Bloeddrukwaarden: normale waarden, per leeftijd en tabel

Bloeddrukwaarden en zelf je bloeddruk meten

Een verhoogde bloeddruk vergroot de kans op een hartinfarct, beroerte en hartfalen. Het loont daarom de moeite om regelmatig je bloeddruk te controleren. Aan de hand van de gemeten bloeddrukwaarden kan de arts beoordelen of je bloeddruk in orde is. Uit de waarden alleen kan hij echter geen uitspraak doen over de oorzaak van veranderde bloeddrukwaarden. Dit vereist vaak aanvullende diagnostische stappen. Er zijn veel factoren die van invloed zijn op je bloeddruk. Hoge bloeddruk is komt veel voor: het kan erfelijk zijn of worden veroorzaakt door verschillende externe invloeden. Aangezien er in het begin geen of weinig klachten zijn, blijft de hoge bloeddruk vaak voor een lange tijd onopgemerkt en vormt het een groot gezondheidsrisico. De bloeddruktabel helpt je om je persoonlijke bloeddrukwaarden in de gaten te houden en, indien nodig, kun je je bloeddruk verlagen door kleine veranderingen aan te brengen in je dieet en door lichaamsbeweging.

Inhoud

Bloeddruk en bloeddrukwaarden

Bovendruk en onderdruk

De bloeddrukwaarden worden altijd in twee cijfers gegeven: de zogeheten bovendruk en onderdruk. De bovendruk (systolische bloeddruk) geeft de druk aan wanneer het hart zich samenknijpt en de onderdruk (diastolische bloeddruk) is de druk wanneer het hart zich ontspant. Het wordt weergegeven in de eenheid mmHg (millimeter kwik); dit geeft de mate van druk aan. 120/80 mmHg of lager is een ideale bloeddruk. Bloeddrukwaarden tot 129/84 mmHg worden als normaal beschouwd.

Bloeddrukverloop in de tijd op één plaats / Bron: Wikimedia Commons

Bloeddrukwaarden en polsdruk

De systolische bloeddruk is de hoogste waarde, de diastolische bloeddruk de lagere. Het hart werkt als een pomp en bij elke hartslag wordt bloed door de bloedvaten gepompt. De druk is hoger tijdens een hartslag. Dat is de systolische bloeddruk. Als het hart zich tussen twee slagen bevindt, is de bloeddrukwaarde lager en wordt dit de diastolische waarde genoemd. Men kan dus de diastolische bloeddruk begrijpen als de minimale belasting en de systolische bloeddruk als de constante maximale belasting van de bloedvaten. De polsdruk bij een bloeddrukmeting is het verschil tussen de boven- en onderdruk en geeft de elasticiteit van de bloedvaten aan. Bloeddrukmeters geven ook de hartslag weer, daarom worden in een bloeddrukwaardediagram meestal drie lijnen ingevoerd.

De polsdruk is de hier vermeld als pulse pressure
De polsdruk is de hier vermeld als pulse pressure / Bron: Wikimedia Commons

Controle van de bloeddruk

Als je zelden een arts bezoekt, zal je bloeddruk bijna nooit gecontroleerd worden, tenzij je dat zelf thuis doet. Als je een normale bloeddruk hebt, dat wil zeggen een systolische waarde van rond de 120 mmHg en een diastolische waarde van rond de 80 mmHg, dan is dit ook niet gevaarlijk. Te lage bloeddrukwaarden komen vooral voor bij jonge, slanke vrouwen. Ze merken vaak zelf dat hun bloeddruk te laag is. Het manifesteert zich als duizeligheid, vermoeidheid of flauwvallen. Behandeling is echter alleen nodig als de prestatie aanzienlijk afneemt of bijvoorbeeld de rijvaardigheid is aangetast. een langdurig hoge bloeddruk of hypertensie beschadigt de wanden van de slagaders en dit kan verschillende hart- en vaatziekten tot gevolg hebben.

Normaalwaarden en classificatie van hoge bloeddruk

Bloeddrukwaardentabel

De volgende classificatie is van toepassing op bloeddrukwaarden:

BloeddrukgradatieBovendrukOnderdruk
Normaal120-129 mmHg80-84 mmHg
Hoognormaal130-139 mmHg85-89 mmHg
Licht verhoogde bloeddruk140-159 mmHg90-99 mmHg
Matig verhoogde bloeddruk160-179 mmHg100-109 mmHg
ernstig verhoogde bloeddruk>180 mmHg>110 mmHg
Hypertensieve crisis>200-220 mmHg>120-130 mmHg

Ideale bloeddrukwaarden

Een systolische waarde lager dan 120 mmHg en een diastolische bloeddruk lager dan 80 mmHg worden beschouwd als ideale bloeddruk (optimale bloeddruk).

Lage bloeddruk

Lage bloeddruk (waarden: >105 / >65 mmHg) wordt vaak aangetroffen bij jonge, slanke vrouwen. Lage bloeddrukwaarden zijn ook normaal tijdens de eerste zes maanden van de zwangerschap.

Hoge bloeddruk

Hoge bloeddruk (waarden vanaf 140/90 mmHg) kan worden overgeërfd (familiaire hypertensie) of in d ehand wordne gewerkt door factoren al sroken, te zout eten, veel alcohol drinken, veel drop eten, bepaalde medicijngebruik (bijvoorbeeld pijnstillers of corticosteroïden), anticonceptiepilgebruik, diabetes, overgewicht en langdurige (chronische)stress.

Hypertensieve crisis

Een hypertensieve crisis is een ernstig verhoogde bloeddruk (meestal >200-220 mmHg systolisch en >120-130 mmHg diastolisch). Een hypertensieve crisis kan worden onderverdeeld in een hypertensieve noodgeval en hypertensieve urgentie.

Hypertensief noodgeval: door acute orgaanschade is een snelle en gecontroleerde bloeddrukverlaging noodzakelijk door middel van intraveneuze middelen.

Hypertensieve urgentie: de verhoogde bloeddruk moet in enkele uren worden verlaagd ter voorkoming van orgaanschade, vaak met orale medicatie.

Geïsoleerde systolische hypertensie

Men spreekt van een geïsoleerde systolische hypertensie bij een systolische bloeddruk > 160 mmHg en een diastolische bloeddruk < 90 mmHg. Dit komt vooral bij ouderen voor.

Normale bloeddrukwaarden naar leeftijd (tabel)

De bovenstaande bloeddrukwaarden zijn van toepassing op volwassenen. Bij kinderen liggen de normaalwaarden ver onder die bij volwassenen, vooral bij kleine kinderen. Hoe ouder kinderen worden hoe dichter de bloeddrukwaarden bij die van volwassenen komen. De volgende tabel toont de bloeddrukwaarden opgedeeld naar leeftijd:

  • Pasgeborene: 60-90 / 20-60
  • Zuigeling: 87–105 / 53–66
  • Peuter: 95–105 / 53–66
  • Kleuter: 95–110 / 56–70
  • Kind van schoolgaande leeftijd: 97–112 / 57–71
  • Adolescent: 112–128 / 66–80
  • Volwassen man of vrouw: 120/80
  • 80-plussers: 150/90

Zoals de tabel laat zien, stijgt de bloeddruk met een paar punten met elk decennium tot aan hogere leeftijd. De reden hiervoor is dat naarmate de slagaders ouder worden, ze hun elasticiteit verliezen en stijvere slagaders zorgen ervoor dat de bloeddruk stijgt. Als gevolg hiervan worden iets hogere bloeddrukwaarden aanvaardbaar geacht voor mensen van met name 80 jaar en ouder, mits er geen andere risicofactoren of ziekten zijn. In overleg met de arts mag de systolische waarde dan maximaal 150 mmHg zijn.

Bloeddrukmeting van een patiënt door een arts
Bloeddrukmeting van een patiënt door een arts / Bron: Kurhan/Shutterstock.com

Het meten van de bloeddruk

Jaarlijkse check

Als je geen last hebt van hoge bloeddruk, dan is het voldoende om eenmaal per jaar je bloeddruk te laten controleren door je huisarts. Als de bloeddrukwaarden echter aan de limiet liggen – met een bovenwaarde van bijvoorbeeld 140 mmHG en een onderwaarde van 90 mmHG – dan moet je je bloeddruk regelmatig (laten) meten.

Regelmatig je bloeddruk controleren bij verhoogde bloeddruk

Bij patiënten met hoge bloeddruk die goed onder controle zijn met medicatie, is het voldoende om de bloeddruk slechts om de paar dagen te meten. Op deze manier kun je controleren of je je nog in het normale bereik bevindt. Als de medicatie echter net wordt gestopt, moet je twee keer per dag meten, zodat je de waarden met je huisarts kunt bespreken. Er kan bijvoorbeeld aanvullende medicatie of een aanpassing volgen. Als je een paar keer per week of per dag je bloeddruk moet meten, is het zinvol zijn om zelf een bloeddrukmeter aan te schaffen.

Een andere mogelijkheid is de 24-uurs bloeddrukmeting. Met een dergelijke meting kan de bloeddruk gedurende een hele dag worden waargenomen. Patiënten moeten ervoor zorgen dat hun dag zo normaal mogelijk is en niet extra voorzichtig, anders worden foutieve lage waarden geregistreerd.

Op welke tijdstippen moet je je bloeddruk meten?

Indien je tijdens een diagnostische fase of bij het instellen van bijvoorbeeld bloedrukmedicatie je bloeddruk in de gaten moet houden, kun je de metingen het beste goed over de dag verdelen. Het is daarom aan te raden om ’s morgens en’ s avonds te meten, idealiter iedere dag weer op dezelfde tijd. De ochtendlezing is belangrijk omdat de bloeddruk hoger is, vooral na het slapen. Hartaanvallen en beroertes komen vaker voor in de ochtenduren. Meestal is ’s nachts geen meting nodig. Dan daalt de bloeddruk meestal tot een laag niveau.

  • Dr. J.A.H. Eekhof, dr. A. Knuistingh Neven, dr. W. Opstelten: Kleine kwalen in de huisartspraktijk, Elsevier Gezondheidszorg, Amsterdam, vijfde geheel herziene druk, 2010.
  • https://www.praktischarzt.de/untersuchungen/blutdruck-messen/blutdruckwerte/
  • https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/hypertensieve_crisis/klinische_presentatie_hypertensieve_crisis/definitie_hypertensieve_crisis.html
  • https://icv-erasmusmc.nl/protocol/hypertensie/
  • https://www.visomat.de/blutdruck-normalwerte/
  • https://www.blutdruckdaten.de/lexikon/blutdruck-normalwerte.html
  • https://www.blutdruckdaten.de/lexikon/isolierte-systolische-hypertonie.html
  • https://www.apotheken.de/krankheiten/4368-bluthochdruck
  • https://www.blutdruckdaten.de/lexikon/blutdruckwerte.html
  • https://www.netdoktor.de/diagnostik/blutdruck-messen/blutdruckwerte/
  • https://www.hirslanden.ch/de/corporate/themen-im-fokus/herz-im-rhythmus/blutdruck-blutdruckwerte.html
  • https://www.hartstichting.nl/risicofactoren/gids-bloeddruk/hoge-bloeddruk?
  • https://www.wellsana.nl/bloeddruk/hoge-bloeddruk-risicos-symptomen-maatregelen/
  • https://www.umcg.nl/-/hypertensie-over-de-ziekte
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/MmHg
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Polsdruk
  • https://www.zorgkaartnederland.nl/aandoeningen/hoge-bloeddruk/artikelen/wat-zijn-de-oorzaken-van-een-hoge-bloeddruk
  • https://www.umcg.nl/-/hypertensie-over-de-ziekte
  • https://www.seniorenmaaltijd.nl/informatie/bloeddruk-op-oudere-leeftijd/
  • https://mens-en-gezondheid.infonu.nl/kinderen/185220-bloeddrukwaarden-bij-kinderen-normaalwaarden-tabel.html
  • https://magazin.barmer.de/blutdruck-messen-muss-das-sein/
  • https://uichildrens.org/health-library/vital-signs-normal-blood-pressure-mmhg-picu-chart
  • S. Berreklouw. Gevaren van geïsoleerde systolische en van diastolische hypertensie. Ned Tijdschr Geneeskd. 1988;132:2172
  • Inleidingsfoto: Pixabay (Unsplash)
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on print
Print
Share on pinterest
Pinterest
Share on reddit
Reddit

M.G. Sulman
M.G. Sulman
Scribent is al bijna 25 jaren werkzaam in het forensische werkveld. Hij heeft al meer dan 20 jaar (beroepsmatige) schrijfervaring en al maar dan 15 jaar schrijft hij artikelen op het gebied van gezondheid en psychologie. Hij volgt ieder jaar één of meerdere cursussen en trainingen op het gebied van gezondheid, psychologie en agogiek. Scribent houdt zijn artikelen over ziekten, aandoeningen en stoornissen (DSM-5) zo actueel mogelijk. Om die reden is hij geabonneerd op diverse (vak)bladen, zoals het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG) en het Nederlands Tijdschrift voor Dermatologie en Venereologie. Ook schaft hij regelmatig nieuwe literatuur aan om zijn artikelen —daar waar nodig— aan te vullen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *