Krentenbaard: symptomen, oorzaak en behandeling

Last Updated on 9 oktober 2025 by M.G. Sulman

Een krentenbaard (impetigo) is een besmettelijke huidaandoening. De oorzaak is een bacterie. Meestal de stafylokok. Het beginstadium kenmerkt zich door symptomen als rode vlekken of bultjes op de huid. Meestal rond de neus of mond. Deze bultjes evolueren tot blaasjes die zijn gevuld met gelig vocht. Wanneer deze blaasjes opengaan, kunnen vochtige plekjes en geelbruine korstjes ontstaan. Vandaar de  benaming ‘krentenbaard’. Het kan vergezeld gaan van jeuk of pijn. Bij een heftige infectie kan het kind ziek zijn met koorts en opgezwollen lymfeklieren. Bel dan direct de huisarts of huisartsenpost. 

Casus: “Een vlekje werd een plaagje”

Een praktijkvoorbeeld van besmettelijke krentenbaard

Situatie
Emma, een vrolijke peuter van 3, komt op dinsdag terug van de kinderopvang met een klein rood vlekje onder haar neus. Haar moeder denkt aan een muggenbeet of allergie. De volgende ochtend is het plekje veranderd in een vochtig blaasje, omrand door roodheid. Emma krabt eraan met haar plakkerige peutervingertjes.

Dag 2:
Het blaasje is opengegaan. Er vormt zich nu een geelbruine korst. Emma krijgt er nog twee soortgelijke plekjes bij op haar wang. Ze klaagt niet, maar krabt wel. Haar moeder zoekt op internet en twijfelt: waterpokken? Eczeem?

Dag 3:
Op advies van de crècheleidster gaat moeder naar de huisarts. Die stelt de diagnose snel: impetigo contagiosa — oftewel krentenbaard. De oorzaak: bacteriën die via een krabplekje onder de huid zijn gekomen. Ze krijgt een antibioticumzalf voorgeschreven. Emma mag voorlopig niet naar de opvang.

Dag 5:
De plekjes drogen langzaam in. Moeder is intussen druk bezig met poetsen: speelgoed ontsmetten, knuffels wassen op 60 graden, Emma’s handen schoonmaken na elke krabactie. Toch is het al te laat: haar oudere broertje van 6 krijgt nu ook een wondje bij zijn mondhoek…

Dag 7:
Gelukkig slaat de zalf goed aan. Emma’s gezichtje ziet er weer rustiger uit, de plekjes zijn niet meer nat. Op dag 8 mag ze — na overleg met de huisarts — weer naar de opvang. De leidsters zijn alert, want nóg een kind uit de groep heeft intussen een blaasje onder de neus.

👉 Reflectie

Deze casus laat zien:

• hoe snel krentenbaard zich kan verspreiden;

• dat het soms lastig te herkennen is in het beginstadium;

• hoe belangrijk snelle diagnose én hygiënemaatregelen zijn;

• en dat ook gezinsleden risico lopen — vooral jonge kinderen met eczeem of wondjes.

“Wat begon als een muggenbeet, bleek een miniepidemie.”

Casus: “Niet alleen een kinderziekte” – Krentenbaard bij een volwassene

Een onverwachte besmetting via een kleuterhandje

Situatie
Saskia (38), leerkracht in groep 1-2, merkt op maandagochtend dat haar huid rond de mond gespannen en wat rood is. Ze schrijft het toe aan een droge huid of misschien een koortslip in opkomst. Halverwege de week is er echter geen blaar, maar wel een nattend wondje ontstaan, net onder haar neusvleugel. Het jeukt en prikt.

Intussen hebben drie van haar leerlingen gele korstjes op hun gezicht – klassiek beeld van krentenbaard. De GGD is al ingeseind, want er is sprake van een kleine uitbraak in haar klas.

Dag 4:
De plek op Saskia’s gezicht is inmiddels uitgegroeid tot een honinkleurige, korstige plek van ruim een centimeter. Ze krijgt last van nieuwe plekjes aan de zijkant van haar kin. Een collega zegt: “Dat lijkt op wat mijn zoontje had.” Saskia zoekt informatie op en herkent het beeld van impetigo.

Dag 5:
De huisarts bevestigt de vermoedens. Volwassenen zijn doorgaans minder vatbaar voor krentenbaard, maar in stressvolle periodes of bij kleine wondjes (bijv. door neuspeuteren of puistjes) kan de huidweerstand verlaagd zijn. Saskia krijgt een antibiotische zalf (fusidinezuur) voorgeschreven en het advies om thuis te blijven tot de plekjes droog zijn of tot 48 uur na start van de behandeling.

Dag 7:
Ze voelt zich niet ziek, maar schaamt zich wel enigszins voor de zichtbare korsten op haar gezicht. Gelukkig slaan de maatregelen aan. Ze wast haar handen frequent, wisselt elke dag van handdoek en kussensloop, en gebruikt tijdelijk papieren zakdoekjes in plaats van stoffen. De vlekjes drogen allengs in.

👉 Reflectie

Deze casus laat zien:

• dat krentenbaard zeker niet exclusief een kinderziekte is;

• dat volwassenen met intensief contact met kinderen (zoals leerkrachten, pedagogisch medewerkers, ouders) risico lopen;

• dat snelle herkenning en adequate hygiëne cruciaal zijn om verdere verspreiding te voorkomen;

• en dat ook volwassenen tijdelijk uitgesloten kunnen worden van werk als er open of natte wondjes zijn.

“Een peuterhandje op je wang — en een week later loop je zelf met een korst onder je neus.”

Wat is krentenbaard?

Krentenbaard is een zeer besmettelijke bacteriële huiduitslag. Het is vaak gelokaliseerd rond de mond of de neus en komt vooral voor bij kinderen. Het begint meestal met rode vlekken. Blaasjes gevuld met heldere vloeistof verschijnen snel, elk omgeven door een smalle halo van ontsteking. Wanneer de blaasjes barsten, vormt zich een gelige korst.

Synoniemen

De medische benaming van krentenbaard is impetigo. Officiële naam: impetigo vulgaris of impetigo contagiosa.

Twee vormen impetigo

Er worden twee vormen van krentenbaard of impetigo onderscheiden:

Impetigo vulgaris

De ‘gewone’ krentenbaard wordt ook wel impetigo vulgaris genoemd. De blaasjes, veroorzaakt door streptokokken, zijn nauwelijks zichtbaar, omdat ze door hun dunne wanden vrij snel openbarsten. Bij deze vorm van krentenbaard komt veel vocht vrij. Als de vloeistof opdroogt, vormen zich de honinggele korstjes die kenmerkend zijn voor deze oppervlakkige huidinfectie. Typisch zichtbaar als asymmetrische, scherp begrensde en rood omlijnde korsten. Naarmate het proces vordert, beginnen deze te schilferen. Uiteindelijk vallen ze er vanzelf af.

Impetigo bullosa

De tweede vorm is de blaarvormende krentenbaard of impetigo bullosa. Hierbij ontstaan kleine of grotere blaren. Deze vorm komt minder vaak voor. Het wordt veroorzaakt door stafylokokken. Ook deze blaren zijn aanvankelijk gevuld met een heldere vloeistof. Naarmate de huidinfectie vordert, verandert de vloeistof van kleur van witachtig grijs naar romig-etterig naar uiteindelijk troebel. Als de grotere blaren openbarsten, blijven natte, glanzende oppervlakken achter. Er vormen zich nauwelijks korsten.

Wie krijgt het?

Impetigo komt meestal voor bij kinderen tussen de 2 en 6 jaar. Oudere kinderen en volwassenen kunnen het echter ook krijgen.

Je loopt een hoger risico als je:

• in een tropisch klimaat leeft, met hete, vochtige zomers en milde winters
• een slechte afweer of een huidziekte hebt zoals eczeem of psoriasis
• aan activiteiten of sporten deelneemt waarbij je vaak snij- en schaafwonden oploopt
• in nauw contact leeft met anderen personen, aangezien besmettingen vaak optreden bij mensen die in hetzelfde huis wonen of bij kinderen in de crèche of kinderopvang

Symptomen van krentenbaard

Verschijnselen

Impetigo veroorzaakt blaasjes op de huid. Dit kunnen blaasjes zijn die snel groeien, dan openbarsten en een vochtig gebied achterlaten met een bruine korst aan de rand. De blaasjes kunnen groot zijn (enkele centimeters doorsnee). Men spreekt in dat geval van blaren. Een blaasje is kleiner dan een blaar. Vaak wordt een grens van 1 centimeter gehanteerd. Deze blaren kunnen behoorlijk jeuken. Soms hebben de blaasjes/blaren een dikke, zachte, gele korst met daaronder een vochtig rood gebied.

Soms komen meerdere blaasjes samen om grote, losse, slappe blaren te vormen. Dit wordt bulleuze impetigo genoemd.

De blaasjes verschijnen 1 tot 3 dagen na blootstelling aan de infectie. Ze zijn besmettelijk zolang er vocht uit vloeit. Ze zijn niet meer besmettelijk als er korstjes op zitten of 24 uur na aanvang van de antibioticakuur.

Andere mogelijke symptomen kunnen koorts, gezwollen lymfeklieren of een onwel gevoel zijn.

Waar komt impetigo voor?

Het begint dikwijls bij een plek waar de huid al kapot is. Dit vormt een porte d’entree voor de bacterie is. Het gaat veelal om een huidbeschadiging, zoals een wondje, kloofje of een huidbeschadiging door krabben aan acne, eczeem, herpesinfectie, insectenbeten of blaren.¹Farmacotherapeutisch Kompas. Bacteriële huidinfecties. https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/indicatieteksten/bacteriele_huidinfecties (ingezien op 16-12-2022)

Krentenbaard komt overal op het lichaam voor, maar zit meestal in het gezicht (neus en mond) en op de armen, benen en romp.

Complicaties

Complicaties van krentenbaard zijn zeldzaam, maar kunnen wel ernstig zijn. Enkele complicaties die verband houden met impetigo zijn:

• cellulitis: een infectie van de diepere lagen van de huid en het onderliggende weefsel
• psoriasis guttata: een niet-infectieuze huidaandoening die zich kan ontwikkelen na een bacteriële infectie.
• bloedvergiftiging (een soort sepsis): een bacteriële infectie van het bloed
• staphylococcus scalded skin syndrome (SSSS): een ernstige huidinfectie veroorzaakt door de bacterie Staphylococcus aureus, waarbij de huid op grote delen van het lichaam los kan laten
• post-streptokokken glomerulonefritis: een infectie van de kleine bloedvaten in de nieren
• in zeer zeldzame gevallen kan impetigo leiden tot littekens, vooral als je aan de blaasjes, blaren of korsten krabt

Krentenbaard kan ook als complicatie optreden bij roodvonk. Als de huiduitslag bij roodvonk geïnfecteerd raakt, bijvoorbeeld door te krabben, kan er krentenbaard ontstaan.

Impetigo is gevaarlijk voor pasgeborenen

Houd het kind met krentenbaard uit de buurt van borelingen. Impetigo is een ernstige aandoening voor pasgeborenen. Pasgeboren baby’s zijn namelijk erg gevoelig voor infecties.²Volgens wetenschappelijk onderzoek wordt het immuunsysteem van pasgeborenen tijdelijk onderdrukt, zodat goede bacteriën een kans kunnen krijgen. Bron: De Kennis van nu. Baby’s hebben onderdrukt immuunsysteem. https://dekennisvannu.nl/site/artikel/Babys-hebben-onderdrukt-immuunsysteem/6431 (ingezien op 16-12-2022) Zonder snelle behandeling kan een ernstig geval van impetigo het leven van een baby bedreigen.

Krentenbaard en zwangerschap

Krentenbaard is volgens het RIVM in principe niet gevaarlijk voor het ongeboren kind.³RIVM. Groep A-streptokokkeninfecties en zwangerschap. https://www.rivm.nl/groep-a-streptokokkeninfecties-gas/zwangerschap (ingezien op 15-12-2022)

Oorzaken van krentenbaard

De oorzaak van krentenbaard is een bacteriële huidinfectie met stafylokokken en/of streptokokken.

Bulleuze impetigo wordt altijd veroorzaakt door Staphylococcus aureus. De bacteriën produceren weefseloplossende gifstoffen die van de bovenste huidlagen in de epidermis afwerpen, waardoor een blaar ontstaat.

Niet-bulleuze impetigo wordt veroorzaakt door groep A stafylokokken en/of groep A beta-hemolytische streptokokken. Stafylokokbesmetting komt vaker voor.

Overdracht en besmetting

Krentenbaard is besmettelijk. De bacterie kun je van iemand anders hebben gekregen via de handen. Je kunt de bacterie zo ook aan andere mensen doorgeven. De boosdoener kan zich ook verspreiden via spullen op oppervlakken waar die op zit.

Vaak moet worden uitgegaan van auto-infectie. ‘Auto’ betekent ‘zelf’. Dus zelfbesmetting met bacteriën die zich al op of in het lichaam bevonden. Veel van de kinderen met krentenbaard hebben een stafylokokkenreservoir in de neusgaten, van waaruit de bacteriën zich verspreiden naar licht beschadigde of eerder beschadigde hui. Bijvoorbeeld brandwonden, beten, kloofjes in de mondhoeken. Deze complicatie wordt ook wel secundaire impetigo genoemd. Het wordt primaire impetigo genoemd wanneer de boosdoener een gezonde huid infecteert en secundaire impetigo wanneer het voorkomt op een beschadigde huid. De keelholte (streptokokkenfaryngitis, algemeen bekend als ‘keelontsteking’) of bestaande laesies kunnen ook zo’n brandpunt zijn. De bacteriën komen ook voor als onderdeel van de natuurlijke huidflora.

Hoe dan ook, krentenbaard is zeer besmettelijk en kan zich verspreiden in het gezin, in het kinderdagverblijf, in de kleuterschool of in de school.

Incubatietijd van impetigo

Wat is de incubatietijd van krentenbaard? De incubatietijd is de tijd tussen blootstelling aan de bacterie en de ontwikkeling van tekenen en symptomen. De incubatietijd is gewoonlijk één tot drie dagen voor streptokokkeninfecties en vier tot tien dagen voor stafylokokkeninfecties.

Is krentenbaard besmettelijk?

Krentenbaard is hoogst besmettelijk en verspreidt zich sneller dan de geur van warme stroopwafels op een schoolplein. De officiële medische naam is impetigo contagiosa — en het woord contagiosa verraadt het al: het is een ziekte die zich als een lopend vuurtje kan verspreiden, vooral onder jonge kinderen.

Hoe raak je besmet?

De boosdoeners zijn bacteriën, meestal Staphylococcus aureus en/of Streptococcus pyogenes. Deze micro-organismen leven op de huid en slaan toe als er een klein wondje, sneetje of krabplekje is waar ze naar binnen kunnen glippen. Denk aan:

• een insectenbeet;

• kapotte eczeemplekjes;

• een geschaafde knie;

• of gewoon: peuters die voortdurend aan hun neus krabben.

De bacteriën nestelen zich in de bovenste huidlaag en veroorzaken daar een ontsteking met blaasjes, korstjes en wondjes die snel overgaan in de bekende honingkleurige ‘krenten’ (vandaar de naam).

Via welke routes verspreidt het zich?

Krentenbaard is berucht om z’n contactbesmetting. Je kunt het oplopen via:

• direct huidcontact (bijvoorbeeld broertjes en zusjes die met elkaar stoeien);

• indirect contact, zoals gedeeld speelgoed, washandjes, handdoeken of beddengoed;

• zelfbesmetting: het kind krabt aan een plekje en smeert de bacteriën uit over andere delen van het lichaam.

🧴 Let op: De bacteriën kunnen 48 uur overleven op oppervlakken. Handhygiëne is dus geen overbodige luxe.

Hoe lang blijf je besmettelijk?

Dat hangt af van de behandeling:

• Zonder behandeling blijf je besmettelijk totdat de wondjes volledig zijn ingedroogd en genezen (wat wel een week kan duren);

• Met antibiotische zalf of kuur neemt de besmettelijkheid meestal al binnen 24 tot 48 uur af. Daarna mag een kind in principe weer naar school of opvang — al is het raadzaam dit met de huisarts te overleggen.

Samenvatting in praktische termen:

Mag mijn kind naar school of opvang?

Een veelgestelde vraag. Het antwoord is afhankelijk van de ernst en behandeling:

• Zonder behandeling: thuisblijven tot de plekjes zijn opgedroogd.

• Met behandeling: meestal na 48 uur weer welkom — maar wel de open plekjes afdekken met gaas en pleisters.

• Grote uitbraak op school? Dan kan de GGD aanvullende maatregelen adviseren.

Een klassiek voorbeeld

Denk aan Tim van 4. Hij had een schaafwondje op zijn kin. Een dag later ontstond er een klein blaasje, waar hij aan krabde. Twee dagen verder had hij vijf ‘gele korstjes’ op zijn gezicht én had zijn kleine zusje nu ook vlekjes bij haar neus. Typisch krentenbaard. Ouders dachten eerst aan waterpokken — maar de huisarts wist beter. Antibiotische zalf erop, nageltjes kort, washandjes in de wasmachine, speelgoed ontsmetten… en de ellende bleef gelukkig beperkt.

Vóórkomen en verloop

Krentenbaard is de meest voorkomende (oppervlakkige) huidinfectie bij kinderen. Bij volwassenen komt de infectie minder vaak voor.

De typische uitslag verschijnt ongeveer 2 tot 10 dagen na infectie. Zelfs zonder behandeling verdwijnt een krentenbaard vaak vanzelf binnen drie weken.

Complicaties zoals verspreiding naar de diepere huidlagen zijn zeldzaam, zelfs zonder behandeling. Helaas maakt het doormaken van een krentenbaard je niet immuun voor de bacterie. Dus het beschermt je niet tegen herinfectie.

Onderzoek en diagnose

Raadpleeg je huisarts als je vermoedt dat jij of je kind krentenbaard heeft. De huisarts kan dan een fusidinezuurcrème en/of een antibioticakuur voorschrijven. De arts zal de diagnose stellen door naar de uitslag te kijken. Hij kan een uitstrijkje nemen om op bacteriën te testen.

Behandeling van krentenbaard

Krentenbaard (impetigo contagiosa) is berucht om zijn besmettelijkheid, maar met de juiste behandeling is het meestal goed onder controle te krijgen. De aanpak hangt af van de ernst, uitgebreidheid en locatie van de infectie. Er bestaat geen standaardaanpak voor iedereen — wat bij het ene kind afdoende is, kan bij een ander falen. En dat maakt een veelzijdige en doordachte benadering des te belangrijker.

Lokale behandeling (milde gevallen)

Bij beperkte infectie (bijvoorbeeld één of enkele plekjes), zonder koorts of algehele malaise, volstaat meestal een antibiotische zalf:

📌 Eerste keus:

• Fusidinezuurcrème of -zalf (2–3× per dag, 5–7 dagen)
  → Werkt tegen stafylokokken, meestal effectief binnen 48 uur.

🔁 Alternatief (bij resistentie of allergie):

• Mupirocine (alleen op voorschrift; soms bij MRSA-dragerschap)

• Retapamulinezalf (minder gangbaar in NL, maar effectief bij resistentie)

Hoe toepassen?

• Voorzichtig afdeppen van korstjes met lauw water en een schoon doekje

• Daarna zalf aanbrengen met wattip of schone vinger

• Bij voorkeur afdekken met een niet-verklevend gaasje bij jonge kinderen of bij krabneiging

Let op: antibacteriële zepen of reinigingsmiddelen zijn niet standaard aanbevolen — sommige kunnen de huid juist irriteren of uitdrogen.

Systemische antibiotica (uitgebreide of hardnekkige krentenbaard)

Bij grotere huidoppervlakken, meerdere lichaamsdelen, of als lokale behandeling faalt, wordt een orale antibioticakuur ingezet:

💊 Meest voorgeschreven middelen:

• Flucloxacilline (1e keus in NL; smalspectrum, stafylokokkendodend)

• Clindamycine (bij penicilline-allergie)

• Clavulaan/amoxicilline (breedwerkend, soms bij gemengde infecties)

Duur van behandeling:

• Meestal 7 dagen

• Besmettelijkheid daalt sterk na 24–48 uur na start kuur

Minder bekende of aanvullende maatregelen

Hier komen we bij de vaak vergeten, maar praktisch zeer relevante maatregelen — vooral bij gezinnen met jonge kinderen of terugkerende besmettingen.

🧼 Hygiëne: streng maar zinnig

• Dagelijks verschonen van handdoeken, beddengoed, knuffels (liefst op 60 °C)

• Nagels kort knippen, handen goed wassen (ook ouders!)

• Geen knuffelen of zoenen op de wondjes

• Speelgoed reinigen met milde allesreiniger of azijnoplossing

• Geen zalf delen tussen gezinsleden

• Gebruik papieren zakdoekjes i.p.v. stoffen

• Bij peuters: handjes wassen vóór en ná elke luierwisseling of maaltijd

🧴 Natuurlijke en ondersteunende middelen

Hoewel geen vervanging van antibiotica, worden sommige ondersteunende maatregelen weleens toegepast:

• Calendulazalf: kalmerend, ontstekingsremmend (niet antibacterieel!)

• Tea tree olie (verdund!): lichte antibacteriële werking, maar kan irriteren

• Zinkzalf: drogende werking, voorkomt uitbreiding bij krabben

• Manukahoning: in medische toepassing (steriele honingverbanden), antibacterieel — alléén onder medisch toezicht toepassen

Let op: huis-, tuin- en keukentips kunnen de infectie verergeren als ze zonder overleg met arts worden toegepast. Gebruik geen alcohol, jodium of ether op open plekjes.

Wat bij herhaalde infecties?

🔄 Bij terugkerende krentenbaard:

• Overweeg neusdekolonisatie met mupirocine (neuszalf) — vooral bij herbesmetting van gezinsleden

• Laat contactpersonen controleren (ouders, broertjes/zusjes met eczeem!)

• Bij eczeem: onderliggende huidbarrière verbeteren met vetcrèmes

• GGD inschakelen bij meerdere gevallen op school/kinderopvang

Mag je naar school of werk?

Nuttige weetjes

• Krentenbaard geneest meestal zonder littekens, als men het niet openkrabt.

• Bij baby’s en zuigelingen kan krentenbaard ernstiger verlopen — altijd huisarts inschakelen.

• Je kunt krentenbaard meerdere keren krijgen, al bouwt het lichaam soms enige weerstand op.

• De meeste gevallen komen voor in de lente en zomer, wanneer insectenbeten en zweten de huid kwetsbaarder maken.

Preventie

Tijdens de behandeling is het belangrijk om voorzorgsmaatregelen te nemen om het risico van verspreiding van krentenbaard naar andere mensen of naar andere delen van het lichaam te minimaliseren.

De meeste mensen zijn niet meer besmettelijk na 48 uur behandeling of nadat de blaasjes zijn opgedroogd en genezen.

Preventieve maatregelen

Onderstaande adviezen kunnen ook helpen om verspreiding van de infectie te voorkomen:

• deel geen washandjes, lakens of handdoeken met iemand die krentenbaard heeft en was ze na gebruik op hoge temperatuur
• vermijd het aanraken of krabben van de blaasjes
• het kan helpen om ervoor te zorgen dat je nagels schoon en kort blijven
• vermijd contact met pasgeboren baby’s
• was regelmatig je handen, vooral na het aanraken van een geïnfecteerde huid
• wasbaar speelgoed moet ook worden gewassen en veeg niet-wasbaar zacht speelgoed grondig af met een doek die is uitgewrongen in afwasmiddel en warm water en laat het volledig drogen

Voorkomen van herinfectie

Om het risico op terugkeer van krentenbaard te verminderen, moet je ervoor zorgen dat snijwonden, krassen of beten schoon worden gehouden. Zorg ervoor dat elke aandoening die een beschadigde huid veroorzaakt, zoals eczeem, onmiddellijk en adequaat wordt behandeld.

Als jij of je kind vaak getroffen wordt door krentenbaard, dan kan de huisarts een uitstrijkje rond je neusnemen om te zien of je drager bent van stafylokokkenbacteriën. Deze bacteriën kunnen bij sommige mensen in de neus leven zonder problemen te veroorzaken, hoewel ze impetigo kunnen veroorzaken als ze een beschadigde huid in de buurt infecteren. Deze beschadigde huid is dan een porte d’entrée. Oftewel de plaats waar de bacterie het lichaam binnendringt en ene infectie veroorzaakt.

Van de normale Nederlandse bevolking is 20% langdurig (levenslang) drager, 60% af en toe drager, en 20% nooit.⁴Huidziekten. Stafylococcen dragerschap. https://www.huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/stxt/StaphylococcenDragerschap.htm (ingezien op 16-12-2022) Drager zijn betekent dat de bacterie in de neus en op de huid zit. Vaak ook op het perineum. Dat is de huid tussen de uitwendige geslachtsdelen en de anus. Als blijkt dat je deze bacteriën draagt, kun je een antiseptische neuscrème krijgen die je gedurende vijf tot tien dagen meerdere keren per dag moet aanbrengen teneinde de bacteriën te verwijderen en de kans op terugkerende impetigo te verkleinen.

Veelgestelde vragen (FAQ) over krentenbaard

Alles wat je nooit wilde weten — maar wel móét weten

Wat is krentenbaard eigenlijk?

Krentenbaard is een besmettelijke huidinfectie die vooral voorkomt bij jonge kinderen. De medische naam is impetigo contagiosa. Het wordt veroorzaakt door bacteriën (meestal Staphylococcus aureus of Streptococcus pyogenes) en uit zich in blaasjes, korstjes en wondjes, vaak rond neus, mond en handen. De korstjes hebben doorgaans een honinggele kleur — alsof iemand net jam op z’n gezicht heeft gesmeerd.

Waarom komt krentenbaard vooral bij kinderen voor?

Kinderen:

• hebben een dunnere, kwetsbare huid;

• krabben vaak aan wondjes;

• wassen hun handen minder vaak of minder grondig;

• zitten dicht op elkaar (school, opvang, speelafspraakjes);

• delen spullen: speelgoed, handdoeken, knuffels…

Een ideaal recept voor verspreiding.

Hoe raak je besmet met krentenbaard?

Besmetting gebeurt meestal via:

• Direct contact met een besmette huid (krabben, knuffelen);

• Indirect contact via speelgoed, kleding, washandjes of beddengoed;

• Zelfbesmetting: het kind verspreidt de bacteriën van een wondje naar andere plekken op het lichaam.

De bacteriën overleven tot 48 uur op oppervlakken. Eén vieze pop kan dus heel wat leed veroorzaken.

Hoe ziet krentenbaard eruit?

• Kleine, rode vlekjes of blaasjes

• Natte, glanzende plekjes die snel open gaan

• Honinggele korstvorming

• Meestal op het gezicht (rond de mond en neus), maar ook op armen of benen

Soms zijn er géén blaasjes meer zichtbaar, enkel korstvorming.

Is krentenbaard gevaarlijk?

In de regel is het mild, maar:

• Bij baby’s of mensen met een zwak immuunsysteem kan het ernstiger verlopen;

• Krabben kan leiden tot diepere huidinfecties of littekens;

• In zeldzame gevallen ontstaan complicaties zoals nierontsteking (post-streptokokken glomerulonefritis) of wondroos.

Bij twijfel altijd een arts raadplegen.

Welke bacteriën veroorzaken krentenbaard?

• Staphylococcus aureus (vaak de veroorzaker bij blaasjesvorm)

• Streptococcus pyogenes (meestal bij korstvormige impetigo)
  Soms is het een menginfectie. Beide bacteriën leven vaak al op de huid of in de neus zonder klachten te veroorzaken.

Hoe weet je zeker dat het krentenbaard is?

In de meeste gevallen stelt de huisarts de diagnose op het oog. Bij twijfel of ernstige gevallen kan een kweek van de wond worden afgenomen. Dit helpt ook bij resistentieproblemen, zoals MRSA.

Hoe wordt krentenbaard behandeld?

Zie het als een gevecht in lagen:

1. Lichte gevallen → antibacteriële crème (meestal fusidinezuur)

2. Uitgebreide infecties → orale antibiotica (bv. flucloxacilline)

3. Aanvullende maatregelen → hygiëne, afplakken, beddengoed op 60 °C

Soms helpt ook: zinkzalf (bij natte plekjes), calendula (kalmerend), of Manukahoning (onder toezicht).

Hoe lang is krentenbaard besmettelijk?

Zonder behandeling kan iemand een week of langer besmettelijk blijven.

Mag mijn kind met krentenbaard naar school?

Altijd even overleggen met school/BSO én huisarts. Sommige scholen hanteren strengere regels.

Hoe voorkom je verspreiding in huis?

• Washandjes & handdoeken dagelijks vervangen

• Knuffels en lakens op 60 °C wassen

• Speelgoed desinfecteren

• Nagels knippen (kort!)

• Niet krabben aan wondjes

• Eigen handdoek voor ieder gezinslid

Vergeet ook niet: geen zalf met meerdere kinderen delen. Ieder z’n tube.

Hoe snel werkt de behandeling?

• Bij zalf zie je vaak verbetering na 2 à 3 dagen.
• Bij antibiotica is er meestal na 24–48 uur minder nattigheid en begint de genezing.
• Volledige genezing duurt vaak 7–10 dagen.

Moet je naar de dokter bij krentenbaard?

Ja, altijd even laten beoordelen. Zeker:

• als het kind jonger is dan 1 jaar;

• als er koorts bijkomt;

• als de plekjes uitbreiden ondanks zalf;

• bij eerdere infecties of herhaling;

• als een volwassene verschijnselen krijgt.

Kan het ook via de neus verspreid worden?

Ja, absoluut. Veel kinderen dragen Staphylococcus aureus in de neus zonder ziek te zijn. Via neuspeuteren of wrijven kunnen ze zichzelf (of anderen) besmetten. Soms wordt dan neuszalf met mupirocine voorgeschreven om de bacterie uit te roeien — vooral bij herinfecties in het gezin.

Kan je krentenbaard vaker krijgen?

Ja. Er ontstaat geen blijvende immuniteit. Kinderen met aanleg (bijv. eczeem of kapotte huid) hebben meer kans op herbesmetting. Ook in gezinnen waar de bacterie blijft ‘rondspoken’ is herhaling niet zeldzaam.

Is er een vaccin tegen krentenbaard?

Nee. Omdat het om meerdere bacteriën gaat en omdat het meestal mild verloopt, is er geen vaccinatieprogramma tegen impetigo.

Wat als mijn kind ook eczeem heeft?

Dan is de huid kwetsbaarder voor krentenbaard. In dat geval:

• eczeem goed blijven behandelen (hydrateren!);

• extra alert zijn op wondjes en infectie;

• zalf of antibiotica sneller inzetten bij twijfel.

Helpen antibacteriële zepen?

Niet per se. Veel antibacteriële zepen zijn te agressief voor jonge huid. Gewone zeep of een milde reiniger volstaat. Overmatig wassen kan de huidbarrière zelfs schaden en infectie in de hand werken.

Is krentenbaard een ‘vuile ziekte’?

Nee, en dat stigma moet eruit. Het zegt niets over hygiëne. Kinderen kunnen perfect verzorgd zijn en tóch krentenbaard krijgen — vooral als hun huid kwetsbaar is door eczeem, een wondje of warmte. Besmetting gaat snel, zelfs bij zorgvuldige ouders.

Lees verder

Wie meer wil weten over verwante huidaandoeningen, vindt op Alle aandoeningen met een K een volledig overzicht van huidziekten en infecties die met krentenbaard kunnen worden verward of ermee samenhangen. Zo vormt Ecthyma als dieper liggende huidinfectie een ernstiger variant van impetigo, terwijl Reumatische koorts in zeldzame gevallen een late complicatie kan zijn van onbehandelde streptokokkeninfecties. Aanhoudende jeuk is daarbij een veelvoorkomende klacht, zowel bij bacteriële huidontstekingen als bij herstel. Ook aandoeningen als Bubbelbad-folliculitis, veroorzaakt door besmet water, en Parapemphigus, een auto-immuunziekte met blaarvorming, tonen hoe divers huidproblemen kunnen zijn in hun oorsprong en verschijningsvorm — van oppervlakkig en besmettelijk tot systemisch en chronisch.

Let op: Deze tekst is uitsluitend bedoeld ter algemene informatie en vervangt geen professioneel medisch advies. Raadpleeg bij gezondheidsklachten altijd een arts.

Geraadpleegde bronnen

• Nardi NM, Schaefer TJ. Impetigo. In: StatPearls [Internet]. 2025.
  Beschrijving: overzicht van etiologie, kliniek, behandeling en verspreiding van impetigo.
  URL: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28613693/

• Koning S, Verhagen AP, van Suijlekom-Smit LW, et al. Interventions for impetigo. Cochrane Database Syst Rev. 2004 (geüpdatet 2012).
  Beschrijving: systematische review van behandelingsopties—topisch vs oraal, effectiviteit, bewijsniveau.
  URL: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15106198/
  (Zie ook de latere update van 2012: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22258953/ 

• Johnson MK. Impetigo (review). Adv Emerg Nurs J. 2020.
  Beschrijving: bespreking van epidemiologie, morfologie, en behandelkeuzes.
  URL: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33105179/ 

• Epps RE. Impetigo in pediatrics. Cutis. 2004.
  Beschrijving: kinderpopulatie, verspreiding, en therapeutische benaderingen in pediatrie.
  URL: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15182164/ 

• Birke E, Sepúlveda M. [Impetigo in children: etiology and response to treatment]. Rev Chil Pediatr. 1989.
  Beschrijving: kweekresultaten (Streptococcus, Staphylococcus) en respons op behandeling met penicilline of cloxacilline.
  URL: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2485502/ 

• Laho D, et al. Invasive Group A Streptococcal Infections: Benefit of Clindamycin and Immunoglobulins. (PMC open access)
  Relevantie: impetigo kan in zeldzame gevallen gepaard gaan met invasieve streptokokkeninfecties; deze bespreking gaat in op aanvullende therapeutische aspecten.
  URL: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8417895/

Reacties en ervaringen

Hieronder kun je reageren op dit artikel. Je kunt bijvoorbeeld je ervaringen delen over krentenbaard, of tips geven. Wij stellen reacties zeer op prijs. Reacties worden niet automatisch (direct) gepubliceerd. Dit gebeurt nadat ze door de redactie gelezen zijn. Dit om ‘spam’ of anderszins ongewenste c.q. ongepaste reacties eruit te filteren. Daar kunnen soms enige uren overheen gaan.