Kalium komt in heel veel voeding voor. Net als calcium en natrium is kalium een mineraal dat in bijna alle voedingsmiddelen wordt aangetroffen. Er zit vooral veel kalium in aardappelen, groente en fruit. Als je de juiste hoeveelheid van dit mineraal via de voeding binnenkrijgt, blijf je gezond. Het is daarom van cruciaal belang om voldoende kaliumrijk voedsel te eten. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) ligt voor volwassen mannen en vrouwen op 3.500 mg per dag. Om een beeld te krijgen: een stukje zalm van 100 gram bevat 455 mg, een middelgrote aardappel van 70 gram bevat 240 mg en een kleine banaan van 100 gram) bevat 374 mg kalium. Door gezond en gevarieerd te eten krijg je normaal gesproken dagelijks voldoende kalium binnen.


Fruit

Functie en werking van kalium

Overdracht van elektrische impulsen

Kalium heeft verschillende effecten in het lichaam. Het mineraal speelt de belangrijkste rol bij de overdracht van elektrische impulsen naar spier- of zenuwcellen. Je hebt voldoende kalium nodig voor een goede spiergezondheid, zodat je spieren kunnen buigen of samentrekken zoals ze zouden moeten. En je zenuwen hebben kalium nodig zodat ze goed kunnen werken. Het lichaam reguleert strikt de kaliumspiegel. Als het kaliumgehalte te hoog of te laag is, kunnen de spieren er onder lijden en defect raken.

Bloeddruk

Om te beginnen helpt kalium de bloeddruk te reguleren. Het doet dit op twee verschillende manieren. Ten eerste helpt kalium, met behulp van je nieren, om overtollig natrium via de urine uit je lichaam te verwijderen. Dit is een goede zaak, want te veel natrium kan een hoge bloeddruk veroorzaken. Ten tweede helpt kalium de wanden van je bloedvaten te ontspannen waardoor deze flexibeler worden. Als ze te gespannen of stijf zijn, kan dit leiden tot hoge bloeddruk, wat hartproblemen kan veroorzaken. Genoeg kalium binnenkrijgen is daarom goed voor je hart.

Werking van de hartspier

Samen met natrium is kalium ook verantwoordelijk voor de werking van de hartspier. Een evenwichtige natrium- en kaliumbalans is hierbij zeer belangrijk. Hoe meer natrium wordt opgenomen, hoe meer kalium het lichaam uitscheidt.

Osmotische druk in de cellen

Een andere belangrijke taak van kalium is om de osmotische druk in de cellen op peil te houden en daarmee de vochtbalans in het lichaam te reguleren. De concentratie van opgeloste stoffen veroorzaakt een bepaalde druk in de cel. Deze druk wordt ook wel de osmotische druk van een cel genoemd.

Kalium in voeding

Kaliumarm en kaliumrijk voedsel

Een te hoog of te laag kaliumgehalte kan gevaarlijk zijn. Als de niveaus te hoog of te laag zijn, moet je wellicht je manier van eten veranderen.

Kaliumarm voedselMiddelmatig kaliumgehalteHoog kaliumgehalteZeer hoog kaliumgehalte
minder dan 100 mg per 100 gr101-200 mg per 100 gr201-300 mg per 100 grmeer dan 300 mg

Je kunt de hoeveelheid kalium die je via je dieet binnenkrijgt onder controle houden door te weten welke voedingsmiddelen een laag of hoog kaliumgehalte hebben. Let op de portiegrootte wanneer je voedingsmiddelen kiest uit de onderstaande tabel. Anders kun je al snel te veel of te weinig kalium binnenkrijgen.

Tabel van kaliumrijke voeding

Veel van de voedingsmiddelen die je al eet, bevatten kalium. De onderstaande voedingsmiddelen bevatten veel kalium. Als je de hoeveelheid kalium in je dieet moet verhogen, maak dan gezonde voedingskeuzes door onderstaande voedingsmiddelen aan je menu toe te voegen.

VoedselPortiegroottteKalium (mg)
Aardappel1 middelgrote aardappel (70 gram)240
Abrikozen2 rauwe of 5 gedroogde200
Artisjok1 middelgrote345
Banaan1 kleine banaan (100 gram)374
Biefstuk1 stukje biefstuk (gaar, 70 gram)393
Bieten, rauw of gekookt½ kopje260
Broccoli1 opscheplepel gekookte broccoli (50 gram)200
Bonen (limabonen)½ kopje280
Courgette½ kopje220
Dadels5 dadels270
Frietjes300 gr 470
Groentesap ½ kopje 275
Kippenvlees100 gr223
Linzen ½ kopje 365
Melk 1 glas halfvolle melk (150 milliliter) 240
Meloen ½ kopje 215
Nectarine 1 vrucht 275
Noten25 gr (een handje noten)155
Noten (amandelen, cashewnoten, hazelnoten, pinda's) 1 ons 200
Pastinaak½ kopje 280
Pinda's 1 handje ongezouten pinda’s (25 gram) 190
Pompoen 100 gr 340 mg
Pruimen 5 stuks 305
Rozijnen, pitloos ¼ kopje 270
Sinaasappel 1 vrucht 240
sinaasappelsap ½ kopje 235
Spinazie (gekookt)½ kopje 420
spruitjes ½ kopje250
Tomaten, ingeblikt ½ kopje 200-300
Tomaat, vers 1 vrucht 290
Volkorenbrood 1 snee volkorenbrood (35 gram) 88
Winterpompoen ½ kopje 250
Yoghurt, gewone- 100 gr yoghurt 141
Zaden (zonnebloempitten, pompoenpitten) 1 ons240
Zoete aardappel1 aardappel van normale omvang 450
Zalm1 stuk zalm (bereid in magnetron, 100 gram)455

Kaliumtekort

Symptomen

Kalium komt voor in vrijwel alle voedingsmiddelen. Om die reden kunnen er bij mensen die gezond en gevarieerd eten eigenlijk geen kaliumtekort optreden. Ernstige diarree, het gebruik van laxeermiddelen en diuretica (plaspillen), evenals overmatig gebruik van zoethout of zout kunnen leiden tot een kaliumtekort (hypokaliëmie). De symptomen van kaliumtekort kunnen zijn:

  • symptomen van verlamming van de spieren
  • obstipatie (verstopping)
  • geleidingsstoornissen in het hart

Behandeling met voeding of suppletie

Een kaliumtekort kan in de regel snel worden gecompenseerd door voedingsmiddelen met een hoog kaliumgehalte te consumeren. Kaliumsupplementen zoals tabletten of capsules mogen alleen op medisch advies worden ingenomen, omdat anders snel een gevaarlijke overmaat aan kalium kan optreden. In acute gevallen van hypokaliëmie wordt intraveneus kaliumchloride toegediend.

Overdosis of teveel kalium

Symptomen

Oververzuring (waarbij het zuur-base-evenwicht uit balans is) of nierinsufficiëntie (nierfalen) kan leiden tot levensbedreigende hyperkaliëmie (overdosering van kalium). Bloedtransfusie kan de hoeveelheid kalium in uw bloed teveel doen stijgen. Brandwonden, waarbij er plotseling een grote hoeveelheid kalium uit de cellen vrijkomt, infecties of nieraandoeningen zijn ook vaak de oorzaak van te veel kalium in het lichaam. Als de kaliumspiegel wordt verhoogd, bestaat er een risico op hartritmestoornissen, waaronder ventrikelfibrilleren.

Andere symptomen van een overdosis kalium zijn diarree, vermoeidheid, hoofdpijn, spierzwakte en krampen. Omdat kalium de nieren stimuleert om urine te produceren, kan een teveel aan urine leiden tot een verhoogde aandrang om te plassen.

Behandeling

Als het kaliumgehalte chronisch verhoogd is, wordt een kaliumarm dieet gebruikt om het kaliumgehalte te verlagen.

Gerelateerde artikelen:

Last Updated on 25 juli 2021 by M.G. Sulman

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *