Last Updated on 1 december 2022 by M.G. Sulman

Lage kaliumspiegels zijn in verband gebracht met verhoogde mortaliteit bij patiënten met hartfalen. Wetenschappelijk onderzoek van de Universiteit van Alabama in Birmingham geeft aan dat patiënten met hartfalen die een laag kaliumgehalte in het bloed hebben, een verhoogd risico lopen om te overlijden. Het onderzoek werd gepubliceerd in het European Heart Journal en het is de eerste studie dat primair de lange termijn effecten van lage kaliumspiegels bij patiënten met hartfalen onder de loep heeft genomen.1http://www.uab.edu, 8 juni 2007

Hart
Te weinig kalium en hartfalen Bron: Icafreitas/Shutterstock.com

Wat is kalium?

Kalium is een mineraal dat wordt aangetroffen in het voedsel dat je eet. Het is ook een elektrolyt. Elektrolyten geleiden elektrische impulsen door het hele lichaam. Ze helpen bij een reeks essentiële lichaamsfuncties, waaronder bloeddruk, de normale vochtbalans in het lichaam, spiersamentrekkingen, zenuwimpulsen, de spijsvertering, hartslag en de pH-balans in het lichaam. je lichaam maakt van nature geen kalium aan en derhalve is het belangrijk om voldoende kaliumrijk voedsel tot je te nemen. Kalium komt met name voor in groente, fruit, aardappelen en vlees, maar ook in brood, melk en noten.

Een kaliumtekort kan tot ernstige gezondheidsproblemen leiden. Te veel kalium innemen kan echter tijdelijke of langdurige gezondheidsproblemen veroorzaken. Gezonde nieren handhaven een normaal kaliumgehalte in het lichaam omdat ze overtollige hoeveelheden via de urine afvoeren.

Onderzoeksbevindingen

Verschil tussen hogere en lagere kaliumgroep bij patiënten met hartfalen

De onderzoeksbevindingen toonden aan dat patiënten met hartfalen met een lage tot laag-normale (minder dan 4 mEq/L) kaliumspiegel, meer meer kans hadden om te sterven dan mensen met hogere niveaus (4 tot 5,5 mEq/L) kalium. Deze patiënten hadden niet significant meer kans om te worden opgenomen in het ziekenhuis dan de hogere kaliumgroep, wat suggereert dat de meeste sterfgevallen in de lage kaliumgroep geassocieerd moet worden met plotselinge sterfgevallen als gevolg van ventriculaire ritmestoornissen (ventriculaire aritmieën).

Aanvaardbare kaliumniveau is te laag

Daarnaast werd vastgesteld dat het aanvaardbare kaliumniveau in feite te laag is. De hoeveelheid kalium in menselijk bloed tussen de 3,5 en 5,0 mEq/L wordt als een normaal niveau beschouwd en een niveau minder dan 3,5 mEq/L wordt beschouwd als te laag. Dit onderzoek wijst er echter op dat patiënten met een kaliumgehalte van minder dan 4 mEq/L, een verhoogd sterfterisico op de lange termijn liepen. Het lijkt erop dat de drempel voor een te laag kaliumniveau van 3,5 mEq/L die nu gehanteerd wordt, verhoogd moet worden voor patiënten met chronisch hartfalen naar 4 mEq/L.

Verband tussen plaspillen en een laag kaliumgehalte

Verhoogd sterfterisico bij lage kaliumspiegels

Van bijzonder belang voor clinici, volgens de onderzoekers, is het verband tussen een laag kaliumgehalte en diuretica (plaspillen). Diuretica worden als noodzakelijke eerstelijnsbehandeling gezien bij hartfalen, onafhankelijk van oorzaak, leeftijd en geslacht, omdat ze (snel) klachtenreductie geven doordat ze adequaat vochtretentie bij hartfalen onder controle houden.2Huisarts en Wetenschap, jaargang 2006, nummer 7:386-387 Een andere studie die ook is gepubliceerd in het European Heart Journal in juni 2006, toonde aan dat het chronisch gebruik van diuretica een verhoogd sterfterisico op de lange termijn geeft, wat deels kan worden verklaard door een te laag kaliumniveau wat kan worden veroorzaakt door het gebruik van diuretica. Een nadeel van diuretica is namelijk dat er ook extra kalium wordt afgescheiden. Kalium is belangrijk voor een goede prikkelgeleiding in de spieren, waaronder het hart. Bij een kaliumtekort geven de spiercellen van het hart de prikkels minder goed door, waardoor het hart minder goed werkt. Er bestaan ook kaliumsparende diuretica.

Bijwerkingen (door te weinig kalium)

De bijwerkingen van diuretica komen vaak door een kaliumtekort. Je kunt dan last krijgen van onder meer de volgende klachten:

  • spierpijn of -zwakte in de bovenbenen en armen
  • ernstige vermoeidheid
  • hartkloppingen
  • heftige buikklachten3www.hartstichting.nl

Het corrigeren van een lage kaliumspiegel bij patiënten met chronisch hartfalen

De onderzoeksbevindingen suggereren dat een lage kaliumspiegel bij patiënten met chronisch hartfalen moet worden gecorrigeerd en dat bij hen een kaliumniveau van boven de 4 mEq/L moet worden aangehouden. Het is echter nog niet duidelijk of dit het beste kan gebeuren met behulp van kaliumsupplementen en/of met plasmiddelen (zoals Spironolacton Tabletten), die voorkomen dat teveel kalium wordt uitgescheiden door de nieren (= kaliumsparende werking).

Reacties en ervaringen

Hieronder kun je reageren op dit artikel. Je kunt bijvoorbeeld je ervaringen delen over het verband tussen een kaliumtekort en hartfalen, of tips geven. Wij stellen reacties zeer op prijs. Reacties worden niet automatisch (direct) gepubliceerd. Dit gebeurt nadat ze door de redactie gelezen zijn. Dit om ‘spam’ of anderszins ongewenste c.q. ongepaste reacties eruit te filteren. Daar kunnen soms enige uren overheen gaan.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *