de buitenkant ziet, is slechts het oppervlak van een plek waar vroeger bloedvaten liepen die jouw leven mogelijk maakten. Anatomie wordt hier concreet; geschiedenis in bindweefsel gevat.
Huidlagen: van opperhuid tot onderhuids vet
Aan de buitenkant bestaat de navel uit gewone huid, met dezelfde lagen als elders op je buik:
- Epidermis; de opperhuid die beschermt tegen bacteriën en uitdroging.
- Dermis; de lederhuid met bloedvaatjes, zweetklieren en zenuwuiteinden.
- Subcutis; het onderhuidse vetweefsel dat isoleert en schokken opvangt.
In een diepe navel kan zich gemakkelijker talg ophopen. Talg is het vettige huidsmeer dat je huid soepel houdt. In combinatie met huidschilfers kan dit een donker propje vormen, soms zelfs een zogeheten navelsteen.
Tijdens de zwangerschap liep de navelstreng, officieel de funiculus umbilicalis, van jouw buik naar de placenta. In die streng zaten:
- Twee navelarteriën; slagaders die zuurstofarm bloed terugvoerden naar de placenta.
- Eén navelvene; een ader die zuurstof en voedingsstoffen aanvoerde.
Na de geboorte sluiten deze vaten zich. Ze verschrompelen en worden omgezet in stevig bindweefsel. Dat proces heet obliteratie; het dichtgroeien en functieloos worden van een vat.
Wat overblijft, is een litteken dat stevig vastzit aan de buikwand. De navel is dus geen “gaatje”, maar een gesloten plek waar vroeger een levenslijn zat.
De buikwand: een anatomische zwakke plek
Onder de navel ligt de buikwand, opgebouwd uit spieren en bindweefsel. Die spieren, zoals de rechte buikspier, houden je organen op hun plaats. Tussen de spierlagen ligt stevige bindweefselplaat, de fascia.
Omdat hier ooit bloedvaten doorheen liepen, is dit een natuurlijke zwakke plek. Wanneer de druk in je buik toeneemt, bijvoorbeeld bij zwaar tillen of persen, kan daar een uitstulping ontstaan. Zo ontstaat een navelbreuk, medisch een hernia umbilicalis. Een hernia betekent letterlijk dat iets naar buiten puilt waar het eigenlijk binnen hoort.
Zenuwen en gevoeligheid
Veel mensen merken dat de navel gevoelig is. Dat komt doordat er fijne zenuwvezels lopen in de huid en de onderliggende weefsels. Prikkeling kan soms zelfs een vreemd trekkend gevoel richting de blaas geven. Dat heeft te maken met gedeelde zenuwbanen in de onderbuik.
Je ziet het: wat eruitziet als een simpel kuiltje, is anatomisch een samenspel van huid, bindweefsel, spieren en embryologische resten. Klein oppervlak, verrassend veel diepte.
De meeste navels verschillen subtiel van elkaar. Dat is geen afwijking, maar gewone variatie. Je lichaam geneest een wond op zijn eigen wijze; littekenvorming, vetverdeling en huidspanning bepalen samen hoe jouw navel eruitziet. Esthetiek is hier geen medische categorie. Toch roept vorm vaak vragen op.
De ‘innie’: naar binnen getrokken
De meest voorkomende vorm is de zogenoemde innie. De huid trekt naar binnen en vormt een kuiltje of smalle plooi. Soms is dat oppervlakkig, soms dieper.
Een diepe navel kan gemakkelijker vuil vasthouden. Dat is geen ziekte, maar vraagt wat extra aandacht bij het wassen. Wie merkt dat er donker materiaal ontstaat, heeft meestal te maken met opgehoopte talg en huidschilfers.
De ‘outie’: licht naar buiten
Bij een outie steekt de navel iets naar buiten. Dit komt minder vaak voor en is doorgaans volkomen onschuldig.
Soms hangt een uitstulpende navel samen met een kleine navelbreuk, medisch een hernia umbilicalis. Dat is een uitstulping van buikinhoud door een zwakke plek in de buikwand. Zolang er geen pijn, verkleuring of snelle toename is, is er meestal geen reden tot zorg.
Horizontaal, verticaal of asymmetrisch
Niet iedere navel is rond. Sommigen zijn horizontaal, anderen eerder verticaal of wat scheef. Dat heeft te maken met:
- De manier waarop het litteken is genezen
- De spanning in de buikhuid
- De verdeling van onderhuids vet
Tijdens gewichtstoename of zwangerschap kan de vorm tijdelijk veranderen. Dat komt door verhoogde intra-abdominale druk; dat is de druk in je buikholte die ontstaat wanneer de buikinhoud tegen de buikwand aanduwt.
Wanneer is vorm wél een signaal?
Een navel die plots verandert, gevoelig wordt of een harde bult vertoont, verdient aandacht. Met name wanneer je:
- Pijn voelt bij hoesten of persen
- Een bult niet meer kunt terugduwen
- Roodheid of zwelling ziet
Dan kan er sprake zijn van beklemming. Dat betekent dat weefsel vast komt te zitten en minder bloed krijgt. Dat is zeldzaam, maar medisch urgent.
De kern blijft eenvoudig: de meeste variaties in navels zijn normaal. Je lichaam geneest zoals het is gevormd. De vorm zegt zelden iets over gezondheid; klachten doen dat wel.
Na de geboorte verliest de navel haar oorspronkelijke taak. Tijdens de zwangerschap was zij de toegangspoort tot zuurstof en voeding; daarna blijft slechts het litteken over. Biologisch gezien heeft de navel dus geen actieve functie meer. Toch is zij anatomisch niet betekenisloos.
Tijdens de zwangerschap: levenslijn
In de baarmoeder was de navel het aansluitpunt van de navelstreng. Via die streng stroomde zuurstofrijk bloed naar jou toe en werd afvalstof afgevoerd.
De placenta fungeerde daarbij als uitwisselingsorgaan tussen moeder en kind. Dat is een tijdelijk orgaan dat voedingsstoffen en zuurstof doorgeeft zonder dat jullie bloed zich vermengt. De navel was letterlijk jouw aanhechtingspunt aan dat systeem.
Na de geboorte wordt de navelstreng afgeklemd en doorgeknipt. Het resterende stukje droogt in en valt af. Wat overblijft is littekenweefsel; stevig, vezelig bindweefsel dat geen bloed meer vervoert.
Na de geboorte: anatomische kwetsbaarheid
Hoewel de navel geen functie meer vervult, blijft zij een zwakke plek in de buikwand. Hier liepen ooit bloedvaten doorheen; daardoor is het bindweefsel iets minder stevig dan in de rest van de buik.
Bij verhoogde druk in de buik, bijvoorbeeld bij zwaar tillen of chronisch hoesten, kan deze plek uitzetten. Dat verklaart waarom een navelbreuk juist hier ontstaat. De navel is dus geen actief orgaan, maar wel een anatomisch aandachtspunt.
Zintuiglijke gevoeligheid
Veel mensen ervaren de navel als gevoelig of zelfs wat ongemakkelijk bij aanraking. Dat komt doordat er fijne zenuwvezels in de huid liggen. Soms kan aanraking een trekkend gevoel geven richting onderbuik of blaas.
Dit fenomeen hangt samen met gedeelde zenuwbanen in het buikgebied. Zenuwen vervoeren signalen naar het ruggenmerg, waar informatie wordt verwerkt. Dat verklaart waarom prikkeling soms “dieper” aanvoelt dan je verwacht.
Symbolische functie
Strikt medisch heeft de navel geen functie meer. Symbolisch verwijst zij naar afhankelijkheid en oorsprong. Dat is geen fysiologie, maar betekenis.
Je zou kunnen zeggen: functioneel is zij voltooid; herinnerend blijft zij spreken.
Strikt biologisch heeft je navel na de geboorte geen taak meer. Toch speelt zij een rol in hoe je lichaam wordt waargenomen. Esthetiek gaat hier over vorm, symmetrie en proportie; hoe onderdelen samen een geheel vormen dat als harmonieus wordt ervaren.
Symmetrie en lichaamsbalans
De navel ligt ongeveer in het midden van je buik. Dat centrale punt draagt bij aan wat men in de anatomie proportionele balans noemt; de onderlinge verhouding tussen lichaamsdelen.
Wanneer de navel duidelijk uit het midden ligt of sterk vervormd is, kan dat als minder symmetrisch worden ervaren. Dat zegt niets over gezondheid, maar wel iets over visuele indruk. Symmetrie wordt in veel culturen geassocieerd met aantrekkelijkheid, al is dat deels cultureel bepaald.
Rol in plastische chirurgie
In de plastische chirurgie krijgt de navel opvallend veel aandacht. Bij een buikwandcorrectie, medisch een abdominoplastiek, wordt de huid aangespannen en wordt de navel opnieuw ingehecht zodat zij natuurlijk oogt.
Hier speelt de esthetische positie een rol. Een te hoge of te lage plaatsing kan het geheel uit balans brengen. De navel fungeert als visueel ankerpunt van de buik.
Lichaamsbeeld en zelfbeleving
Voor sommige mensen is de vorm van de navel onderdeel van hun zelfbeeld. Vooral bij littekens na operaties of een zichtbare navelbreuk kan er onzekerheid ontstaan.
Dat raakt aan het begrip lichaamsbeeld; de mentale voorstelling die je van je eigen lichaam hebt. Dat beeld kan sterk afwijken van hoe anderen je zien. Een kleine afwijking kan voor jou groot voelen.
Culturele idealen
Wat als “mooie” navel geldt, verschilt per tijd en cultuur. In sommige perioden werd een diepe, smalle innie gewaardeerd; elders gold juist een subtiele ronding als ideaal.
Esthetiek is dus geen vaste norm, maar beweegt mee met de Zeitgeist. Je navel hoeft niet te voldoen aan een modebeeld om normaal of gezond te zijn.
Conclusie
Medisch is de navel een litteken. Esthetisch fungeert zij als middelpunt van de buik en beïnvloedt zij de visuele balans van het lichaam. Dat is geen noodzaak voor overmatige zorg, maar wel een verklaring waarom zo’n klein detail toch opvalt.
De meeste navels geven nooit problemen. Toch kan deze plek, juist omdat zij een huidplooi en een zwakke plek in de buikwand is, soms klachten veroorzaken. Roodheid, pijn of een bult zijn signalen die je serieus moet nemen, zonder meteen in paniek te raken. Het onderscheid tussen onschuldig en zorgwekkend is vaak goed te maken.
Een navelontsteking, medisch omfalitis, is een ontsteking van de huid in en rond de navel. Ontsteking betekent dat het lichaam reageert op bacteriën of irritatie.
Typische klachten zijn:
- Roodheid
- Zwelling
- Pijn of branderig gevoel
- Soms pus of vocht
Pus is een mengsel van dode bacteriën, witte bloedcellen en weefselresten. In een diepe navel kan vocht blijven staan; warmte en vocht vormen een ideale omgeving voor bacteriën of gisten. Goede hygiëne en drooghouden zijn vaak voldoende. Bij hevige pijn of koorts is beoordeling door de huisarts verstandig.
Een navelbreuk, officieel hernia umbilicalis, is een uitstulping van buikinhoud door een zwakke plek in de buikwand. Je ziet of voelt dan een bult bij de navel die groter wordt bij hoesten of persen.
Het begrip intra-abdominale druk verwijst naar de druk binnen je buikholte. Wanneer die druk stijgt, kan het zwakke punt naar buiten uitpuilen.
Meestal is een kleine navelbreuk onschuldig. Wordt de bult pijnlijk, hard of niet meer terug te duwen, dan kan sprake zijn van beklemming. Dat betekent dat er minder bloed naar het uitpuilende weefsel stroomt. Dat vraagt spoedbeoordeling.
Soms vormt zich in een diepe navel een harde, donkere prop. Dit heet een navelsteen of omfaloliet.
Het bestaat uit opgehoopte talg, huidschilfers en vuil dat zich heeft samengeperst. Talg is het vettige huidsmeer dat je huid beschermt tegen uitdroging. Een navelsteen is meestal onschuldig, maar kan irritatie of een ontsteking veroorzaken als hij blijft zitten.
Afscheiding of vochtverlies
Blijvend vocht uit de navel is ongebruikelijk. In zeldzame gevallen kan dit wijzen op een aangeboren afwijking van de urachus. Dat is een buisje dat in de foetale periode de blaas met de navel verbond. Normaal sluit dit zich vóór of kort na de geboorte.
Wanneer dat niet volledig gebeurt, kan er vocht lekken. Dit is zeldzaam, maar vraagt medisch onderzoek.
Wanneer moet je alert zijn?
Zoek medische hulp wanneer je merkt dat er:
- Hevige of toenemende pijn is
- Koorts optreedt
- Een harde, niet-terugduwbare zwelling ontstaat
- Aanhoudende, stinkende afscheiding aanwezig is
De navel is klein, maar klachten kunnen groot aanvoelen. Meestal is de oorzaak eenvoudig en behandelbaar. Toch geldt hier een nuchtere regel: wat plots verandert, verdient aandacht.
Wanneer moet je naar de huisarts?
De meeste navelklachten zijn onschuldig en verdwijnen met goede hygiëne en wat geduld. Toch zijn er situaties waarin afwachten geen wijsheid is. Je buik is geen terrein voor experiment; aanhoudende of verergerende klachten vragen beoordeling.
Alarmtekenen die je serieus moet nemen
Neem contact op met je huisarts wanneer je merkt dat er:
- Hevige of toenemende pijn optreedt
- Koorts ontstaat
- Een harde, gespannen zwelling bij de navel verschijnt
- De bult niet meer terug te duwen is
- Roodheid zich uitbreidt of de huid warm aanvoelt
- Er stinkende of bloederige afscheiding aanwezig is
Een harde, pijnlijke zwelling kan wijzen op beklemming bij een navelbreuk. Beklemming betekent dat uitpuilend weefsel klem komt te zitten en minder bloed krijgt. Dat kan leiden tot weefselbeschadiging en vraagt snelle medische beoordeling.
Bij twijfel: liever één keer te veel dan te weinig
Soms zijn klachten vaag. Een trekkend gevoel, lichte zwelling of terugkerende irritatie kan je onzeker maken. Onzekerheid is op zichzelf geen diagnose, maar wel een signaal dat je uitleg wilt.
Een huisarts kan lichamelijk onderzoek doen en zo nodig aanvullend onderzoek aanvragen, bijvoorbeeld een echo. Een echo is een onderzoek met geluidsgolven waarmee structuren in de buik zichtbaar worden gemaakt, zonder röntgenstraling.
Specifiek bij kinderen
Bij baby’s komt een kleine navelbreuk relatief vaak voor. In de meeste gevallen sluit de opening zich spontaan in de eerste levensjaren. Toch geldt ook hier: wordt de navel rood, pijnlijk of gespannen, dan is beoordeling nodig.
Nuchter besluit
Je navel is doorgaans een stil litteken. Maar wanneer zij pijn doet, verkleurt of zichtbaar verandert, mag je alert zijn. Tijdig handelen voorkomt complicaties. Beter een geruststellend consult dan onnodige twijfel die blijft knagen.
Je navel is geen steriele holte. In dat kleine kuiltje leeft een gemeenschap van bacteriën, gisten en andere micro-organismen. Samen vormen zij het navelmicrobioom; de verzameling micro-organismen die zich blijvend op en in je huid vestigen. Het woord microbioom klinkt modern, maar het principe is eenvoudig: je lichaam is gastheer van talloze microscopisch kleine bewoners.
Dat is geen ziekte. Het is biologie.
Wat betekent microbioom precies?
Een microbioom is de totale gemeenschap van micro-organismen in een bepaald gebied van het lichaam. Denk aan de darm, de mond, of de huid. In de navel gaat het om huidbacteriën die zich hechten aan talg en huidschilfers.
Veel van deze bacteriën zijn commensalen. Dat betekent dat zij daar leven zonder jou schade te berokkenen. Ze profiteren van jouw huid; jij merkt er doorgaans niets van. Sommige bacteriën beschermen zelfs tegen ziekmakende indringers door ruimte en voedingsstoffen te bezetten.
Onderzoek laat zien dat de navel verrassend divers is. In een bekende studie werden tientallen bacteriesoorten aangetroffen in verschillende navels, soms meer dan zestig per persoon (Hulcr et al., 2012).
Veelvoorkomende groepen zijn:
- Stafylokokken; bacteriën die normaal op de huid voorkomen
- Corynebacteriën; betrokken bij huidgeur
- Propionibacteriën; bekend van talgrijke huidgebieden
Daarnaast kunnen ook gisten aanwezig zijn. Een gist is een schimmelachtig micro-organisme dat graag groeit in warme, vochtige omgevingen.
De samenstelling verschilt per persoon. Factoren zoals hygiëne, huidtype, leeftijd en zelfs kledingstijl beïnvloeden het microbioom.
De navel is een huidplooi. Daar kan zich talg ophopen. Talg is het vettige huidsmeer dat je huid soepel houdt en beschermt tegen uitdroging. In combinatie met huidschilfers ontstaat een voedingsbodem voor bacteriën.
Bovendien is de navel vaak minder blootgesteld aan zonlicht en luchtcirculatie. Dat maakt het een relatief stabiele, beschutte omgeving. In microbiologische termen: een niche.
Wanneer raakt het microbioom uit balans?
Een gezond microbioom verkeert in evenwicht. Problemen ontstaan wanneer bepaalde soorten gaan overheersen. Dat heet dysbiose; een verstoring van de microbiële balans.
Dysbiose kan optreden bij:
- Slechte ventilatie en aanhoudend vocht
- Overmatig gebruik van agressieve zeep
- Huidbeschadiging door peuteren
- Diabetes of verminderde weerstand
Het gevolg kan roodheid, jeuk of een ontsteking zijn. Niet omdat bacteriën per definitie vijandig zijn, maar omdat de balans verschuift.
Steriel maken is geen oplossing
Soms ontstaat de neiging om de navel volledig te willen ontsmetten. Dat lijkt logisch, maar is biologisch niet nodig. De huid is nooit steriel. Overmatig ontsmetten kan juist de natuurlijke flora verstoren.
De bedoeling is niet uitroeiing, maar evenwicht. Mild reinigen en goed drogen volstaat meestal. Je ondersteunt daarmee het natuurlijke evenwicht van de huid.
Microbioom en geur
Een stinkende navel is meestal geen teken van ernstige ziekte. Geur ontstaat wanneer bacteriën talg afbreken. Daarbij komen vluchtige stoffen vrij die een karakteristieke geur geven.
Vergelijk het met okselgeur; het is een bijproduct van bacteriële activiteit. Pas wanneer geur gepaard gaat met pijn, pus of zwelling, kan er sprake zijn van een infectie.
Wetenschappelijke nuchterheid
Het microbioom wordt soms bijna ideologisch benaderd, alsof elke bacterie heilig is of juist gevaarlijk. Beide opvattingen missen nuance. Het gaat om meetbare biologische gemeenschappen.
De navel is geen mystiek energiecentrum, maar ook geen bacteriële bedreiging. Zij is een klein ecosysteem, ingebed in je huid. Begrijp je dat, dan kijk je anders naar een eenvoudig kuiltje in je buik.
Samenvattend
Je navel herbergt leven. Dat is normaal. De meeste bacteriën zijn onschuldig of zelfs beschermend. Problemen ontstaan pas wanneer het evenwicht verstoord raakt.
Hygiëne ondersteunt de balans; overmatige sterilisatie verstoort haar. Biologie vraagt maat, geen kramp.
Je navel vraagt geen ingewikkelde rituelen. Toch is zij een huidplooi waarin vocht en talg zich kunnen ophopen. Wie haar volledig negeert, kan irritatie of ontsteking uitlokken. Goede verzorging is nuchter en mild; niet obsessief, maar consequent.
Dagelijkse hygiëne
Was je navel tijdens het douchen met lauwwarm water. Een beetje milde zeep is toegestaan, maar spoel goed na. Zeepresten kunnen de huid irriteren en jeuk veroorzaken.
Droog daarna zorgvuldig. Dep voorzichtig met een schone handdoek. Vocht dat achterblijft, creëert een warme omgeving waarin bacteriën en gisten zich sneller vermenigvuldigen. Een gist is een schimmelachtig micro-organisme dat graag groeit in vochtige huidplooien.
Heb je een diepe navel, dan kan zich daar gemakkelijker materiaal ophopen. Gebruik zo nodig een wattenstaafje, maar ga niet diep en oefen geen druk uit. De huid is dun en kan beschadigen.
Zie je een donker propje, dan gaat het meestal om talg en huidschilfers. Forceer niets. Bij twijfel kan de huisarts het veilig verwijderen.
Na operatie of piercing
Na een operatie in de buikregio kan de navel gevoelig zijn. Volg dan altijd de instructies van je arts.
Bij een navelpiercing is de kans op ontsteking groter. Reinig volgens advies en let op roodheid, zwelling of pus. Pijn die toeneemt in plaats van afneemt, verdient aandacht.
Tijdens zwangerschap of gewichtsschommelingen
Bij zwangerschap of snelle gewichtstoename verandert de spanning op de buikwand. De navel kan platter of juist wat naar buiten komen. Dat is meestal tijdelijk.
Ervaar je pijn of een duidelijke bult, dan kan een navelbreuk spelen. Laat dit beoordelen, vooral wanneer de zwelling gevoelig is.
Wat je beter niet doet
- Niet peuteren uit nieuwsgierigheid
- Geen agressieve ontsmettingsmiddelen gebruiken zonder reden
- Geen scherpe voorwerpen in de navel brengen
De huid is daar kwetsbaar. Kleine beschadigingen kunnen ontsteking uitlokken.
Slotgedachte
Verzorging van de navel vraagt geen overdaad, slechts aandacht. Zij is een oud litteken; behandel haar met eenvoudige zorg. Meestal blijft zij dan stil en probleemloos.
Microbioom & hygiëne
Ontstekingen & infecties
Structurele afwijkingen
Zeldzame of ernstige signalen
Zo vormt deze special een samenhangend geheel. Van microbioom tot fistel, van pluis tot pijn; de navel blijkt minder banaal dan zij oogt.
Disclaimer
Dit artikel is bedoeld als algemene, medisch onderbouwde informatie en vervangt geen persoonlijk advies van een arts. Bij aanhoudende pijn, zwelling, koorts, stinkende afscheiding of een plots veranderende bult in de navel is het verstandig je huisarts te raadplegen. Iedere situatie is anders; laat bij twijfel altijd professioneel beoordelen wat er aan de hand is.
Bronnen
- Hulcr, J., Latimer, A. M., Henley, J. B., Rountree, N. R., Fierer, N., Lucky, A., Lowman, M. D., & Dunn, R. R. (2012). A jungle in there: Bacteria in belly buttons are highly diverse, but predictable. PLOS ONE, 7(11), e47712. https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0047712
- National Health Service. (z.d.). Umbilical hernia. https://www.nhs.uk/conditions/umbilical-hernia/
- Painter, K., Anand, S., & Philip, K. (2022). Omphalitis. In StatPearls. StatPearls Publishing. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK513338/
- Cleveland Clinic. (2024, April 4). Omphalitis. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/omphalitis
- Moore, K. L., Persaud, T. V. N., & Torchia, M. G. (2019). The developing human: Clinically oriented embryology (11th ed.). Elsevier. https://shop.elsevier.com/books/the-developing-human/moore/978-0-323-61154-1
Reacties en ervaringen
Hieronder kun je reageren op dit artikel. Je kunt bijvoorbeeld je ervaringen delen over je navel, of tips geven. Wij stellen reacties zeer op prijs. Reacties worden niet automatisch (direct) gepubliceerd. Dit gebeurt nadat ze door de redactie gelezen zijn. Dit om ‘spam’ of anderszins ongewenste c.q. ongepaste reacties eruit te filteren. Daar kunnen soms enige uren overheen gaan.